Gi» thÖm quê mË

____PhÜÖngThäo phø trách.________________________

LTS - Gi» thÖm quê mË, trang báo cûa nh»ng ngÜ©i ViŒt rÃt trÈ, vi‰t vŠ quê hÜÖng. Không phäi thÙ quê hÜÖng cûa ngÜ©i l§n có c© xí và nhãn hiŒu, mà là m¶t quê hÜÖng rÃt thÆt, rÃt gÀn cûa tu°i thÖ. Ÿ Çó, nh»ng con ÇÜ©ng không mang tên cûa š niŒm, mà cûa tình t¿. Không phäi ñ¶c lÆp, hay T¿ do. Mà là Giao Hå, ÇÜ©ng Lá Me Bay. Ÿ Çó, con sông không phäi chÌ chäy qua nh»ng cánh ÇÒng, mà chäy qua tØng måch máu, len lÕi gi»a xÜÖng da, tràn ngÆp trong tâm hÒn tu°i thÖ nhÜ mùa lÛ, có khi sóng v‡, có khi gió ngØng, nhÜng lúc nào cÛng nhÜ s»a ng†t. MÃt nó, tu°i thÖ ª häi ngoåi låc lõng, tu°i thÖ ª bên nhà bÖ vÖ, xa xÙ. Nh»ng bài vi‰t ª GTQM có th‹ là cûa nh»ng em chÌ m§i bi‰t vi‰t ti‰ng ViŒt thành câu. Nh»ng bài thÖ có th‹ còn vøng vŠ, non dåi. CÛng có th‹, Çó là nh»ng giòng vi‰t thành thåo nhÜ cûa bÃt cÙ ngÜ©i vi‰t nào, là nh»ng bài thÖ hay nhÜ bÃt cÙ bài thÖ hay nào. NhÜng vÃn ÇŠ không ª Çó. Mà ª hoa trái tinh khi‰t cûa nh»ng tÃm lòng ÇÀy ¡p tình t¿ quê hÜÖng. Sóng Væn cÄn tr†ng gi§i thiŒu nh»ng công trình Çó nhÜ là nh»ng công trình trong sáng cûa nh»ng ngÜ©i nhìn Ç©i sÓng b¢ng Çôi m¡t cûa trái tim.

Tôi Çã nhìn thÃy bé, ª Çó, trܧc c°ng trÜ©ng ngói ÇÕ, buÒn rÀu nhÜ vách xám, trÓng v¡ng nhÜ sân chiŠu. Con ÇÜ©ng cøt Ãm Ùc. Nh»ng hàng me thÃp treo ch‰t trái khô. Nh»ng bông phÜ®ng ch‰t vùi, bÀm dÆp. Con n¡ng Miami có chút gì nhÜ con n¡ng Saigon, cÛng oi Äm, cÛng nÒng nàn, nhÜng vÅn không có ÇÜ®c cái ôm Ãp âm trÀm, tïnh l¥ng cûa nh»ng bu°i chiŠu TrÜng VÜÖng, nh»ng bu°i trÜa Phú Th†. Lúc nào cÛng bÎ xe c¶ xé toåc ljn rách bung. Không khí bÎ chao Çäo vì âm thanh và tÓc Ƕ. Con n¡ng cÛng bÎ chao Çäo, mŒt nhoài. Nh»ng ngày ÇÀu tiên ljn thành phÓ bé cÛng bÎ chao Çäo, choáng ng®p, không muÓn bܧc lên chi‰c xe bušt màu vàng khi tan h†c, chÌ muÓn Çi b¶ m¶t khoäng ÇÜ©ng ng¡n vŠ nhà, dܧi nh»ng hàng me thÃp. Con ÇÜ©ng tuy không Çû bóng mát gi»a trÜa, nhÜng cÛng b¡t ÇÀu im dÀn lúc bÓn næm gi© khi con n¡ng Çã cån.

Lâu l¡m rÒi, bé không muÓn nh¥t m¶t hoa phÜ®ng ÇÕ dܧi chân. Có chút gì y nhÜ k› niŒm. Có chút gì y nhÜ n‡i nh§. NhÜng k› niŒm và n‡i nh§ nào cÛng xót xa bÀm dÆp cä m¶t tr©i Sàigon nhÀu nát. Nh»ng hoa phÜ®ng không thích h®p v§i tu°i thÖ sÀu mu¶n, låi càng không thích h®p v§i nh»ng trang sách ch¢ng chÎt nh»ng Anh ng» lå lùng. Còn låi, bé chÌ có nh»ng t© giÃy tr¡ng. Nh»ng t© giÃy tr¡ng. NhÜng chiŠu nay, ª trên nh»ng t© giÃy tr¡ng Çó, Cúc vàng Çã nhìn thÃy nh»ng gi†t nܧc m¡t lá me :

Gi†t nܧc m¡t lá me

Khóc trên trang vª tr¡ng.

