|
|
|
LTS - ñã lâu
l¡m rÒi, ª ba mÜÖi næm chi‰n tranh, và trong suÓt hai mÜÖi næm di tän, tu°i
trÈ hÀu nhÜ ít khi nói lên ÇÜ®c ti‰ng nói trung th¿c cûa mình. Ti‰ng nói tu°i trÈ lúc nào cÛng bÎ
ngæn chÆn, bóp nghën bªi nh»ng ti‰ng nói Òn ào cûa nh»ng bÆc cha, chú. Trong
khi Çó thì ÇÃt nܧc nói chung, nh»ng c¶ng ÇÒng häi ngoåi nói riêng, bao gi©
cÛng chÌ có th‹ thª b¢ng ti‰ng thª, và ÇÆp b¢ng trái tim cûa tu°i trÈ, chû
nhân chính thÙc chÎu trách nhiŒm vŠ hoàn cänh sÓng cûa chính h†, cÛng nhÜ vŠ
s¿ hܧng thÜ®ng và thæng hoa cûa c¶ng ÇÒng, cûa xã h¶i. SóngVæn, tuy nh¢m
gi§i thiŒu nh»ng công trình væn h†c nghŒ thuÆt, cÛng xin dành mÃy trang THAO
THC nhÜ là m¶t phÀn ÇÃt khiêm nhÜ©ng Ç‹ tu°i trÈ nói lên ti‰ng nói mà h†
nghï là cÀn thi‰t, v§i nhau, và v§i nh»ng ngÜ©i muÓn nghe h† nói... v§i nhau.
Nh»ng bài vi‰t ª THAOTHC không nhÃt thi‰t phän änh quan Çi‹m cûa nhóm chû
trÜÖng SóngVæn. Tuy nhiên, ban chû biên dành quyŠn c¡t bÕ nh»ng giòng vi‰t có
th‹ gây nên ng¶ nhÆn. Ngoài ra, tÃt cä ÇŠu là nguyên væn, không có sºa ǰi. Thanh niên là rÜ©ng c¶t cûa quÓc gia. Ngày xÜa v§i phong
trào ñông du, cø Phan chu Trinh Çã tÓn không bi‰t bao nhiêu công sÙc, tìm
cách gºi nh»ng ngÜ©i có tài ra nܧc ngoài hÀu lãnh Çåo, ki‰n thi‰t ÇÃt nܧc
sau khi trª vŠ. NgÜ©i ViŒt chúng ta sau cái h†a mÃt nܧc tháng tÜ 1975 khi‰n
bao gia Çình phäi bÕ nܧc ra Çi. Tính ljn nay Çã hÖn m¶t triŒu ngÜ©i. Song
song v§i n‡i buÒn mÃt nܧc Çó, m¶t sÓ l§n thanh thi‰u niên ViŒt Nam Çã có cÖ
h¶i ti‰p nhÆn nŠn h†c vÃn Âu MÏ. Có th‹ nói Çây là m¶t cu¶c du h†c ngoài š
muÓn. Theo thÓng kê cûa trÜ©ng Çåi h†c Northern Illinois
University næm 1990, có ljn m¶t phÀn ba t°ng sÓ ngÜ©i ViŒt tåi MÏ còn dܧi 18
tu°i. Thanh niên ViŒt Nam tu°i tØ 18 ljn 25 chi‰m 15.49%, tu°i tØ 18 ljn 44
chi‰m hÖn 52%, trên 65 tu°i chÌ gÀn 3%, tØ 6-7 tu°i chi‰m 23.3%. Trong kÿ h†p cûa NghÎ H¶i Toàn QuÓc NgÜ©i ViŒt khóa
mùa thu næm 1994 tåi Washington State cho bi‰t khoäng 25.9% ngÜ©i ViŒt có
trình Ƕ Çåi-h†c. Trong Çó hÖn 50% tu°i tØ 18 ljn 24 Çã xong hay Çang h†c ª
Çåi h†c. HÖn 16% có trình Ƕ tØ master trª lên. TÓt nghiŒp trung h†c 18% và
dܧi trung h†c là 30.4%. Qua nh»ng con sÓ k‹ trên chúng ta có th‹ k‰t luÆn : 1) ñåi Ça sÓ ngÜ©i ViŒt là thanh niên. 2) C¶ng ÇÒng ViŒt Nam là m¶t c¶ng ÇÒng trÈ, có sÙc
