|
|
|
Cæn nhà
TruyŒn dài NguyÍn Sao Mai TA¾ CuÓi næm 1973, ª miŠn Trung, khi ÇÜa bän
thäo Cæn Nhà nh© ngÜ©i em tôi, bà Ng†c-HÜÖng, vŠ Saigon xin giÃy phép xuÃt bän, tôi thÆt s¿ Çã không nghï r¢ng
tÆp truyŒn có th‹ in ÇÜ®c trong m¶t hoàn cänh tÒi tŒ mà ngÜ©i ta dù cÓ g¡ng
cÛng không th‹ tܪng tÜ®ng nh»ng nhà væn miŠn Nam có th‹ vi‰t nghiêm chÌnh
nh»ng ÇiŠu h† muÓn trình bày, hòa giäi cu¶c xung Ƕt gi»a m¶ng và th¿c, trong
khi th¿c t‰ bÃt công có khä næng thuy‰t phøc m¶t sÓ quÀn chúng chÓng låi
chính quyŠn. Chúng ta Çã không có m¶t ch‡, Çã không có m¶t cæn nhà. Nh»ng ch‡
chúng ta t¿ Çùm túm Ç‹ chui vào không bao gi© có th‹ g†i ÇÜ®c là m¶t cæn nhà
bao lâu nh»ng Çe d†a vÅn rình rÆp ngày Çêm, bao lâu ª Çó vÅn còn là nh»ng ch‡
cûa bóng tÓi. Cæn Nhà, ÇÜ®c vi‰t xong tháng 6 næm
1972, d¿ ÇÎnh xuÃt bän trܧc 75 : giÃy phép tháng 12 næm 1974, bút hiŒu
NguyÍn PhÜÖng ñông, là m¶t trong nh»ng tác phÄm cuÓi cùng cûa miŠn Nam trܧc
næm 1975 chÜa ÇÜ®c Ãn hành. ñây không phäi là m¶t câu chuyŒn tình, cÛng không phäi chÌ là
m¶t ti‹u thuy‰t xã h¶i. ñây là câu chuyŒn cûa nh»ng ngÜ©i không có m¶t ch‡,
trong xã h¶i, và trong chính trái tim cûa con ngÜ©i¾
m¶t m¥t, không th‹ chÓng ch†i v§i th¿c tåi nghiŒt ngã, m¶t m¥t khác, tuyŒt
v†ng trܧc nh»ng tình cäm Çôi khi vÓn không th¿c, Çã Ç‹ l¶ bän chÃt Çích th¿c
cûa nó, nhÃt là trong m¶t xã h¶i mà nh»ng tÒi tŒ diÍn ra y nhÜ không bao gi©
có s¿ ngØng dÙt. Có lë ngÜ©i ta cäm thÃy khó trä l©i
câu hÕi th‰ nào là m¶t xã h¶i tÓt ÇËp. NhÜng m¶t xã-h¶i-cûa-con-ngÜ©i là m¶t
xã h¶i khä dï cho phép con ngÜ©i sÓng gÀn gÛi nh»ng mÖ Ü§c, nh»ng niŠm tin,
chút hånh phúc dù bèo b†t. Bªi vÆy mà có s¿ nÄy sinh trách nhiŒm hòa giäi
cu¶c xung Ƕt m¶ng th¿c cûa nh»ng ngÜ©i muÓn t° chÙc xã-h¶i-con-ngÜ©i. Công
cu¶c hòa giäi có khi thÃt båi, có khi thành công. NhÜng thÃt båi, có nghïa là
nghìn trùng hÓ th£m. TÆp sách này không phäi Ç‹ tÓ cáo m¶t
ch‰ Ƕ, hay m¶t nhãn hiŒu, bªi tính chÃt vô nghïa cûa nh»ng ch‰ Ƕ, nh»ng
nhãn hiŒu so v§i cu¶c hành trình dài d¥c cûa con ngÜ©i. Vì vÆy trong sách,
Dalat có nh»ng mÄu hình änh cûa nh»ng th©i gian khác nhau, m¶t chút gì trܧc
næm 60, m¶t chút gì sau næm 70, m§i hay cÛ, gÀn hay xa, bÓi cänh Çã trª nên
không cÀn thi‰t, nhÃt là khi thäm cänh Çã g¡n liŠn v§i thân phÆn con ngÜ©i ª
m¶t xã h¶i nghèo Çói nhÜ xã h¶i ViŒt
Nam lúc nào cÛng dÜ thØa nh»ng trái tim Çen tÓi. (Ÿ miŠn Nam bây gi©, chi‰n
tranh cho nh»ng nhãn hiŒu Çã ngØng, ch‰ Ƕ Çã thay ǰi, nhÜng vÃn ÇŠ cûa con
ngÜ©i vÅn còn Çó. Khi cu¶c chi‰n ÇÃu ÇÖn Ƕc cûa nh»ng chi‰n sï miŠn Nam thÃt
båi, có nh»ng ca ng®i chi‰n th¡ng, có nh»ng hÙa hËn hånh phúc. NhÜng th¿c s¿
thì nh»ng kÈ rêu rao giäi phóng con ngÜ©i Çã không th‹ t¿ giäi phóng chính
mình khÕi bóng tÓi cûa tham v†ng, Çã theo v‰t bánh xe læn cÛ trong cu¶c chi‰n
miên viÍn chÓng låi con ngÜ©i. MiŠn Nam tÒi tŒ bây gi© càng tÒi tŒ hÖn v§i
hình änh bäy træm nghìn tù nhân, hàng nghìn tråi tù cäi tåo, hàng triŒu ngÜ©i
bÎ cÜ«ng bách di tän vŠ nh»ng vùng kinh t‰ m§i). Con ngÜ©i không dÍ có m¶t ch‡, låi
càng không th‹ có m¶t ch‡ trong nh»ng trái tim mà cu¶c sÓng làm cho bÀm dÆp,
xã h¶i làm cho c¢n c‡i, cho dù nh»ng trái tim cûa nh»ng tình nhân, nh»ng trái
tim cûa cha mË, anh em. Và ch¡c ch¡n cái làm cho ngÜ©i ta kinh
hoàng hÖn h‰t, chính là s¿ Çe d†a suy søp toàn diŒn chút tình cäm vÓn bÃt
tr¡c cûa con ngÜ©i. Cu¶c hành trình vŠ quê hÜÖng Çích th¿c cûa con ngÜ©i vô
tÆn, nhÜng có phäi ti‰ng kêu trÀm thÓng cûa con ngÜ©i, vÓn bÃt tÆn, không
ngØng dÙt, Çã trª thành ti‰ng kêu tuyŒt v†ng, kinh hoàng?
NguyÍn Sao Mai 2-1978 ChÜÖng 1 Thung lÛng ª vŠ phía ñông thành phÓ, d†c theo con ÇÜ©ng liên
tÌnh nh»ng chi‰c cÀu Çã bÎ c¡t, con ÇÜ©ng bÎ c¡t tØng khúc Çâu Çó lÜng chØng
Çèo vì s¿ ÇÓt phá cûa phe C¶ng. Ÿ trên cao nhìn xuÓng, thung lÛng trông giÓng
nhÜ m¶t cái túi, bÎ dÒn ép bªi nh»ng ng†n ÇÒi xo¡n xušt chung quanh, và cuÓi
cùng, phía trong là khu rØng Yên Tïnh. NgÜ©i ta g†i nó là HÓ ñen, bäo nó còn
tŒ hÖn nh»ng cái hÓ nhÕ hËp nhÃt ª vùng ÇÒng b¢ng. NhÜng
thÆt ra ngÜ©i ta phäi nghï chính ánh sáng Çã làm cho HÓ ñen trª nên nhÜ vÆy.
Ánh sáng bÎ ngæn ngåi bªi nh»ng cây xanh, và m¥c dù ánh sáng Çang ǰ tràn cä
bÀu tr©i, ª dܧi nh»ng tàng cây nh»ng Çám cÕ tranh Çôi khi không có m¶t gi†t
n¡ng. Khu rØng trª nên n¥ng nŠ bóng tÓi lúng túng trong Çó, và trong thung
lÛng ñen, y nhÜ ánh sáng chÌ có bÃy nhiêu, ª gi»a cái trÛng xanh lÖ. TØ
ÇÀu con ÇÜ©ng ÇÃt chåy dài bên b© phía tây ngÜ©i ta Çã nhìn thÃy cæn nhà.
Nh»ng mái këm ǰ o¢n xuÓng, bÓn
bÙc vách b¢ng g‡ vá víu, cºa s° và cºa l§n mª ra vŠ phía thung lÛng. Cæn nhà
trông nhÜ m¶t cái tråi tåm b® vÅn nhìn thÃy ª các công trÜ©ng xây cÃt. Trong
rØng và trên ÇÒi, màu xanh âm trÀm, màu vàng træn trª, con ÇÜ©ng mòn nhÜ m¶t
v‰t nÙt lây lÃt nh»ng gi†t n¡ng tàn héo. ñó là nh»ng ngày khô ráo cuÓi cùng,
nh»ng Çám mây Çã trª nên n¥ng nŠ, bÀu tr©i lúc nào cÛng xám xÎt. TØ m‡i viên
Çá chênh vênh lÓi Çi hËp, tØ m‡i cành cây khô gãy trên m¥t ÇÃt, vách ván xám
ngoét, mái këm cong cøp tܪng nhÜ không th‹ chÓng Ç« n°i cái khÓi lá cây xanh
n¥ng trÎch, ª Çâu cÛng là nh»ng khuôn m¥t lì l®m, bÃt Ƕng. Cæn nhà không còn
có ch‡ Ç‹ c¿a quÆy. M¶t ngÜ©i lå së cäm thÃy bÎ cô lÆp m¶t cách khûng khi‰p,
m¥c dù có th‹ nghe ti‰ng còi tàu tØ nhà ga xe lºa, nhÜng chung quanh là nh»ng
hàng rào rØng, con ÇÜ©ng hÜ nát ít khi thÃy m¶t chi‰c xe chåy ngang qua. Mùa
mÜa Çã ljn thÆt gÀn, y nhÜ chÌ trong m¶t phút n»a thôi, rØng có vÈ Çã s¤n
sàng và bu°i chiŠu nhu nhÜ®c, im s»ng. Ÿ trong phòng nhìn ra, ngÜ©i ta có cäm
tܪng Çôi m¡t mình sÜng húp. - Hát Çi Thånh. Thånh ti‰n lên m¶t chút vŠ phía ngÜ©i Çàn ông vØa nói ¾ Çang nhìn cô Ç¢m
Ç¢m, dØng låi trܧc cái bàn g‡ cÛ. ñó là m¶t cô gái thÆt ÇËp, trên hai mÜÖi
tu°i, ca sï ª vÛ trÜ©ng X. Do thói quen, cô cº Ƕng nhÜ Çang ti‰n t§i trܧc
máy vi âm, chÆm rãi, ÇÀy vÈ t¿ tin. ChÌ có Çôi m¡t ngÆp ngØng. NhÜng Çôi m¡t
Çã nh¡m låi. Khi Thånh ngºa m¥t lên tí xíu, cô có cº chÌ cûa con gà s¡p sºa
gáy. ¾
Hát Çi Thånh ¾
NgÜ©i Çàn ông nh¡c låi. Gã ÇÙng phía bên kia bàn, hai tay Ç¥t lên m¥t g‡ Çen
thÅm ÇÀy nh»ng v‰t dao, m¶t vŒt nܧc âm Ì ª ch‡ dÃu nÙt. Gã chæm chú nhìn mép
g‡ chém m¶t v‰t nhË trên cái bøng hÖi cæng l§p väi áo ÇÕ r¿c. Và thÆt y nhÜ
m¶t con gà cÃt ti‰ng gáy, Thånh vøt hát, vØa hát vØa di Ƕng nh»ng ngón tay.