Gi†t nܧc m¡t r§t lên trang giÃy tr¡ng là gi†t nܧc m¡t r§t xuÓng tâm hÒn bé thÖ vô t¶i. Bé thÖ có th‹ khóc. NhÜng không th‹ có nh»ng gi†t nܧc m¡t rÖi xuÓng tâm hÒn. Khi gi†t nܧc m¡t Çã r§t xuÓng tâm hÒn bé thÖ thì nh»ng ca hát cûa chúng ta chÌ là vô ích, chÌ là ÇÖn ÇiŒu.Thành phÓ vÅn có nh»ng giÃc mÖ, vÅn sÓng thi‰t tha, vÅn lÃp lánh hoa trên ÇÜ©ng Çi ... (nhÜ TCS mÖ Ü§c). ThÆt không ? ThÆt s¿ thì nh»ng gi†t nܧc m¡t lá me Çã rÖi ÇÀy xuÓng ÇÜ©ng phÓ Saigon. Ÿ häi ngoåi cÛng vÆy. Ÿ Saigon cÛng vÆy. Không ai còn có th‹ nhìn thÃy tu°i thÖ vui tÜÖi Çâu n»a. Tu°i thÖ ª Saigon bây gi© có còn Çi nh¥t giÃy báo cÛ ª các nhà tiêu n»a không ? Có còn Çi bÜÖi móc nh»ng bao cao su trong nh»ng ÇÓng rác tanh tܪi cûa MÏ nhÜ Saigon 76 n»a không ? Trong m¶t tiŒm phª ª Saigon, bé thÖ nói sau lÜng m¶t bà ViŒt kiŠu son phÃn Çang hì høc chÃm, quËt, nhai, nuÓt :

- Cô Öi, cô ÇØng æn h‰t. Cô chØa cho em chút c¥n !

TÃm lòng cûa chúng ta Çã nhÜ th‰ nào mà không n° v« tan tành sau câu nói nát Çá tan vàng ljn vÆy !

Có còn không ? ChÌ có tu°i thÖ bi‰t. Và chÌ có tu°i thÖ m§i có th‹ trä l©i.

Tu°i thÖ ª MÏ là nh»ng bu°i chiŠu tan h†c ngÖ ngác m¶t mình trܧc c°ng trÜ©ng ngói ÇÕ, và lÀm lÛi vŠ nhà. Con ÇÜ©ng quá ng¡n. GiÃc viÍn mÖ thì dài. GiÃc mÖ có áo tr¡ng Gia Long xÜa ( Saigon), ÇÜ©ng Giao Hå cûa Hoàng DiŒu cÛ ( Sóc Træng ), Bùi ThÎ Xuân Dalat n¡ng trên con dÓc nhÕ trôi xuÓng chân ÇÒi, Võ Tánh Nhatrang sân cát mŠm nhÜ løa Ãm. NhÜng con ÇÜ©ng quá ng¡n. Cho nên trên con ÇÜ©ng ng¡n hÖn nºa d¥m vŠ nhà Bé Mai Khanh cûa Miami Çã Ç‹ lòng mình ª låi Saigon, v§i trÜ©ng xÜa, v§i bån cÛ, khi vi‰t nh»ng câu thÖ vŠ chút tâm tình trong m§ kš Ùc Çã hÖn quá nºa nhåt m© :

Tay cÀm cành hoa

NhË nhàng trao gºi

Thay l©i xin l‡i

Này bé nhÆn cho ...

Bé nhìn xa xæm

Sao Ç®i lâu th‰ ?

Bông hoa s¡p úa

Trên tay kÈ kh©.

Bé cÜ©i tha thÙ

R¢ng ta ngu ngÖ

Trao nhau hÜÖng th¡m

Còn vÜÖng sân trÜ©ng.

CÛng sân trÜ©ng. CÛng hÜÖng th¡m. Sân trÜ©ng hÜÖng th¡m nào Çó xa l¡c lÖ trong m§ kš Ùc mÎt mù. Sao không là Miami v§i phÜ®ng hÒng và n¡ng Ãm ? Ÿ Çây, bãi bi‹n cÛng xanh ng®p bóng dØa. Ÿ Çây, nh»ng vÜ©n xoài vÅn sai o¢n trái chín. Sao vÅn chÜa Çû Ç‹ bé làm thÖ ? Sao vÅn chÜa Çû Ç‹ bé thõng tay buông rÖi k› niŒm ? Bé cÛng bi‰t, sÓng v§i quá khÙ có khác gì Çã ch‰t. NhÜng không Ç‹ tÃm lòng ª låi thì còn có ch‡ nào ? TrÜ©ng Southwest trÜa hè bÀm nát nh»ng cánh phÜ®ng hÒng. TrÜ©ng Coral Gables xe c¶ hai bên chèn ép hàng cây bÒ ÇŠ ljn nghËn thª. Nh»ng chi‰c xe bušt cÒng kŠnh ch¥t chém nh»ng tàng lá thành khung vuông nhÜ dao c¡t. Bé không còn có ch‡ Ç‹ Ç¥t chân. Nh»ng cánh phÜ®ng hÒng, nh»ng "cây dài bóng mát", ª Çó, mà sao xa tít t¡p ngoài tÀm tay cûa bé thÖ vÅy g†i ? Trong tÆp lÜu bút mang theo, Ng†c Dung vi‰t, cÛng chÌ là vi‰t cho nh»ng tÃm lòng còn ª låi Çó :