lao Ƕng Çáng k‹, trong Çó thanh niên là chû l¿c. 3) T› lŒ nh»ng ngÜ©i tÃt nghiŒp Çåi h†c tÜÖng ÇÓi
cao, m¶t lÀn n»a hÖn 50% tu°i tØ 18 ljn 24 Çã tÓt nghiŒp hay Çang h†c ª Çåi
h†c. 3) Nh»ng ngÜ©i trên 60 tu°i chi‰m n¶t con sÓ rÃt
nhÕ. 5) Thi‰u niên ViŒt Nam, cÛng là mÀm non cûa ÇÃt
nܧc, chi‰m gÀn 1/3 t°ng sÓ ngÜ©i ViŒt tåi Hoa Kÿ. T§i Çây chúng ta có th‹ hình dung ÇÜ®c sÙc månh,
tÀm quan tr†ng cûa thanh thi‰u niên ViŒt Nam tåi häi ngoåi. VÆy trong 20 næm
qua tØ 1975-1995, gi§i trÈ ViŒt Nam ta Çã làm ÇÜ®c nh»ng gì cho c¶ng ÇÒng
ngÜ©i ViŒt tåi häi ngoåi và cho quê hÜÖng ª bên kia b© Çåi duuÖng ? Ngoài
nh»ng thành công riêng rë cûa m¶t sÓ ngÜ©i trong con ÇÜ©ng h†c vÃn Çã làm
rång danh ngÜ©i ViŒt ? NhÜng con sÓ này vÅn quá nhÕ, không gây ÇÜ®c änh hܪng
l§n cùng s¿ chú š cûa ngÜ©i ÇÎa phÜÖng. Còn låi thanh niên ViŒt Nam vÅn chÜa
làm ÇÜ®c nh»ng viŒc cø th‹ có ích cho c¶ng ÇÒng và quê hÜÖng. Th‰ hŒ 75-95 cûa thanh niên ViŒt Nam häi ngoåi mang
m¶t nŠn h†c vÃn cao, không bÎ änh hܪng cûa chi‰n tranh nhÜ nh»ng th‰ hŒ
trܧc, tÜ tܪng âu mÏ, t¿ do, mang n¥ng chû nghïa cá nhân. Quan niŒm tÜÖng
ÇÓi ÇÖn giän, h†c hành LJ Çåt xong Çi làm, ai không h†c thì làm ngày làm Çêm
Ç‹ ki‰m tiŠn. SÓng m¶t cu¶c sÓng vô tÜ, ít suy nghï xa gÀn. Ai làm gì m¥c h†,
không Çáng quan tâm n‰u không änh hܪng ljn ngay mình. TØ Çó nh»ng viŒc c¶ng ÇÒng, thanh niên ViŒt Nam Çã
m¥c nhiên giao phó cho cha ông cûa h†. M¥c dù lúc nào h† cÛng cho r¢ng nh»ng
ngÜ©i l§n tu°i này bäo thû, låc hÆu, c° hû, không làm ÇÜ®c viŒc gì. ñiŠu này
cÛng Çúng Çôi phÀn bªi vì trong 20 næm qua, nh»ng ngÜ©i lãnh Çåo c¶ng ÇÒng
ch£ng làm ÇÜ®c viŒc nào to l§n cä, ngoài nh»ng chiêu bài không xác th¿c, l©i
lë hÙa hËn, vi‰t sách báo, t° chÙc nh»ng bu°i bi‹u tình chÓng c¶ng sän, còn
låi ch£ng m¶t ai nêu ra, ÇŠ cÆp ljn m¶t chÜÖng trình nào Ç« giúp tranh ÇÃu
quyŠn l®i cho c¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt häi ngoåi. Trái låi, nh»ng ngÜ©i lãnh Çåo
Çó lúc nào cÛng tranh giành quyŠn l¿c, bôi nh† nói xÃu lÅn nhau, chia rë trÀm
tr†ng trong n¶i b¶, không có s¿ Çoàn k‰t. Thº hÕi thanh niên ViŒt Nam ta có
cam tâm Ç‹ nh»ng ngÜ©i Çó dìu d¡t, lãnh Çåo chúng ta không ? ThÙc tÌnh, hãy
thÙc tÌnh lên Çi thanh niên ViŒt Nam. Chúng ta không còn nhiŠu thì gi© Ç‹ làm