Thånh hát nhÜ k‹ l‹ m¶t câu chuyŒn, ngÜ©i Çàn ông y nhÜ m§i thÙc dÆy, bu°i
chiŠu mŒt mÕi vì cÖn buÒn ngû cûa ngày, m¶t ngày cûa nh»ng ngày b¡t ÇÀu mùa
mÜa không khí không th‹ di Ƕng và ngÜ©i ta trª nên lÜ©i bi‰ng. Trên vách,
bÙc tranh buÒn rÀu. BÙc tranh vë m¶t ngÜ©i con gái, màu s¡c trÛng xám, Çôi m¡t tÓi câm gi»a nh»ng ÇÜ©ng nét
chém g†t b¢ng dao. Ti‰ng hát chÆm dÀn, nh»ng âm dài mÃt hút nh»ng ng†n ÇÒi
phía bên kia, thung lÛng không m¶t bóng ngÜ©i, con ÇÜ©ng mòn và n‡i im l¥ng
trong Çám ru¶ng cÕ tranh. Chi‰c ÇÒng hÒ gõ ti‰ng thÙ næm, v¶i vàng nhÜ m¶t
dÃu chÃm. NgÜ©i Çàn ông lúc Çó nghï r¢ng gã së ngÒi xuÓng. NhÜng nhìn
chi‰c gh‰, nhìn Thånh vØa ngÒi xuÓng úp m¥t trong hai bàn tay xòe nh»ng kë
l§n Ç‹ l¶ hai con m¡t, gã không muÓn bÃt Ƕng m¶t ch‡. Gã Çi vŠ phía cºa l§n,
và mª cºa. Khi gã quay låi, Thånh b‡ng chán vì khuôn m¥t lÀm lì, cái nhìn lØng
khØng không ch¡c ch¡n ª phía nào. Thånh nghï r¢ng không ai có th‹ tܪng tÜ®ng
vŠ gã. Cô vøt g†i ¾anh
Thåch, anh Thåch. NgÜ©i Çàn ông tên Thåch cÜ©i lå lùng. Anh là chû nhân cæn nhà, khoäng
ba mÜÖi tu°i, Óm y‰u, giáo viên trÜ©ng trung h†c K trong thÎ xã. Trông anh
không khác nh»ng chi‰c gh‰ bøi bám dày mÓc ª ch‡ d¿a lÜng, nh»ng cánh cºa
không còn m¶t chút màu s¡c cûa g‡. ñó là nh»ng thÙ buÒn rÀu, cÛng nhÜ m†i nÖi
trong cæn nhà, tØ bÆc cºa vào phía trong, nh»ng vuông gåch nám Çen nhÜ bÎ
cháy, nh»ng cæn phòng chÆt hËp, khung cºa c¡t m¶t khoäng triŠn dÓc chÆt hËp
phía sau¾
ÇÀy lá thông màu nâu. NgÜ©i anh cûa Thåch ch‰t vì phe bên kia Ç¥t chÃt n° m¶t
xe hàng. Câu chuyŒn xäy ra næm næm vŠ trܧc, lúc Çó, mË anh Çang thu x‰p ly
dÎ cha anh là m¶t công chÙc làm viŒc ª ty bÜu ÇiŒn tÌnh S . Cái ch‰t b¡t ÇÀu
s¿ tan v« cûa gia Çình anh. ViŒc ly dÎ ti‰n hành nhanh chóng hÖn. Và mË anh,
ra Çi v¶i vã hÖn. Thåch còn hai ngÜ©i em, m¶t trai và m¶t gái. NgÜ©i em trai
b¡t ÇÀu lao mình ra ÇÜ©ng phÓ, không Ç‹ làm gì h‰t, lang thang tÃt cä nh»ng
ngõ ngách. Cô em gái chán h†c Çi lÃy chÒng. Thåch cÛng muÓn bÕ Çi. Anh không
muÓn thÃy cha anh càng ngày càng trª nên m¶t ông già khó tính, và nhÃt là ª
tÌnh S anh phäi luôn luôn thay ǰi công viŒc làm, không th‹ có m¶t ch‡ làm
nào nhÃt ÇÎnh vì tình trång khó khæn. Nh»ng trái phá, nh»ng ngòi n° lúc nào
cÛng chÌ ch¿c n° tung, trong råp ch§p bóng, trong trÜ©ng h†c, ª cuÓi ch®, ÇÀu
ÇÜ©ng. NgÜ©i ta thèm m¶t ch‡ Ç‹ sÓng, Ç‹ thôi quay cuÒng trong cái guÒng máy
ghê r®n tai h†a Ãy n»a. Thåch ljn tÌnh D không có š ÇÎnh gì rõ ràng, xin ÇÜ®c
ch‡ dåy do s¿ giúp Ç« tình c© và anh cÛng không mÃy hæng hái v§i viŒc dåy
h†c. Anh không còn nh§ nh»ng x‰p Ç¥t vŠ viŒc mua cái ch‡
ª cûa mình nhÜ th‰ nào. Anh nói làm vÜ©n, nhÜng Çã hai tháng tØ ngày m§i ljn
anh chÜa Ƕng ljn cuÓc sÈng, t¿ nghï là anh Çang Ç®i mùa mÜa t§i. M‡i bu°i
sáng anh Çi dåy, m‡i bu°i chiŠu anh ngÒi ng¡m thung lÛng và ÇÃt Çai, cô ÇÖn,
nghi s®, m¥c dù Thånh ljn v§i anh m‡i ngày, khi mùa mÜa hãy còn xa và nh»ng
chi‰c xe t¡c xi vÅn còn có th‹ ljn sát bìa rØng, ch‡ b¡t ÇÀu con ÇÜ©ng bÕ
hoang, cho ljn chiŠu hôm qua, cô ljn, và ª låi. Thånh cÜ©i : - Trông anh th‰ nào ! Thåch ngÒi xuÓng gh‰ : - Ngu l¡m, có phäi không ? Thånh bÕ tay xuÓng, m¥t ÇÕ gay
: - Bây gi© thì khôn ra ÇÜ®c rÒi
ÇÃy, không mu¶n gì Çâu! Anh có vÈ Çùa nghÎch, Thåch å, y nhÜ ngÜ©i ta nhº trÈ
con cái bánh, cái kËo, nhÜng lâu lâu låi Çe d†a em m¶t lÀn. Anh làm sao vÆy ? Thåch
ÇÙng lên. Thånh nói anh không nên nhÜ th‰, dù sao thì anh cÛng không nên lÓ
bÎch nhÜ th‰. -
Thånh, nghe anh nói. Mình Çã là v® chÒng rÒi. Không có gì thay ǰi Çâu Thånh.
Bây gi© không phäi là lúc em th¡c m¡c vŠ nh»ng chuyŒn cÕn con Ãy n»a. Mình
Çang nói ljn mùa mÜa, phäi không Thånh? Nh»ng cái cÀn dùng và nh»ng cái phäi
mua s¡m. Em trông kìa, bÀu tr©i càng lúc càng tÓi Çen. Em không th‹ hi‹u ª
Çây nhÜ th‰ nào. Khi cÖn mÜa ǰ xuÓng, em së thÃy chung quanh mình thÆt s¿
không còn ai ! -
NhÜng anh th‰ nào? Nhìn m¥t anh không ai chÎu n°i. Anh không muÓn thì thôi.
Anh không muÓn làm v® chÒng v§i em n»a thì thôi ! -
K‹ tØ hôm qua, mình Çã là v® chÒng rÒi! -
V® chÒng! ChÌ trong hai câu nói thôi,
anh Çã nói khác nhau rÒi ! V® chÒng gì b¶ m¥t anh ÇÜa Çám th‰ kia ? ñôi khi
em nghï r¢ng anh chÌ muÓn Çùa nghÎch, Çóng trò m¶t tí cho vui. NhÜng suÓt tØ
sáng ljn gi© anh Çã Çóng trò hÖi lâu rÒi Çó. Anh Thåch, em không hÕi anh có
hÓi hÆn hay không. Em chÌ muÓn hÕi anh còn thích n»a không? Em có th‹ trª låi
thành phÓ. Thåch
cܩi : -
ChÜa chi, em Çã nhÜ m¶t con mË l¡m ÇiŠu. NhÜng thôi, dù em không muÓn, cÛng
không thay ǰi ÇÜ®c gì h‰t. -
Tåi sao ? -
Chúng ta khó có th‹ quy‰t ÇÎnh m¶t lÀn n»a ! - VÆy à ? Thåch không nói gì. Thånh l¡c
ÇÀu. Cô nghï có lë cô mŒt mÕi và khó chÎu. HÖn n»a, Ò, dù sao thì mình cÛng
không nên quan tâm vŠ cái dáng vÈ bên ngoài cûa Thåch nhiŠu quá. -
Có lë anh nói Çúng. Mình s¡p sºa lÄn thÄn v§i nhau rÒi ! Ngay lúc Ãy, m¶t ti‰ng n° làm
hai ngÜ©i giÆt mình. Thåch nghe ngóng, nhìn Thånh. -
GÀn quá ! ñài phát thanh mÃy hôm nay loan tin nh»ng trÆn Çánh l§n liên ti‰p
xäy ra. Tình th‰ Çã trª nên th¿c s¿ khó khæn rÒi ! -
Th‰ Ü ? NhÜng em Çang ngåc nhiên vŠ anh Çó. Tܪng anh không hŠ quan tâm ljn
m¶t ÇiŠu gì. - Anh quan tâm b¡t ÇÀu tØ hôm
nay. CÙ tܪng tÜ®ng m¶t ngày nào Çó b†n lính âm thÀm kéo lên ng†n ÇÒi... -
B¡t ÇÀu tØ hôm nay? B¡t ÇÀu tØ hôm nay thì sao? —, anh Thåch, anh vØa làm em thÆt phÃn khªi. B¡t ÇÀu tØ hôm nay có em, phäi không -
ñúng vÆy ! -
NhÜng th‰ thì sao ? Anh làm em cÛng s® ! -
Này Thånh, em s® không giÓng anh Çâu. Em không th‹ cäm thÃy tuyŒt v†ng nhÜ
anh Çâu. Thånh
l¡c ÇÀu : -
Anh lÀm rÒi. Chi‰n tranh quây em nhÜ m¶t con vø. Em Çã nói v§i anh m¶t lÀn rÒi.
Cha em ch‰t trong th©i kÿ Çánh Tây. MË nuôi chúng em kh° sª trong nh»ng trÆn
chi‰n k‰ ti‰p. Gi¥c vào làng, mË ch‰t gøc trên mänh ÇÃt bà vÅn tin là nguÒn
sÓng vô hån ÇÜ®c giao phó tØ m¶t Ön thiêng liêng. Trong khi Çó thì Thi không
bi‰t Çã thÃt låc nhÜ th‰ nào trong khi bÕ làng chåy Çi. —, Bé Ti! Em thích
g†i nhÜ th‰. M‡i lÀn nh¡c ljn nó là em cäm thÃy Çau Çi‰ng. Em Çã nói v§i anh
vŠ Thi bao nhiêu lÀn rÒi phäi không?
Anh cÛng hi‹u là m‡i lÀn nói vŠ Thi nhÜ th‰ em cäm thÃy cô ÇÖn và
tuyŒt v†ng. MË ch‰t, chÌ còn nó là ÇÙa em g¡n bó tÃt cä dï vãng cûa Ç©i mình.
Em nh§ rõ ràng nhÜ m§i hôm qua, nó vøt chåy Çi khi thÃy mË ngã xuÓng.