Trao nhau lÜu bút, mùa hè ljn

K› niŒm Çong ÇÀy n‡i nh§ mong

Ve sÀu hát khúc hè ly biŒt

Chia tay nh§ quá phÜ®ng sân trÜ©ng.

LÜu bút, mùa hè, sân trÜ©ng, bån cÛ. ñÓi v§i bé, nh»ng thÙ Çó là quê hÜÖng. CÛng nhÜ nh»ng con sông, nh»ng cánh ÇÒng, nh»ng b© ao, nh»ng mái lá. Giän dÎ và dÍ hi‹u thôi. Quê hÜÖng không phäi ª trên nh»ng lá c©. CÛng không phäi là nh»ng chiêu bài hay nhãn hiŒu. Khuôn m¥t quê hÜÖng cûa bé là khuôn m¥t Çích th¿c không màu mè son phÃn, mà thi‰u nó, bé th¿c Çã không còn gì. NhiŠu lúc, bé chÌ muÓn trª vŠ. NhÜng làm sao có th‹ ch¡p cánh Ç‹ bay qua bi‹n l§n ? Bé muÓn xin m¶t con thuyŠn :

PhÜ®ng sân trÜ©ng nª ÇÕ

Sao vÅn là mùa thu ?

Em bi‰t tìm ª Çâu

Ôi nh»ng tà áo tr¡ng !

Em nh¥t dæm chi‰c lá,

Xin Çem vŠ làm thÖ,

Gói m¶t chút n¡ng trÜa

Vào trong tà áo cÛ .

Xin m¶t con thuyŠn nhÕ

Chª em vŠ quê hÜÖng

ChÌ có nh»ng con tàu l§n

Chª ÇÀy nh»ng n‡i buÒn

ñi vŠ b© b‰n khác...

Kim Liên

Tâm tình Çã gói låi. NhÜng vŠ ? Bé vŠ Çâu, và vŠ Ç‹ làm gì ? VŠ ÇÙng sau lÜng mø mÆp ViŒt kiŠu ch© xin chút phª c¥n ? Hay ÇÙng trܧc m¥t anh cán b¶ næn nÌ thông cäm cho món hàng Çi chui ª ch® tr©i ? Không ÇÜ®c ! Bé phäi trª vŠ v§i quê hÜÖng Çích th¿c cûa mình. M¶t quê hÜÖng có phÜ®ng ÇÕ n¡ng hÒng, nhÜng phäi là thÙ phÜ®ng ÇÕ n¡ng hÒng v§i nh»ng bài hát lÃp lánh tu°i thÖ cûa ngã ba Låc ñåo ( Phan Thi‰t), có dØa xanh mây tr¡ng, nhÜng phäi là thÙ dØa xanh mây tr¡ng trong ti‰ng cÜ©i ròn rã mùa xuân cûa b‰n Ninh KiŠu ( CÀn ThÖ ). Bé cÛng hi‹u, m¶t bÙc tranh nhÜ vÆy, nh»ng màu s¡c nhÜ vÆy, Çã mÃt, trong cänh huÓng này, chÌ còn có th‹ do chính bàn tay cûa bé tô vë låi thôi. ChiŠu nay bé hi‹u ÇiŠu này rÃt rõ ràng : dù bé và bån bè cûa bé có Çi b¶ suÓt Ç©i thì cÛng không bao gi© có th‹ g¥p nhau tåi Çi‹m hËn. Ngày mai Çi h†c, bé së nh¥t m¶t cánh phÜ®ng hÒng, dù bÀm dÆp, ép vào trang vª m§i, bé së bܧc lên chuy‰n xe bušt màu vàng. Bé së sÓng hòa ÇÒng. Bé së h†c nhiŠu hÖn n»a. Và bé vÅn së làm thÖ. ThÖ bé vÅn vi‰t vŠ quê hÜÖng, vŠ k› niŒm. NhÜng không phäi thÙ k› niŒm cûa ti‰c thÜÖng, mà là nh»ng k› niŒm bé së giành gi¿t låi. ChÌ vài næm n»a thôi. Khi h†c xong, bé không còn phäi xin ai. Con tàu vŠ quê hÜÖng bé së t¿ mình Çóng lÃy, cùng v§i các anh em.

Gi» thÖm quê mË

Trª vŠ S¹NGVˆN 1
Return to TWP Contents
HOME