kÈ bàng quang n»a. C¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt ngày m¶t Çông, m¶t l§n månh
nhÜng th¿c chÃt låi không có vì thi‰u s¿ tham gia cûa thanh niên, thi‰u c¶t
trø cûa quÓc gia, thi‰u nh»ng suy nghï trÈ, thi‰u s¿ hùng dÛng månh båo cûa
thanh niên. ChÌ còn vài næm n»a, chúng ta së bܧc vào th‹ k› 21, kÏ nguyên
cûa kÏ thuÆt khoa h†c, cûa computer ÇiŒn tº, cûa gi§i trÈ. Th‰ kÏ 21 này là
cûa chúng ta, cûa nh»ng thanh thi‰u niên ViŒt Nam. M¶t lÀn n»a, hãy thÙc tÌnh Çi nh»ng ngÜ©i trÈ ViŒt
Nam, hãy t¿ suy nghï, våch cho mình m¶t hܧng Çi, tåo cho mình m¶t trách
nhiŒm v§i chính bän thân, v§i c¶ng ÇÒng và quê hÜÖng ViŒt Nam. Chúng ta phäi làm gì ? 1) Trܧc tiên phäi t¿ trau dÒi bän thân b¢ng h†c
vÃn. Phäi h†c và nói, džc cho ÇÜ®c ti‰ng ViŒt. Không còn gì xÃu h° hÖn khi
mình là ngÜ©i ViŒt låi không nói ÇÜ®c ti‰ng ViŒt. 2) Tham gia vào nh»ng sinh hoåt cûa c¶ng ÇÒng ViŒt
Nam ngay tØ bây gi©. ñem nh»ng suy nghï, š ki‰n m§i cûa mình xây d¿ng c¶ng
ÇÒng. LÃy c¶ng ÇÒng làm nhà mình. Nên nh§ tÜÖng lai c¶ng ÇÒng, ÇÃt nܧc n¢m
trong tay mình. 3) Giúp Ç« Çào tåo, hܧng dÅn nh»ng thanh niên
thành ngÜ©i h»u døng cho xã h¶i sau này. T¿ mình phäi làm gÜÖng Ç‹ nh»ng
ngÜ©i trÈ Çó noi theo cä tài lÅn hånh. 4) Tham gia sinh hoåt, h¶i nhÆp vào xã h¶i cûa
ngÜ©i bän xÙ, hi‹u rõ hoàn cänh Ç©i sÓng chung quanh mình. Gây änh hܪng
chính trÎ kinh t‰ tåi ÇÎa phÜÖng mình ª b¢ng cách tham gia công viŒc thiŒn
nguyŒn, nhÆp quÓc tÎch, Çi bÀu, ûng h¶ các Ùng cº viên tØ ÇÎa phÜÖng trª lên. 5) Ñng h¶ nh»ng chÜÖng trình có l®i ích cho quê
hÜÖng ViŒt Nam, lÃy công cu¶c xây d¿ng quê hÜÖng ViŒt Nam sau này làm tr†ng.
T¿ mình soån s¤n cho mình m¶t câu trä l©i cø th‹ - mình së làm gì Ç‹ giúp Ç«
quê hÜÖng khi mình có cÖ h¶i, khi ÇÃt nܧc cÀn s¿ gíup Ç« cûa mình. T°ng
thÓng John F. Kennedy cûa MÏ có nói : " ñØng hÕi quÓc gia Çã làm gì cho
bån mà hãy t¿ hÕi bån Çã làm gì cho quê hÜÖng dân t¶c cûa bån. " Chúng
ta m‡i ngÜ©i nên t¿ hÕi câu này m‡i ngày. Thanh niên ViŒt Nam trong nh»ng th‰ hŒ trܧc Çã có
công gÀy d¿ng ÇÃt nܧc. Chúng ta ngày nay phäi có b°n phÆn d¿ng låi m¶t nܧc
ViŒt Nam phú cÜ©ng, mang låi t¿ do hånh phúc cho m†i ngÜ©i. Nên nh§, th‰ kÏ
21 này là cûa chúng ta, th©i Çåi này là th©i Çåi cûa thanh niên chúng ta.
NguyÍn Nhân ThuÆt.
Dayto, OH.
01/1996 Trª vŠ S¹NGVˆN 1 |