Anh Thåch ! -
Thôi Thånh ! -
Anh có th‹ tܪng tÜ®ng ra không, n‡i kinh hoàng tuyŒt v†ng cûa em lúc Çó, còn
hÖn s¿ kinh hoàng tuyŒt v†ng cûa Thi n»a kìa. Bªi chính em m§i là ngÜ©i nhìn
thÃy và cäm nhÆn h‰t m†i n‡i. M¶t con bé mÜ©i læm tu°i ÇÀu, phÆp m¶t cái, c¡t
bÕ h‰t, bÎ ném tung ra khÕi cái nôi thân ái. Anh Thåch, có giÓng nhÜ ngÜ©i ta
c¡t måch máu trên cánh tay mình không ? - ñúng vÆy, Thånh. - Th‰ thì, anh cÛng hi‹u,
chi‰n tranh Çó còn tìm Çâu n»a ! Dù vÆy, em vÅn phäi sÓng ÇÃy chÙ ? Em thích
làm viŒc và hy v†ng. —, em nghï là anh không nên quan tâm ljn nh»ng ÇiŠu
chúng ta s¡p sºa phäi chÎu Ç¿ng v§i nhau. Bªi vì không lš gì bây gi© anh m§i
nhÆn ra. Anh nói mình Çã là v® chÒng. VÆy ÇØng nói gì n»a. Anh làm em nghï
r¢ng không phäi anh s®, nhÜng anh Çã chán. Anh không có cái vÈ hæng hái cûa
m¶t tình nhân. Em t¿ hÕi không bi‰t anh Çã yêu Bích ra sao. ¾ Thånh cÜ©i ¾ ¯ , nói vŠ Bích
nghe Çi ! ThÌnh thoäng em vÅn Çi ngang nhà Bích. Nhà Ãy Çông con gái, nhÜng
ch£ng ai giÓng hình này. Em hÕi thÆt, cái cô Ãy có còn yêu anh không ? ThÆt
em không th‹ tܪng tÜ®ng là Çã có m¶t lÀn anh låi có th‹ ª tr† h¢ng bao nhiêu
lâu trong m¶t cæn nhà có chØng Ãy con gái ! Thåch nhìn bÙc tranh : -
Hình Çó không phäi cô ta ! NhÜng Thånh, hãy nói chuyŒn mình ! Lúc Çó, ª ch‡ khung cºa s° m¶t
gÜÖng m¥t Çàn ông thình lình hiŒn ra. Khi Thånh quay låi, cô sušt kêu lên,
nhÜng nhÆn ra ngay ông Phan ª cæn nhà phía bên kia ng†n ÇÒi. Ông cÓ nhích
ngÜ©i lên cao hÖn nhÜng Çôi vai không th‹ vÜ®t khÕi khung cºa màu xám. M¥t
ông co rúm nh»ng v‰t nhæn khô nÙt, mÛi h‰ch lên, y nhÜ m¶t con sói Çánh hÖi. Thåch r©i gh‰ ÇÙng lên, Çi vŠ
phía cºa s°. - Ông cÀn gì, ông Phan ? M©i
ông vào trong này. -
Tôi ª Çây ÇÜ®c rÒi. ¾
Ông Phan khoát tay ¾
Câu chuyŒn th‰ này ... Thåch
nghe m¶t cách chæm chú. NhÜng ông Phan ngØng låi, nhìn Thånh. Cô cäm thÃy khó
chÎu Çôi chút, nhÜng lÆp tÙc, cäm giác Çó bi‰n mÃt. Cô vØa nhìn thÃy y nhÜ có
ánh lºa lóe lên trong Çôi m¡t phiŠn mu¶n, m¶t chút gì bܧng bÌnh, m¶t chút gì
cam chÎu m¶t cách vØa thông minh vØa xäo quyŒt. Cô nói : - Ông Phan Çây à ? Tôi vÅn
nhìn thÃy ông Çi ngang qua khu rØng m‡i bu°i chiŠu. M©i ông, m©i ông vào
trong này. Ông muÓn gì vÆy ? - MuÓn gì ? Câu chuyŒn th‰
này. ¾
Ông Phan nhìn Thåch ¾ ñÙa nhÕ con tôi.
Nó mÜ©i bÓn tu°i. MÜ©i bÓn næm trܧc Çây, ngay tåi ch‡ này, tôi sinh ra nó.
Nó là ÇÙa con duy nhÃt cûa tôi và con mø v® tôi, già y‰u, bŒnh hoån. Ông
Thåch, n‰u ông có m¶t ÇÙa con nhÜ th‰, trong m¶t hoàn cänh nhÜ th‰, b‡ng dÜng
... Thåch
cÓ g¡ng nhÜng không th‹ hình dung m¶t ÇÙa trÈ nào Çó. Anh nói không bi‹u l¶
ÇiŠu gì rõ ràng: -
€, cháu nhÕ ... Tôi hi‹u rÒi. NhÜng tôi phäi làm gì ? -
Làm gì ? Tôi cÛng không bi‰t phäi nh©
ông làm gì. HØ, tôi së nói nh»ng ÇiŠu mà có lë ông không thích nghe. Bà v®
tôi Ãy mà. Mø Çàn bà bŒnh tÆt. Có lÀn tôi tܪng mø Ãy Çã ch‰t rÒi. NhÜng mø
Ãy Çang sÓng dai d£ng hÖn cây rØng ª Çây. Th¢ng nhÕ con tôi Çang làm cho mø
Ãy... -
Ông Phan, ông vØa nói ljn cháu nhÕ. Cháu nhÕ làm sao? - Không làm sao cä ! Thåch b¿c mình : - Th‰ thì, ông không cÀn tôi
Çâu! -
A ha ! ¾
Ông Phan cÜ©i l§n ¾ Ông Çang nói ra cái ÇiŠu mà trܧc Çây ba
mÜÖi næm tôi Çã nói ljn, ít ra tôi cÛng Çã có nghï ljn. ñúng vÆy, hØ, ba mÜÖi
næm trܧc Çây, tôi Çã nghï là không cÀn m¶t ngÜ©i nào. -
Ông Phan, ông Çang làm tôi khó chÎu vì nh»ng chuyŒn không Çâu. MuÓn gì, xin
ông nói ngay Çi ! -
Tôi hi‹u. Tôi hi‹u. Có ÇiŠu ... —, nhÜng ông Çã tÕ thái Ƕ nghiêm kh¡c vŠ
ÇiŠu Çó rÒi. Mø v® tôi, cái mø già Ãy, nghï r¢ng chúng tôi Çang quá lÈ loi,
tuyŒt v†ng. Mø già, sao ba mÜÖi næm rÒi bây gi© mø Ãy m§i nghï nhÜ th‰? Không, mø Ãy vÅn nghï nhÜ th‰. Có ÇiŠu,
bây gi© mø Çang kêu gào nhiŠu hÖn, bªi vì con tôi, con tôi ... Ông Thåch, ông
có th‹ giúp tôi không? Ông së làm cho cái mø khÓn ki‰p Ãy câm låi. Ông có th‹
giúp tôi không ? Thåch
cäm thÃy lúng túng. Thånh nói sau lÜng anh: - NhÜng ông ta cÀn gì mình ? - Anh cÛng Çang t¿ hÕi nhÜ
vÆy. Này ông Phan, tôi Çâu có th‹ giúp Ç« gì cho bà Ãy ! -
Ông së giúp, ông Thåch å. Ông bà së ljn Ç‹ trÃn an mø già. Bäo cho mø Ãy bi‰t
r¢ng ... -
€, tôi hi‹u rÒi, ¾
Thåch ng¡t l©i ¾ nhÜng
tôi nghï là ông lÀm ÇÃy. - Tôi lÀm? - Ông không nhÆn ra à? - Có ÇiŠu ... - Không có ÇiŠu gì cä ! Chính
ông là ngÜ©i phäi trÃn an chúng tôi m§i phäi, ông Phan å. Bäo cho chúng tôi
bi‰t r¢ng, ª Çây, chúng tôi không có gì Ç‹ phäi lo l¡ng, phäi s® hãi cä. ¾ Thåch cÜ©i ¾ Tåi sao tôi phäi
nghe m¶t ngÜ©i ª Çây Çã ba mÜÖi næm than phiŠn vŠ cái ch‡ chúng tôi m§i ljn?
Không Çâu. Hãy t¿ giäi quy‰t vÃn ÇŠ cûa các ngÜ©i Çi. Tôi không muÓn nghe Çâu
! - HØ, tôi thÆt là ngu. ñúng
vÆy, làm th‰ nào mà m¶t ngÜ©i m§i khªi ÇÀu s¿ nghiŒp cûa mình m¶t cách anh
dÛng nhÜ th‰ kia låi có th‹ b§t ÜÖng ngånh m¶t chút nhÌ ? Ông Thåch, cÛng nhÜ
tôi ba mÜÖi næm trܧc Çây, ông vØa ÇÎnh Çoåt sÓ phÆn cûa ông rÒi ! Ông
Phan nhìn Thåch. M¥t ông nhæn nhúm. Y nhÜ ông Çang bi‹u l¶ s¿ ngåc nhiên và
tÙc giÆn. NhÜng chÌ thoáng chÓc, gÜÖng m¥t Çó bi‰n ǰi, hiŠn hòa hÖn, có vÈ
cam chÎu hÖn là trách cÙ. Hai tay ông chÒm níu ª ch‡ khung cºa. NhÜng ông
buông ra ngay, và quay lÜng, bÕ Çi xuÓng thung lÛng. Thånh cuÓng quít : -
Anh Thåch, g†i ông ta låi. Này ông Phan ... NgÜ©i
Çàn ông già không nhìn låi, mÃt hút sau lùm cây dܧi v¿c thÃp. -
Em muÓn nói ÇiŠu gì ? -
Anh Thåch, em cÛng không bi‰t ... Thånh
l¡c ÇÀu. Cô vÅn chæm chú nhìn xuÓng thung lÛng. Cái nhìn hܧng Thåch vŠ phía
Çó. Thình lình, anh cäm thÃy Çang lo s® m¶t ÇiŠu gì Çó không rõ ràng. Trܧc
m¥t anh chÆp chùng vÛng xanh lÖ hiu h¡t, cæn nhà lây lÃt trên ng†n ÇÒi. Câu
nói cûa ngÜ©i Çàn ông già trong tâm trí vܧng víu không tan. ¾ Ông Thåch, ông vØa
ÇÎnh Çoåt sÓ phÆn cûa ông rÒi. ¾
Cùng lúc Çó, câu nói cÛng Çang chÃn Ƕng Thånh. HÖn th‰ n»a, nó y nhÜ m¶t l©i
cänh cáo, m¶t lÓi Çe d†a. Thånh cäm thÃy ÇiŠu này thÆt rõ ràng, ljn n‡i, cô
phát bi‹u m¶t cách ch¡c ch¡n : -
Anh Thåch, chúng ta lÀm lÅn rÒi ! - LÀm lÅn gì Çâu ? -
Anh còn muÓn nhÜ th‰ nào n»a ? Cách cÜ xº
cûa anh làm em ái ngåi. - Này Thånh, có phäi chúng ta
vØa ÇÎnh Çoåt sÓ phÆn cûa mình không? -
SÓ phÆn gì ? —, anh Thåch, không phäi nhÜ th‰ Çâu. Anh muÓn nói gì vÆy ? - Cái sÓ phÆn mà ông Phan vØa nói
Çó. Cái sÓ phÆn mà chúng ta Çã ch†n l¿a. NhÜng em không có vÈ gì dÙt khoát,
låi bình thän ljn n‡i làm anh lo s® ! -
Låi s® ! S® gì m§i ÇÜ®c chÙ ? -
Anh s® cái em Çang lo s® nhÜng không dám nói ra. Anh muÓn bi‰t m¶t cách rõ
ràng là em, em Çã chuÄn bÎ xong chÜa ? HÖn th‰ n»a kìa, anh muÓn hÕi em có
can Çäm không. Khi em trä l©i dÙt khoát câu hÕi này, anh nghï r¢ng vÃn ÇŠ cûa
chúng ta Çã xong xuôi. Thong thä, Ç‹ anh nói. Em vÅn nghï r¢ng ch†n ch‡ này
có nghïa là anh Çã trÓn. Anh không muÓn cãi nhau. Th‰ thì hãy coi là nhÜ th‰.
NhÜng nhÜ th‰ thì cu¶c chi‰n ÇÃu së gay go hÖn, có phäi không ? Này Thånh,
anh cÛng hi‹u là em Çã lo l¡ng nhÜ th‰ nào. Mùa mÜa Çã ljn rÒi, tåi sao anh
chÜa b¡t ÇÀu giâm m¶t giây khoai xuÓng ÇÃt ? Sau Çó thì kiên tâm ch© Ç®i.
NhÜng Thånh, anh muÓn bi‰t em së kiên tâm ÇÜ®c bao lâu? Trong vÜ©n, nh»ng tàu
chuÓi m§i xanh Çã bÎ nh»ng ÇÓm Çen tàn phá. Phäi, anh muÓn bi‰t em së kiên
tâm ÇÜ®c bao lâu? Em lúc nào cÛng hi‰u Ƕng nhÜ m¶t con ng¿a con m§i l§n. Bªi
vÆy mà anh muÓn hÕi cái can Çäm cûa em lÅn anh kia. ñó là cái can Çäm chû y‰u
cûa cu¶c mÃt còn này. -
Trܧc kia, tܪng tÜ®ng m¶t bu°i chiŠu vào Çây rÒi không trª vŠ, em Çã thÃy
cái lܧi úp xuÓng, trong cái lܧi Çó em Çã v¶i vàng thích nghi. Anh Thåch,
m¶t cu¶c chuÄn bÎ nhÜ vÆy Çâu phäi là chuyŒn dÍ. ¾ Thånh cÜ©i, nghï
ljn Bích nào Çó ¾
Quên Bích Çi. Có lë chính cô ta Çã làm cho anh trª nên lÄn thÄn th‰ này. Thåch
thª dài : -
Quä thÆt, em Çã không hi‹u gì h‰t. Thånh
ÇÎnh nói, nhÜng lÆp tÙc, cô ngØng låi. Cô vØa cäm thÃy có cái gì khác lå ª
ngoài tr©i. RØng xác xÖ. Nh»ng ng†n gió lao vút qua thung lÛng v§i tØng giäi
âm thanh xé løa. Cô vøt chåy ljn cºa s°. -
MÜa rÒi, anh Thåch ! Khi
Thåch ljn sau lÜng, cô nói : -
Nhìn xem, cái lܧi Çã ném tung ra rÒi Çó ! Thåch
rùng mình, ÇÙng bÃt Ƕng. CÖn mÜa m‡i lúc m¶t l§n. Không gian thu hËp sát
ng†n cây rØng. Anh cÓ tìm m¶t khoäng sáng. Không có m¶t khoäng sáng nào.
NgÜ©i ta y nhÜ không còn có m¶t ch‡ Ç‹ mà xê dÎch, l¡c lÜ cái ÇÀu Ç‹ nhìn
ng¡m. ChÌ có nܧc. Nܧc hÓi hä chäy qua khu rØng. Nh»ng viên sÕi, nh»ng täng
Çá cÓ læn mình Çi m¶t cách tuyŒt v†ng. Thånh cÜ©i thênh thang¾ Thích quá, phäi
không anh. Thích? Thåch t¿ hÕi nhÜ vÆy. Và im l¥ng. Hai ngÜ©i ÇÙng ª Çó cho
ljn khi cäm thÃy lånh và ܧt. H† Çóng cºa kính, th¡p sáng Çèn trong phòng.
M¶t gi© sau, cÖn mÜa dÙt. Nh»ng Çám mây n°i cao hÖn. Âm thanh cûa rØng cÛng
n°i lên rÃt trong và rÃt cao nhÜ vÆy. BÀu tr©i nhË nhÜ gió. Thånh xuÓng b‰p,
sºa soån b»a cÖm chiŠu b¢ng nh»ng thÙc æn Çã làm s¤n lúc trÜa. Thåch mª cºa.
Anh ném cái nhìn trÓng r‡ng và khô ráo ra ngoài tr©i. Anh hi‹u là Çã ljn lúc
b¡t ÇÀu. Không nhÜ lÀn trܧc anh cÛng nói b¡t ÇÀu nhÜ vÆy. ñiŠu này khi‰n anh
cäm thÃy thích thú khi nghï ljn Thånh, ÇÒng th©i, vØa phÃn khªi vØa lo âu,
vØa hoang mang vØa hÓi ti‰c. Vøt chÓc, anh nghe ti‰ng ngÜ©i xa v¡ng trên
ÇÜ©ng Rose dày Ç¥c sÜÖng mù, cæn phòng nhÕ, mÃy ÇÙa con trai và nh»ng ngày
cuÓi cùng anh ª Çó. Nh»ng ngày tháng thanh bình Çã mÃt dÀn, ngÜ©i ta b¡t ÇÀu
nói t§i chi‰n tranh, lo âu quÃn quít gÜÖng m¥t nh»ng ÇÙa h†c trò ngoài phÓ.
Và trong Çó, trong s¿ xôn xao khuÃy Ƕng, Bích r¿c r« nhÜ m¥t tr©i tháng hai,
ÇÓi v§i anh nhÜ m¶t cái dÃu hiŒu. Cho ljn bây gi©, m¥c dù Çã nhiŠu næm, ª Çâu
anh cÛng nhìn thÃy cái dÃu hiŒu Çó, trên nh»ng vÈ ÇËp mà anh còn có th‹ nhìn
thÃy trong Ç©i sÓng xô bÒ nh»ng khuôn m¥t m§i, tàn tå phän tr¡c, khuôn m¥t
nào cÛng vÆy, cu¶c sÓng khÓn khó Çã làm cho chúng trª nên giÓng tåc nhÜ nhau.
´t nhÃt trong lúc này, cái dÃu hiŒu Çó cÛng Çã làm cho anh cam tâm. Anh cÜ©i
nói : - Nào, ra ngoài này xem. TÃt
cä ÇŠu m§i tinh khôi! Lúc Çó là sáu gi©. Khi Thåch
bܧc xuÓng cái b¿c cÃp ng¡n, anh nhìn thÃy ông Phan trª låi. Ông ÇÜa cho anh
m¶t phong thÜ. - VØa rÒi tôi Çã quên ÇÜa cho
ông. Sáng nay m¶t ngÜ©i ª trÜ©ng K tìm ông Ç‹ giao thÜ. Ông ta Çi lÀm nhà, và
tôi Çã nhÆn chuy‹n giùm. Tôi ljn ông
th¿c ra cÛng vì bÙc thÜ này, vÆy mà ljn rÒi thì không còn nh§ ra n»a. Già
rÒi. Sao h† không Ç®i ngày mai ông ljn lÃy, có hÖn không? - ThÆt phiŠn ông. Thåch cäm thÃy lúng túng. NhÜng ngÜ©i Çàn ông già Çã bÕ Çi. Anh
nhìn phong thÜ, ch» khÄn ª góc trái và nét ch» trên phong bì. ñó là thÜ cûa
bà Bäy, mË anh. Không hi‹u bà gºi thÜ cho anh có chuyŒn gì. ñã lâu l¡m, anh
không liên låc v§i bà n»a. ChÌ có m¶t lÀn anh vi‰t cho bà ngay khi vØa tìm
ÇÜ®c ch‡ dåy ª trÜ©ng K. NhÜng lÀn Çó anh không quên xÌ vä ông nhân tình cûa
bà thÆm tŒ. Có lë vì vÆy mà suÓt ba næm bà Bäy im l¥ng. Anh Çã tܪng th‰ là
xong. NhÜng b‡ng nhiên bà låi gºi thÜ Ç‰n. Không lë có ÇiŠu gì không may ?
Anh bóc thÜ v¶i vã. Thåch, Vi‰t cho con, nhÜng không ch¡c
con còn dåy ª trÜ©ng K. Lâu l¡m rÒi phäi không Thåch, mË con mình không còn
bi‰t gì vŠ nhau n»a. MË bi‰t con không thích mË. NhÜng thôi, không nói ljn
chuyŒn Çó. Lúc này, con th‰ nào ? MË hy v†ng con Çã là m¶t ngÜ©i l§n. Nói th‰ không có nghïa là mË Çã trách
cÙ con ÇiŠu gì Çâu. Nói th‰ có nghïa là ÇiŠu tÃt nhiên, không ai có th‹ bé
thÖ m¶t Ç©i, có phäi không Thåch? —, mË muÓn nói gì v§i con vÆy? Em con lúc
này ch¡c là c¿c kh°, và dï nhiên, oán trách mË. ñành vÆy. ñôi lúc mË cÛng
muÓn vi‰t cho nó cái thÜ, nhÜng rÒi nghï là không cÀn thi‰t. Có lë con cÛng
nhÆn thÃy nhÜ th‰. NhÜng con cÛng nên hi‹u ÇiŠu này : ngÜ©i ta không th‹ m¶t
lúc có h‰t m†i thÙ. MË muÓn ÇÜ®c bình yên, và mË Çã Çánh ǰi b¢ng s¿ phân ly các
con. Th‰ thì con cÛng hi‹u, s¿ bình yên Çó ÇÓi v§i mË quš giá ngÀn nào. VØa
rÒi mË nói mong con xº s¿ nhÜ m¶t ngÜ©i l§n, có phäi vì mË Çã bæn khoæn vŠ
ÇiŠu này không? Lúc này mË ch£ng làm gì. Làm æn càng ngày càng ch£ng ra làm
sao cä. NhÜng cÛng chÜa ljn n‡i nào, con không phäi lo l¡ng. Mà vÎ tÃt con Çã
có th‹ lo l¡ng ÇÜ®c cho mË ! RÓt cøc, mË cÛng ch£ng có gì
Ç‹ nói. VÆy mà lúc có š vi‰t cho con, mË Çã tܪng së phäi nói v§i con nhiŠu
l¡m. Thôi mË ngØng. Nh§ gºi thÜ cho mË. VÅn ÇÎa chÌ cÛ con còn nh§ không ?
HÕi vÆy chÙ mË cÛng Çã ghi ngoài phong bì ÇÃy. ¾ MË.
Thåch džc låi bÙc thÜ m¶t lÀn
n»a. Thoåt ÇÀu anh nghï là bà Bäy Çang ª trong tình trång phiŠn mu¶n. Có th‹
bà thÃt båi trong công viŒc làm æn. Ho¥c có th‹ chính ông Ruân, ông nhân tình
cûa bà, Çã gây nên s¿ phiŠn mu¶n Çó. A, ông Ruân ! K‹ tØ lúc Çó, Thåch nhÆn
ra anh không lúc nào có th‹ quên ngÜ©i Çàn ông này, m¥c dù có vÈ nhÜ anh Çã quên
h£n ông ta tØ lâu. LÀn này, anh hình dung ÇÜ®c ông m¶t cách rõ ràng, cÛng là
lÀn thÙ nhÃt, k‹ tØ khi anh r©i khÕi tÌnh T vùng trung nguyên. Ông Ruân là
m¶t ông già thû Çoån, thông minh, và bi‰t nhÎn nhøc. Thåch nghï nhÜ vÆy. Lúc
ÇÀu anh không rõ s¿ liên hŒ tình cäm gi»a ông và mË anh nhÜ th‰ nào. BÕ gia
Çình, bà ljn tÌnh T v§i ông. Hình nhÜ lúc ÇÀu bà muÓn anh nghï r¢ng ông Ruân
và bà có m¶t chút liên hŒ thân t¶c. NhÜng Thåch thì cho r¢ng giá hai ngÜ©i là
tình nhân có lë anh Çã dÍ chÎu. Anh không Üa ông ngay tØ ÇÀu. ChÌ cái tên ông
cÛng Çã thÃy ghét. Cái lÓi phát âm cûa ti‰ng Çó làm anh b¿c mình. Ông Ruân là
công chÙc cao cÃp làm viŒc ª tòa hành chánh tÌnh T. V® ông ch‰t lúc ông ba
mÜÖi tu°i. Hai ngÜ©i con gái Çã l§n Çang theo h†c trÜ©ng n¶i trú ª m¶t tÌnh
khác. Có th©i kÿ Thåch Çã ª låi trong nhà ông Ruân sáu tháng. Hai cô gái nghÌ
hè vŠ nhà. Tuy vÆy, Thåch cÛng không bi‰t gì hÖn vŠ h† ngoài hai cái tên Phi
và Thº. Vào khoäng ÇÀu th©i gian này Thåch hai mÜÖi læm tu°i. Anh ljn tÌnh T
khuyên bà Bäy trª vŠ. Chính lúc Çó, anh bÎ g†i nhÆp ngÛ. Thåch không muÓn vào
lính, nhÜng anh vÅn không th‹ có quy‰t ÇÎnh gì rõ ràng. ñiŠu tŒ håi là anh bÎ
cÀm chân ª tÌnh T. NhÜng tŒ håi nhÃt, anh nhÆn ra tình cäm cûa bà Bäy, nhÆn
ra ông Ruân là m¶t ông già có nhiŠu thû Çoån và chính bà Bäy låi là ngÜ©i
luôn luôn bÎ ông gài vào nh»ng thû Çoån v¥t vãnh Çó trong viŒc xúi giøc bà
nh»ng chuyŒn làm æn buôn bán phiêu lÜu và bÃt h®p pháp. Lúc này, bÙc thÜ nh¡c
nhª anh thÆt nhiŠu thÙ. Anh linh cäm s¿ phiŠn mu¶n trên tØng ch» vi‰t cûa bà
Bäy, và không ng§t xao Ƕng vì nh»ng l©i nói thÀm thì kia. Nó b¶c l¶ m¶t s¿
gì vØa buÒn chán vØa tuyŒt v†ng, m¶t s¿ thÆt không th‹ nói ra, nhÜng càng che
giÃu nó càng trª nên cay Ç¡ng. Nó y nhÜ bän k‰t toán m¶t Ç©i ngÜ©i. —, th‰
thì thÆt quá thäm håi. NhÜng cái gì Çã du bà vào tình trång thäm håi nhÜ vÆy?
H£n nhiên không phäi là ông Ruân. ñó là nhÆn ÇÎnh cûa bà Bäy. Bà Çã tÕ ra
không ng§t bênh v¿c ông ta. A , th‰ mà mình nghï th‰ nào Çây? LÆp tÙc, Thåch
hi‹u r¢ng anh Çã tܪng tÜ®ng quá nhiŠu. S¿ th¿c thì bà Çang trách cÙ anh. Bà
mong anh hi‹u bà hÖn, và dï nhiên, b§t có nh»ng cái nhìn nghiêm kh¡c ÇÓi v§i
ông Ruân hÖn. S¿ mong mÕi này m¥c dù bi‹u l¶ m¶t cách tiêu c¿c, nhÜng ngoài
nó ra, bÙc thÜ không còn gì n»a. NhÜng Ç‹ làm gì ? ¯, bà Çâu phäi lo l¡ng vŠ
ÇiŠu này, vì bà thØa hi‹u r¢ng tôi không bao gi© còn muÓn g¥p låi ông Ruân.
Th‰ thì tåi sao? Thåch nhìn ch» khÄn ngoài phong bì. €, chính thÎ. Anh kêu
lên tÙc giÆn. Bà Çang âm mÜu gì vÆy? Tôi và ông già oan nghiŒt kia? —, ÇiŠu
này thÆt rõ ràng rÒi. Tôi và ông già oan nghiŒt kia có th‹ låi Çøng ÇÀu nhau
m¶t lÀn n»a. Ngày Ãy ch¡c không xa, bªi vì n‰u bÙc thÜ không chuÄn bÎ cho møc
Çích Çó thì có gì khÄn thi‰t trong m¶t bÙc thÜ nhÜ vÆy. NhÜng g¥p nhau th‰
nào? G¥p nhau Ç‹ làm gì? Tôi còn có
chuyŒn gì v§i ông ta n»a Çâu? Sau cùng, Thåch nghï r¢ng có th‹ bà Bäy và ông
Ruân së ljn thành phÓ này vì m¶t công viŒc làm æn lâu dài nào Çó, và v§i anh,
bà Çã cho r¢ng cÀn phäi lo xa m¶t chút, th‰ thôi. K‹ tØ lúc Çó, Thåch bÎ ám
änh vì câu chuyŒn ljn Ƕ b¿c mình, m¥c dù nhÆn thÃy th¿c ra không có gì Ç‹
anh phäi suy nghï vŠ ông Ruân m¶t cách quá Çáng nhÜ vÆy.
ChÜÖng
2 Th©i kÿ ª trong nhà ông Ruân, Thåch có cäm tܪng
bÎ cÀm tù trong m§ š thÙc h‡n Ƕn vŠ Ç©i sÓng, m¶t phÀn vì cänh huÓng trói
bu¶c, m¶t phÀn vì mÃt ch‡ nÜÖng d¿a trên nh»ng thÙ tình cäm anh vÅn tin là
tÓt ÇËp, nhÃt là mË anh, lÓi sÓng cûa bà v§i ông Ruân khi‰n anh nghï r¢ng h†
Çang l®i døng, chà Çåp nhau tØng ngày bÃt an. Nh»ng bÃt tr¡c dÒn anh vào ngõ
cøt, làm anh choáng ng®p, trª thành kÈ cô ÇÖn khûng khi‰p, vùng vÅy trong n‡i
bÃt an Çó m¶t cách tuyŒt v†ng. Sau này, chính ÇiŠu Çó ám änh anh không dÙt, và càng chú š ljn nó
anh càng nhÆn ra nó m¶t cách rõ ràng hÖn. ñó cÛng là th©i kÿ bà Bäy Çang cÓ
g¡ng h‰t sÙc cûa bà Ç‹ ki‰m cho ÇÜ®c thÆt nhiŠu tiŠn, thành thº cu¶c tròn
xoay trong gia Çình vá víu này låi càng b¶c l¶ m¶t cách rõ ràng hÖn bao gi©
h‰t. Thåch cho r¢ng ông Ruân là m¶t ngÜ©i chÌ bi‰t l®i døng, không có tình
nghïa. Anh t¿ hÕi tåi sao bà Bäy låi có th‹ chung sÓng v§i m¶t ngÜ©i Çàn ông
nhÜ vÆy, sinh hoåt trong gia Çình ông Ruân nhÜ m¶t ngÜ©i v® chính thÙc. SH
là m¶t quÆn ª phía B¡c thành phÓ. TØ khi quân du kích C¶ng sän chi‰m cÙ nh»ng
y‰u Çi‹m vùng rØng núi thì ÇÜ©ng giao thông bÎ c¡t ÇÙt, SH gÀn nhÜ bÎ cô
lÆp, m¥c dù ÇÜ®c tÌnh T ti‰p t‰ thuÓc
men và th¿c phÄm m‡i hai tháng m¶t
lÀn nhÜng vÅn ª trong tình trång thi‰u thÓn triŠn miên. NhÃt là gåo. M¶t
ngÜ©i ª ÇÎa phÜÖng khác không th‹ hi‹u ÇÜ®c tåi sao có nh»ng ngÜ©i tØ tÌnh T
dùng xe Çåp, täi m¶t bao gåo bÓn mÜÖi læm kí, vÜ®t sáu mÜÖi cây sÓ Çem ljn SH
bán. Trung bình cÙ mÜ©i lÀn nhÜ vÆy
thì m¶t lÀn bÎ quân phía bên kia chÆn b¡t, tÎch thu. NhÜng h† không gi» lâu
nh»ng ngÜ©i này. H† chÌ hÕi qua loa tình hình trong thành phÓ, s¿ ÇiŠu Ƕng
cûa quân Ƕi chính phû, m¥c dù thØa hi‹u không lÀn nào h† ÇÜ®c trä l©i chính
xác. Th‰ nhÜng, h† cÛng không lÃy Çó làm ÇiŠu b¿c mình, bªi lë h† cÛng không
mong mÕi gì ª nh»ng ngÜ©i nông dân và nh»ng ngÜ©i buôn bán kia, nh»ng ngÜ©i
có th‹ có nh»ng ÇÙa con ª cä hai phe. S¿ kiŒn này Çã khi‰n cho nh»ng ngÜ©i
nông dân trª nên nhÜ nh»ng ngÜ©i ngoåi cu¶c, linh cäm m¶t s¿ thØa trØ vŠ phía
h† là nh»ng ngÜ©i không d¿ phÀn chém gi‰t. Chính s¿ linh cäm Çó Çã dÅn d¡t h†
qua nh»ng vùng nguy hi‹m. HÖn n»a, ÇiŠu quan tr†ng là h† phäi sÓng. CÛng nhÜ
nh»ng ngÜ©i khác ª thành phÓ. Có ÇiŠu h† không th‹ nhÆn ra, h† có m¶t niŠm
kiêu hãnh thÆt thÀm kín vŠ viŒc Çó, khi h† c¥m cøi bæng mình trên con ÇÜ©ng
dài ghê r®n s¿ ch‰t chóc. ñ©i sÓng Çã ng¶t ngåt ljn m¶t mÙc Ƕ mà khi ngÜ©i
ta còn có th‹ phÃn ÇÃu, dù nghiêng ngºa cam go cách nào, ngÜ©i ta vÅn còn cäm
thÃy hånh phúc. Dï
nhiên bà Bäy không bÕ qua cÖ h¶i làm tiŠn. Bà buôn gåo. M¶t vài bà l§n có th‰
l¿c trong tÌnh cÛng theo chân bà bén gót. M¶t vø làm æn nhÜ vÆy cÀn phäi l¡m
mÜu mô. Thåch vØa kinh ngåc vØa thÀm phøc các bà vŠ ch‡ này. M¶t Çêm trܧc
khi Çoàn xe ti‰p t‰ cûa ti‹u khu khªi hành, nh»ng chi‰c xe chª ÇÀy gåo cûa
các bà Çã túc tr¿c s¤n trong nh»ng ch‡ núp räi rác trong thành phÓ, ch© Ç®i
Ç‹ nhÆp b†n. Các bà chÌ cÀn bi‰t trܧc m¶t ngày, m†i viŒc së ÇÜ®c thu x‰p chÌ
trong m¶t Çêm, tØ viŒc mÜ®n quân xa cûa nh»ng ÇÖn vÎ trong tÌnh, ljn viŒc mua
gåo, chÃt gåo lên xe, tÃt cä chÌ trong m¶t Çêm. Thåch không th‹ phän ÇÓi, cÛng
không th‹ giúp Ç« gì mË anh. Anh cäm thÃy bà càng lúc càng chui sâu vào con
ÇÜ©ng hÀm nguy hi‹m. Hình nhÜ bà bi‰t nhÜ th‰, nhÜng không th‹ quay låi vì lúc nào ông Ruân cÛng ÇÙng
ch¡n lì l®m ª phía sau, Çe d†a và xúi giøc. M¶t lÀn, khi ông Ruân báo cho bà
Bäy ngày Çoàn xe ti‰p t‰ lên ÇÜ©ng, Thåch Çã g†i tên ông chºi thŠ. Anh nghï không phäi các bà chÌ buôn gåo. H† có
th‹ buôn bán nh»ng thÙ khác. Và bªi vì không th‹ hình dung ÇÜ®c ÇiŠu gì rõ
ràng, s¿ ܧc Çoán làm anh phÅn n¶, mÃt bình tïnh. Không khí gia Çình càng lúc
càng ng¶t ngåt. Dù muÓn dù không Thåch vÅn bÎ nh»ng lo s® ám änh. Chính m¡t
anh Çã nhìn thÃy tØng bÀy quân cänh chia nhau Çi løc låo các con ÇÜ©ng trong
thành phÓ, nh»ng chi‰c xe hÒng thÆp t¿ chª xác tØ phía SH vŠ gi»a nh»ng ti‰ng
n° long tr©i ª hܧng B¡c r¿c lºa. TÃt cä
vây kh°n chung quanh tình
trång y nhÜ không h®p pháp cûa anh, ljn n‡i m¶t ti‰ng còi, m¶t gi†ng la
hoäng, m¶t loåt súng bÆt lên thình lình cÛng làm anh giÆt mình, lo s®. Anh
luôn luôn ra phÓ b¢ng chi‰c xe díp sÖn màu båc cûa ông Ruân. Anh nghï r¢ng
nhÜ vÆy cänh sát së không xét hÕi giÃy t© lôi thôi. Có ÇiŠu Thåch không th‹
bi‰t, là công viŒc làm æn m© ám cûa bà Bäy không phäi chÌ ª mÙc Ƕ giän dÎ
nhÜ anh Çã nhìn thÃy và ܧc Çoán. SH là m¶t quÆn nhÕ. Bà Bäy không nghï r¢ng
bà có th‹ ki‰m tiŠn b¢ng viŒc buôn bán v§i m¶t sÓ ít dân cÜ trong m¶t quÆn
nhÕ nhÜ vÆy m¶t cách lâu dài. ñÓi v§i bà, nó chÌ Ç‹ che ÇÆy nh»ng công viŒc
làm æn thÀm kín khác. Khi bà có th‹ sº døng m¶t vài chi‰c công xa gÀn nhÜ
công khai thì nh»ng hoåt Ƕng cûa bà Çã có vÈ quy mô hÖn trong các tÌnh miŠn
Tây và tÌnh S, nh»ng nÖi cung cÃp và nh»ng nÖi tiêu thø båch phi‰n. Cæn nhà cûa ông Ruân ª trܧc tòa hành chánh, bên trái là ti‹u
Çoàn N, bên phäi là trung tâm truyŠn tin, trong phåm vi ÇÃt Çai m¶t khu quân
s¿. Nh© vÆy mà tØ næm gi© chiŠu trª Çi Çã b¡t ÇÀu yên tïnh, con ÇÜ©ng chåy ra
b© bi‹n ngay trܧc m¥t nhà trª nên m¶t cái sân Çánh vÛ cÀu. Phòng cûa Thåch
cºa s° mª l§n vŠ phía con ÇÜ©ng Çó, v§i tÃt cä tiŒn nghi cûa m¶t cæn nhà mùa
hè. Bên cånh Thåch là phòng v® chÒng viên Çåi úy bäo an tên Phܧc. Trܧc khi
bà Bäy ljn, ông Ruân Çã cho v® chÒng Phܧc thuê ª cho có bån. Ông rÃt s® m¶t
mình. Ông vÅn thÜ©ng nói nh»ng chuyŒn ma ÇÜ®c nghe lúc nhÕ Ç‰n bây gi© Çôi
khi vÅn còn ám änh ông. Thåch nói bóng gió r¢ng vì ông quá bÃt lÜÖng nên lúc
nào cÛng ª gÀn ÇÎa ngøc. Phܧc rÃt ít khi ª nhà. Bà v® hiŠn nhÜ m¶t ÇÙa con gái. Bà Phøng. Thåch
g†i tên Phøng, thay vì tên ông chÒng. ñiŠu này khi‰n Phܧc bÃt bình, m¥c dù
thÆt ra không cho Çó là m¶t ÇiŠu quan tr†ng. Phøng thì trái låi thích lÓi
xÜng hô nhÜ vÆy, vØa bi‹u l¶ m¶t chút gì thân mÆt, vØa hàm chÙa m¶t chút gì
không ÇÜ®c minh båch. S¿
lo âu khi‰n Thåch càng ngày càng phåm nhiŠu lÀm l‡i. Anh ÇŠ cÆp ljn nh»ng món
n® bà Bäy Çã vay mÜ®n lúc còn chung sÓng v§i cha anh, và khi ÇŠ nghÎ bà nên
trä nh»ng món n® Çó anh Çã khi‰n ông Ruân nghï r¢ng s¿ có m¥t cûa anh là m¶t
trong nh»ng ÇiŠu bÃt tr¡c, nh»ng tai h†a mà ông phäi ÇÜÖng ÇÀu m¶t cách thÆn
tr†ng và cân nh¡c. Phøng
hi‹u mÓi ác cäm cûa Thåch ÇÓi v§i ông Ruân. ñôi khi, bà tÕ ra lo l¡ng : -
Anh ghét ông Ruân l¡m phäi không ? -
LÓi sÓng cûa mË tôi v§i ông Ruân khi‰n tôi nghï r¢ng h† Çang sÓng m¶t cách
bÃt xét, Çang lÖÎ døng và chà Çåp nhau. Trong khi Çó thì, khÓn nån, tôi làm
th‰ nào có th‹ Çi khÕi tÌnh T ? -
Anh không th‹ Çi Çâu h‰t. Ra khÕi tÌnh là bÎ b¡t ngay. Tình trång cûa anh
cÛng Çáng ngåi ÇÃy nhÌ? N‰u tôi có th‹ giúp anh, Ò, làm sao tôi có th‹ giúp
anh? -
HØ, bà cÛng muÓn tÕ ra là m¶t ngÜ©i có th‰ l¿c à? -
Anh låi mÌa mai rÒi ! Anh Thåch, anh nên bình tâm m¶t chút. M¥c cäm chÌ làm
anh khÓn kh°. Quên ông Ruân Çi. Khi tôi nói tôi muÓn giúp anh, tôi muÓn nói
tôi vŠ phe anh, hi‹u không ? -
VŠ phe ? -
ThÆt ÇÃy ! Tôi Çâu thèm nói dÓi m¶t ÇÙa bé con! Bé
con. Phøng cÜ©i long lanh hai con m¡t trong v¡t bu°i sáng tr©i n¡ng. Thåch
rùng mình. Anh vØa cäm thÃy ánh m¡t Çó b‡ng dÜng søp tÓi. Bu°i tÓi, Phøng rû
anh Çi b¡t còng dܧi bãi. Træng sáng làm anh không th‹ yên tïnh. Và anh Çã
hôn Phøng. Mùa hè Çã gÀn h‰t. Bà Bäy vÅn Çi låi các tÌnh miŠn Tây cùng v§i
nh»ng ngÜ©i trong t° chÙc buôn bán cûa bà. LÀn này, ông Ruân, ÇÜ®c m¶t tuÀn
nghÌ phép, Çi theo. Trong nhà chÌ còn låi Thåch, Phøng, và m¶t ngÜ©i Çàn ông
già giúp viŒc tên TrÙ. Phøng cho r¢ng không cÀn thi‰t ông TrÙ phäi làm viŒc
suÓt ngày, ÇŠ nghÎ Thåch Ç‹ ông nghÌ trong th©i gian bà Bäy Çi v¡ng. M‡i bu°i
sáng ông chÌ phäi t§i xách nܧc tØ cái gi‰ng phía sau chuyŠn lên hÒ chÙa nܧc
trên trÀn nhà vì máy bÖm Çã hÕng, bu°i tÓi trª låi m¶t chút vào khoäng bäy
gi© Ç‹ ki‹m soát tÃt cä nh»ng cºa chính, thu x‰p nh»ng cái v¥t vãnh hai ngu©i
bÕ bØa bäi kh¡p nÖi trong ngày hôm Çó. M‡i ngày công viŒc cûa ông TrÙ chÌ có
nhÜ vÆy. Tuy nhiên, chuyŠn nܧc lên trÀn nhà là cä m¶t công viŒc n¥ng nh†c,
và thÜ©ng thì ông TrÙ không th‹ hoàn tÃt công viŒc Çó trܧc mÜ©i gi©. ñó là
chÜa k‹ ông nÃn ná ª låi làm nh»ng công viŒc l¥t v¥t khác, ho¥c có khi, không
Ç‹ làm gì h‰t, chÌ cäm thÃy không nên vŠ s§m hÖn. Ông là m¶t trong sÓ lính
già cûa ti‹u Çoàn N, ÇÜ®c biŒt phái cho ông Ruân nhÜ m¶t ngÜ©i giúp viŒc
trong nhà. G†i là biŒt phái, nhÜng th¿c ra không có giÃy t© gì chính thÙc.
ñÓi v§i ông TrÙ, ông cÛng ch£ng phiŠn hà gì. M¥c dù phäi phøc dÎch nhÜ m¶t
ngÜ©i tôi t§, ông nghï làm tôi t§ cho m¶t ngÜ©i vÅn hÖn cho quá nhiŠu ngÜ©i
trong gia Çình viên ti‹u Çoàn trܪng ti‹u Çoàn. Ÿ Çó, ông luôn luôn bÎ sai
khi‰n bÃt cÙ lúc nào, do bÃt cÙ m¶t ngÜ©i nào, Ç‹ làm nh»ng công viŒc mà th¿c
ra h† phäi t¿ làm lÃy. Ti‹u Çoàn trܪng sai chª v® Çi phÓ, sai sºa cái chuÒng
nuôi heo, ho¥c d¿ng låi cái hàng rào Çã gãy. Không phäi chÌ m¶t mình ông này,
mà tÃt cä con cái cûa ông ta, tØ m¶t cÆu Ãm trÈ Ç‰n m¶t cô chiêu già, ai cÛng
ÇŠu là chû nhân, luôn luôn dành s¤n cho ông nh»ng công viŒc bÃt xÙng nhÜ th‰
m¥c dù có s¿ phän ÇÓi cûa hÀu h‰t các sï quan t¿ tr†ng khác. Bªi vÆy ông TrÙ
không phàn nàn gì khi ÇÜ®c biŒt phái cho ông Ruân. Bu°i sáng khi nghe ti‰ng
khua Ƕng ª nhà sau, Thåch bi‰t ông TrÙ Çã ljn. Phøng cÛng trª dÆy Ç‹ anh ÇÜa
ra ch®. Sau Çó vŠ nhà. Thì gi© trÓng r‡ng. Thåch không bi‰t làm gì, chuyŒn
trò và nghe Phøng nói, chán rÒi lÃy xe Çi rong, chåy quanh quÄn ljn nhà nh»ng
ngÜ©i bån không quen l¡m, løc låo trong ch® tìm mua nh»ng thÙ cÀn dùng, thÌnh
thoäng, ghé låi hiŒu sách Nhån ñà nhìn cô bán hàng tên Trâm m¶t chút. Lúc nào
Thåch cÛng thÃy cô ngÒi ª ch‡ Çó, sau quÀy hàng, gÀy và xanh nhÜ m¶t pho
tÜ®ng cÄm thåch. Anh không bao gi© mua sách, cho r¢ng ª tÌnh T ít khi tìm
thÃy m¶t cuÓn sách khá. Anh chÌ thích nhìn Trâm, ª Çó, phía sau quÀy hàng.
M‡i lÀn nhìn cô anh ÇŠu kinh ngåc nhÜ vØa mª ra m¶t cuÓn sách tuyŒt hay. Phøng
cho r¢ng tÃt cä th©i gian trong m¶t ngày ÇÓi v§i bà ÇŠu kÿ diŒu. Thåch thì
không thÃy ÇÜ®c ÇiŠu Çó, tuy nhiên, Çôi khi không khí trong vùng cÛng Çã v‡
vŠ anh không phäi là ít. ñÙng trܧc nhà có th‹ nhìn thÃy m¶t giäi xanh ng¡t
cûa bi‹n phía sau hàng dÜÖng thÃp. Bãi ít khi có ngÜ©i, không khí âm trÀm ljn
Ƕ làm ngÜ©i ta lÜ©i bi‰ng và dÍ buÒn ngû. Thåch Çã tܪng Çó là m¶t liŠu
thuÓc hay. Không ng© là m¶t liŠu thuÓc Ƕc. Anh càng lúc càng thÃy cô ÇÖn,
r‡ng trÓng, luôn luôn s® hãi, và chÌ khi n¢m m¶t bên Phøng anh m§i ÇÜ®c yên
tâm. Bu°i
chiŠu, khi Thåch Çem xe ra ljn c°ng thì bà Bäy và ông Ruân trª vŠ trên m¶t
chuy‰n xe hÖi l§n bÓn cºa. Có cä hai ngÜ©i con gái ông Ruân. Cô l§n tên Phi
thò ÇÀu ra cºa xe. Cô khoäng mÜ©i læm tu°i, m¥t tròn, mÛi hÖi dËt, nhÜng nܧc
da tr¡ng sáng ljn n‡i ngÜ©i ta tܪng cô Çánh phÃn. Cô ÇÎnh mª cºa xe, nhÜng
hai tay lóng cóng, rÒi bÃt Ƕng. Thåch thoáng thÃy m¶t ngÜ©i Çàn ông có gÜÖng
m¥t hÖi quen nhÜng anh không Ç‹ š. Anh xuÓng xe, ÇÙng nhìn nh»ng thùng giÃy
màu xám. -
Gì trong Ãy ? Thåch hÕi trÓng không. Ông Ruân không trä l©i. Ông
Çang lôi m¶t chi‰c thùng xuÓng khÕi xe, cÜ©i nói : -
Giúp tôi m¶t tay, ÇÜ®c không ? -
RÃt ti‰c. Tôi bÆn. - VÆy thì g†i ông TrÙ. Ông TrÙ
Çâu ? - Ông TrÙ nghÌ. Tôi bäo ông Ãy
nghÌ. ñ‹ tôi Çi g†i. Thåch nói nhÜng vÅn ÇÙng yên nhìn
ông Ruân. NgÜ©i Çàn ông suÓt Ç©i ª phòng giÃy này lúc làm viŒc quá sÙc trông
thÆt thäm håi. NgÜ©i ông gÆp xuÓng, m¥t cæng l§n, ÇÕ phØng, c¢m tì trên m¥t
thùng, và y nhÜ sÙc n¥ng cûa cái khÓi hàng Çó Çang kéo lôi ông ta Çi. Bà Bäy
tÙc giÆn quát : -
ñi g†i ông TrÙ cho tôi ! -
ñØng ! ¾
Ông Ruân nói v¶i vàng¾
Không nên g†i ông ta Çâu ! Thåch
lên xe, lái vøt Çi. Anh không g†i ông TrÙ, hi‹u r¢ng không nên Ç‹ ông ljn lúc
này. Vä låi, ông Ruân cÛng vØa tÕ š nhÜ th‰. Anh lang thang nh»ng con ÇÜ©ng
trong thành phÓ, không có š ÇÎnh gì rõ ràng. Nh»ng chi‰c thùng giÃy màu xám
vÅn ám änh không dÙt. Lúc trª vŠ, anh Çi th£ng vào phòng bà Bäy. Ông Ruân
ngæn cän, nhÜng anh gåt Çi : - Tôi muÓn nói chuyŒn v§i mË
tôi ! - Bà Ãy Çi rÒi ! Thåch Çã mª cºa. Anh nhìn thÃy nh»ng chi‰c
thùng Çã ÇÜ®c tháo ra, cæn phòng bŠ b¶n nh»ng h¶p thuÓc tây xanh ÇÕ, nh»ng
bao ni lông Ç¿ng b¶t tr¡ng nhÜ xà phòng mà anh nghï là båch phi‰n. -
Vào Çây làm gì ? Bà Bäy quát. Thåch
Çóng Æp cºa. Anh giÆn run ngÜ©i, ljn n‡i tܪng Çã gây g‡ v§i ông Ruân. NhÜng
anh không nói ÇÜ®c câu nào. Anh nghï ljn ngÜ©i Çàn ông lúc nãy. Ông ta Çã vŠ
tØ lâu. S¿ có m¥t cûa ngÜ©i Çàn ông này khi‰n Thåch nghï r¢ng bà Bäy Çã hoåt
Ƕng m¶t cách quy mô hÖn, liŠu lïnh hÖn. Anh nhìn ông Ruân bÓc lºa. Tuy
nhiên, anh không bi‰t phäi làm gì, bÕ Çi ra ÇÜ©ng. Ông Ruân theo anh. -
Hình nhÜ anh giÆn tôi ? - Hình nhÜ ? Ông phäi bi‰t tôi
Çang cæm hÆn ông chØng nào. Ông Çáng m¥t là m¶t ngÜ©i Çàn ông tháo vát và có l¡m mÜu mô. NhÜng tôi muÓn hÕi ông :
n‰u công viŒc ki‰m tiŠn cûa ông bÎ phát giác thì chính ông hay mË tôi së vào
tù? Lúc này, tôi chÌ cÀn bi‰t có m¶t ÇiŠu Çó mà thôi ! - Anh bình tâm m¶t chút. - Tôi Çang muÓn gi‰t ông. Ông ÇØng tܪng tôi nói Çùa.
Tôi Çang nghiŠn ngÅm cái š nghï Çó trong ÇÀu tôi Çây. Ông Ruân cÜ©i : - ñØng nói t§i gi‰t chóc. Và
anh phäi hi‹u r¢ng mË anh có Çû quyŠn hån trong nhà này. Nh»ng gì bà Ãy muÓn
làm không ai có th‹ ngæn cän ÇÜ®c. Chính anh cÛng vÆy, anh Thåch. Anh thØa
hi‹u r¢ng chính anh cÛng khó có th‹ thuy‰t phøc n°i bà Ãy, Çúng không ? Ông
Ruân có vÈ mÌa mai khi‰n Thåch tÙc Çiên. Anh hét : -
Phäi, tôi bi‰t ông có nh»ng thû Çoån gì rÒi! - Tôi không
muÓn cãi nhau v§i anh. Tôi muÓn anh hi‹u là mË anh không phäi là m¶t ngÜ©i mà
ngÜ©i khác có th‹ sai khi‰n ÇÜ®c. Vä låi, anh quên r¢ng mË anh phäi có tiŠn
m§i có th‹ trä nh»ng món n® mà anh Çòi hÕi Çó sao? - Ông im Çi ! DÍ thÜ©ng ông muÓn
nói r¢ng vì vÆy mà bà phäi làm nh»ng công viŒc nhÜ th‰ Ü ? -
N‰u không nhÜ th‰ thì tiŠn Çâu? Này, không lë anh nghï r¢ng chính tôi phäi
trä nh»ng món n® Ãy ? -
Ông æn nói hàm hÒ. Ông có tiŠn à? LÜÖng ông không Çû nuôi hai cô con gái æn
h†c. L®i tÙc phø cûa ông là Çánh båc và æn c¡p. Ông có tiŠn à? -
HØ, cÙ cho là nhÜ th‰. Th‰ thì, n‰u mË anh không làm viŒc, không bi‰t bà Ãy
Çào ª Çâu ra tiŠn nhÌ ? -
Ông Ruân, ông thû Çoån v¥t trong tØng m‡i câu nói. N‰u ông muÓn k‰t h®p viŒc
làm æn bÃt lÜÖng cûa ông v§i s¿ Çòi hÕi chính Çáng cûa tôi thì xin l‡i, Çó
chÌ là trò trÈ con. Ai cÛng thØa hi‹u r¢ng mË tôi không dåi gì liŠu lïnh nhÜ
th‰ chÌ vì bà phäi trä nh»ng món n® bà Çã vay mÜ®n trܧc kia. NhÜng bà có
chÎu trä Çâu ? Ông Çã không nghe bà trä l©i dÙt khoát r¢ng bà không dính dáng
ljn nh»ng món n® cÛ Çó sao ? Ông Çã nghe, và chính ông, cÛng Çã ÇÒng š v§i bà
nhÜ th‰. Th‰ thì ông còn nói ljn chuyŒn Ãy làm gì, ông gi« nh»ng thû Çoån v¥t
vãnh Ãy làm gì ? N‰u ông còn hàm hÒ bÌ °i, tôi gi‰t ông, tåi Çây. HØ, n‰u mË
tôi muÓn chia xÈ trách nhiŒm v§i các em tôi, bà Ãy vÅn còn khá tiŠn ª ngân
hàng. Ông bi‰t rõ hÖn tôi là bà Ãy còn bao nhiêu. Và ông cÛng bi‰t rÃt rõ là
sÓ tiŠn Çó cûa bà, cûa riêng bà khi ljn v§i ông. TiŠn Çó ª Çâu ra? Làm sao
ông có th‹ nói r¢ng tiŠn Çó không dính dáng gì ljn nh»ng sinh hoåt cÛ cûa bà
? - TiŠn cûa bà không còn! HØ,
nhÜng tôi không cÀn bi‰t ljn viŒc Çó làm gì. Anh ÇØng nóng v§i tôi. Không ích
gì. Và anh còn cÀn tôi ! - Ông d†a tôi à ? Ông tܪng có
th‹ Çem chuyŒn tôi phäi trình diŒn nhÆp ngÛ ra d†a tôi à ? ñi lính hay không,
tôi còn có Çû th©i gi© Ç‹ quy‰t ÇÎnh. Cho ljn bây gi©, tôi vÅn là ngÜ©i có Çû
giÃy t© h®p lŒ. -
Anh ÇØng nói cÙng! Th©i hån Çã qua rÒi. Anh bây gi© Çang ª trong tình trång không
h®p pháp. Và anh cÀn tôi ! -
CÀn ông ? HØ, tôi së cho ông thÃy ông nói Çúng hay sai, khi chính tôi tÓ cáo
chuyŒn làm æn phi pháp cûa ông. -
Và mË anh cÛng së vào tù ? -
NgÜ©i Çàn bà Ãy, n‰u trái tim chÌ Çã dành h‰t cho ông thì có lë không còn là
mË cûa tôi n»a ! -
Anh nói Çúng ÇÃy ! Th‰ thì, anh còn th¡c m¡c vŠ Ç©i sÓng riêng tÜ cûa bà Ãy
làm gì ? Thåch
tÙc Çiên. Ông Ruân bÕ Çi. Ông muÓn Thåch thÃy r¢ng ông không Ç‹ tâm ljn nh»ng
l©i anh Çe d†a. Tuy nhiên, ông cÛng Çang lo s®, không phäi vì Thåch së tÓ cáo
mË anh, nhÜng anh ngông cuÒng có th‹ làm l¶ chuyŒn. Sáng nay trên ÇÜ©ng vŠ,
ông Çã nói v§i bà Bäy là nên Ç‹ Thåch Çi. Bây gi© thì trái låi, ông cho r¢ng
tÓt nhÃt ông nên tìm cách kìm ch‰ Thåch. MÜ©i gi© Çêm, Thåch ra bi‹n. TØ trong cºa s° thÃy bóng anh
thoáng qua, Phøng theo ngay. Træng sáng v¢ng v¥c có th‹ nhìn thÃy nh»ng con
còng chåy nhÃp nhô trên cát. Hai ngÜ©i Çi vŠ phía xóm cûa nh»ng ngu©i chài
lܧi, vÜ®t qua khu Çó, dØng låi ª ch‡ hàng dÜÖng bÎ c¡t ÇÙt m¶t khoäng trÓng
dÓc cát chåy dài vŠ phía hÒ nܧc bên kia. Bãi bi‹n vì th‰ trª nên mênh mông.
Thåch có cäm giác chìm ngÆp ª trong bãi, ngÆp ngøa trong ánh træng trong nhÜ
m¶t chÃt nܧc nhão. Hai ngÜ©i ngÒi nhìn ra bi‹n chao Ƕng nh»ng mäng sáng
l§n. H† ª Çó hÖn m¶t ti‰ng ÇÒng hÒ. -
Phøng có cäm tܪng nhÜ lúc nào anh cÛng có th‹ vu¶t mÃt. Thåch
cܩi : -
Tôi cÛng nghï nhÜ vÆy. Tôi có th‹ bÎ vu¶t mÃt, bÎ bi‰n mÃt, bÎ ném Çi mÃt.
Khi nhìn bi‹n, tôi nghï nó nhÜ m¶t cái mÒ l§n, và ch‡ cûa tôi là ª Çó. - Nhäm. Ráng ki‰m m¶t con bé Ç‹ mà thÜÖng rÒi anh së
thÃy ham sÓng. - Tôi Çã thÜÖng khÓi con
bé. NhÜng quên h‰t rÒi. -
Nói dÓi! -
ThÆt. Nh§ m¶t cái gì Çó chÙ không phäi là m¶t con bé nào. Khi
Thåch ôm ch¥t Phøng thêm tí n»a, anh bàng hoàng nghe nhÜ có ti‰ng ai g†i Çâu
Çó, tØ dܧi v¿c bi‹n, trong nguÒn sáng cûa ánh træng trong bãi r¶ng. Anh
buông tay, nhìn Phøng. Phøng m¥c áo ng¡n, hai nhánh tay mŠm nhÜ hai nhánh
b¶t. - Tôi yêu bà rÒi Çây ! - Nhäm ! - Không nhäm Çâu. Phøng rùng mình. S¿ chán nän
Æp ljn thình lình và bà cäm thÃy xót xa trÖ trën n¢m tênh hênh trên m¥t cát.
Bà khép våt áo và cài cúc. Cº chÌ Çó ÇÓi v§i Thåch nhÜ m¶t s¿ chÃm h‰t. Anh
cÛng Çã chán. Phøng ngÒi dÆy, nhìn ra bi‹n. -
ñØng th¡c m¡c, anh Thåch. Tôi b¢ng lòng làm v§i anh m†i chuyŒn, nhÜng phäi
hi‹u Çó không phäi là yêu ma gì h‰t . - CÛng ÇÜ®c. Yêu ma quái gì.
Tôi Çùa ÇÃy. - VÆy thì có lúc cÛng phäi h‰t
muÓn nhau, phäi không ? Hi‹u nhÜ th‰ có phäi dÍ dàng hÖn không ? -
Tôi cÛng hi‹u nhÜ vÆy. NhÜng rÒi cÙ muÓn mãi làm sao Çây ? -
Anh nhÜ vÆy cho nên tôi s®, cäm thÃy anh Çang lôi kéo tôi xuÓng Çáy v¿c, nhÜ
cái bi‹n Çen này. Có cái gì Çang dÒn mình vŠ phía Çó. Tôi không th‹ nói rõ
ràng, chÌ linh cäm cái gì Çó thÆt khác thÜ©ng, mà tôi chÌ muÓn ÇÜ®c bình
thÜ©ng. Tôi muÓn ÇÜ®c bình thÜ©ng, anh hi‹u không? -
Sao cÛng ÇÜ®c ! -
Anh có vÈ không b¢ng lòng, phäi không ? -
ñã bäo sao cÛng ÇÜ®c thì không có này n† lôi thôi ! Ÿ phía xa, m¶t ánh Çèn Çang
chao Ƕng l¡c lÜ trên bãi. ñ‰n gÀn, Thåch nhÆn ra ông TrÙ. Lúc Çó là mÜ©i hai
gi©. Nhà ông TrÙ ª xóm nh»ng ngÜ©i chài lܧi. ThÜ©ng lŒ, ông vŠ nhà b¢ng con
ÇÜ©ng phía sau tòa tÌnh. NhÜng gi© này con ÇÜ©ng Çó Çã bÎ cÃm. Thåch không
hi‹u tåi sao ông TrÙ vŠ mu¶n. Khi ông nói anh m§i nh§ ra ª nhà ông Ruân Çang
có sòng båc. CÙ m‡i lÀn trong nhà ông Ruân có Çánh båc thì ông TrÙ phäi ª låi
phøc dÎch có khi ljn quá nºa Çêm. Thåch nói : -
Tåi sao ông không vŠ s§m hÖn ? CÙ m¥c kŒ h† ! -
Tôi ch£ng phiŠn hà gì vŠ ÇiŠu này Çâu, anh Thåch. Anh cÛng nên vŠ Çi. Bà bi‰t
anh Çang Çi v§i bà Çåi úy Çây. -
Th‰ à ? -
Bà Çang la Àm nhà. Không chØng låi r¡c rÓi. Thôi, tôi vŠ Çây ! Ông TrÙ nói và bÕ Çi. Phøng lo ngåi
nhìn Thåch. Bà bi‰t tính bà Bäy. Khi n°i giÆn, bà không th‹ t¿ kìm ch‰. Có
lÀn bà Çã m¡ng m¶t viên trung tá trܧc m¥t binh sï cûa ông ta chÌ vì ông này
Çã cho ông Ruân mÜ®n tiŠn, và hai ngÜ©i lén lút Çi Çánh båc. M¥c dù sau Çó bà
có hÓi hÆn Çôi chút, nhÜng cÛng không có cách gì Ç‹ g« låi danh d¿ cho ngÜ©i
kia n»a. -
Này, n‰u Phܧc mà bi‰t thì tha hÒ ! Phøng
không dám nghï ti‰p. Thåch nói liŠu : Thì Çi chÖi, có gì Çâu ? NhÜng anh bi‰t
bà Bäy së không Ç‹ Phøng yên. Lúc vŠ
ljn nhà Thåch nghe ti‰ng m¶t ngÜ©i Çàn bà tØ trong sòng bài : Çàn bà nhÜ th‰
không vØa gì Çâu! H£n nhiên ngÜ©i Çó Çang nói vŠ Phøng. Lúc Çó Çã hÖn m¶t gi©
sáng. Anh muÓn nói v§i Phøng m¶t vài câu chuyŒn. NhÜng cºa phòng Phøng Çã
khóa ch¥t.
Sáng hôm sau bà Bäy cho
bi‰t bà së Çòi låi cæn phòng Çang cho Phøng ª tåm. M¥c dù ông Ruân có š ngæn cän, nhÜng cuÓi cùng cÛng phäi vi‰t
thÜ báo cho Phܧc Çang Çi công tác ª m¶t quÆn nhÕ. Phøng có hai tháng Ç‹ chuÄn
bÎ. Bà không tÕ š gì lúc Çó. V§i Thåch,
chÌ cÜ©i : -
Hai tháng. NhÜng anh yên tâm, tôi së không Çi Çâu. -
Bà së làm gì ? -
Ông Ruân vØa hÕi mÜ®n tôi m¶t sÓ tiŠn. HØ, tiŠn cho ông ta mÜ®n thì cÙ k‹ nhÜ
mÃt luôn. NhÜng tôi hi‹u tôi phäi mua chuyŒn này. CÛng ÇÜ®c ! - Nghïa là bà
së ÇÜa cho ông ta sÓ tiŠn Çó ? -
Có cách nào khác không ? -
HØ, ÇÒ bÌ °i. ñiŠu
ti‰t l¶ Çó khi‰n Thåch cäm thÃy bÎ xúc phåm. Anh hi‹u Phøng muÓn nói tránh
Çi, th¿c ra, chính bà Bäy Çã hành Ƕng nhÜ vÆy. Anh không muÓn bi‹u l¶ s¿ tÙc
giÆn. Tuy nhiên, không khí trong gia Çình không th‹ b§t cæng th£ng. Trong khi
Çó thì tin tÙc tØ phía tÌnh S khi‰n anh không th‹ yên tâm. NgÜ©i em cûa anh
Çã bÕ Çi lính. ñiŠu này dù cho bà Bäy giäi thích cách nào thì anh cÛng nghï
r¢ng s¿ sinh hoåt trong gia Çình anh không th‹ còn ÇÜ®c bình thÜ©ng, cha anh
ch¡c ch¡n Çã không chÎu n°i nh»ng cÖn khûng hoäng và vì vÆy Çã làm cho các
con cûa ông trª nên quÅn trí. Ý nghï Çó làm Thåch cÖ hÒ muÓn Çiên, cäm thÃy
anh cÀn phäi có s¿ can thiŒp gÃp rút. NhÜng anh chÌ có th‹ lúng túng m¶t cách
kh° sª. Khi anh tÕ š muÓn vŠ tÌnh S , anh g¥p phäi s¿ chÓng ÇÓi quy‰t liŒt
cûa bà Bäy. Bà s® anh së làm m¶t ÇiŠu gì Çó bÃt l®i cho bà. Thåch im l¥ng
không nói gì, thu x‰p ÇÒ Çåc và bÕ Çi. NhÜng khi anh ra t§i b‰n xe thì bÎ
b¡t. Ông Ruân can thiŒp nhanh chóng và ÇÜa anh vŠ nhà. Vài hôm sau Phøng cho
bi‰t sª dï có viŒc cänh sát chÆn b¡t anh ª b‰n xe Çò là do s¿ x‰p Ç¥t cûa bà
Bäy. Thåch chÌ im l¥ng. Anh ngÃm ngÀm nh© m¶t ngÜ©i tên ThÄm lo liŒu nh»ng
thÙ giÃy t© cÀn thi‰t Ç‹ anh có th‹ Çi låi t¿ do. ñó là m¶t thanh niên trÈ
tu°i, có vÈ rÃt sành sÕi vŠ nh»ng thÙ giÃy t© giä måo, t¿ xÜng quen bi‰t v§i
nh»ng cÖ quan có th‹ cung cÃp nh»ng mÅu giÃy. Thåch chÌ cÀn phäi ÇÜa cho h¡n
m¶t ít tiŠn, và ch© Ç®i m¶t vài tuÀn lÍ. Nh»ng ngày cuÓi mùa hè thành phÓ rÃt Ç¢m th¡m. Nh»ng xê dÎch ÇŠu
có vÈ chÀm chÆm, dÎu dàng. Không khí loãng b§t chÃt muÓi, ª m¶t vài nÖi ng†t
ngào nhÜ có pha thêm m¶t chút mÆt. PhÀn ÇÃt trÓng cûa ti‹u Çoàn N chåy b†c
phía sau nhà ông Ruân, ngæn cách v§i cái sân hËp bên này b¢ng m¶t hàng rào
këm gai chùng thÃp. Ông TrÙ våch m¶t cái l‡ l§n ª gi»a hai l¢n giây làm cái
l‡ chó Ç‹ chui qua mua thuÓc lá ho¥c các thÙ nܧc ng†t ª câu låc b¶ bên Çó.
Câu låc b¶ này mª cºa cho ljn nºa Çêm và lúc nào cÛng ÇÀy nghËt nh»ng ông sï
quan h†c trò. ñó là nh»ng h†c sinh trung h†c bÎ cÜ«ng bách ho¥c tình nguyŒn
nhÆp ngÛ. Ông Ruân thÜ©ng phàn nàn là lúc này sï quan loån quá, thi‰u tá có
nhiŠu ông Çi mô bi l‰t, ch£ng bù hÒi còn Çi lính cho Tây, thÀy cai thÀy Ƕi
Çã là hách xì x¢ng l¡m rÒi. Ông cÛng thÜ©ng nói cho h† nghe có th©i ông là
lính khÓ xanh. Nh»ng sï quan trÈ tu°i ª ti‹u Çoàn N không lÃy Çó làm ÇiŠu b¿c
mình, trái låi, h† rÃt thích ông Ruân. M¶t phÀn nh© ª bà Bäy, vui vÈ, cÀu
thân, do vÆy mà nh»ng kÈ dܧi tay vÅn dành cho bà m¶t cäm tình Ç¥c biŒt,
không phäi m¶t lúc, mà là m¶t th©i gian khá dài, cho ljn khi h† bi‰t bà không
ÇÜ®c ngay thÆt. Nh»ng ông sï quan Çó thÜ©ng chui cái l‡ chó qua låi nhà ông
Ruân. LÀn nào h† cÛng ÇÜ®c æn uÓng và lÀn nào h† cÛng tÕ ra vui vÈ chÎu sai khi‰n. M¶t sï quan có phép vŠ tÌnh S . Bà
Bäy bäo anh ta ljn quân trÜ©ng tìm thæm ngÜ©i em cûa Thåch. Bu°i sáng Thåch thÙc dÆy mu¶n. Khi nhìn thÃy ánh n¡ng chói ª
trong phòng anh bi‰t Çã hÖn mÜ©i gi©. Anh mª cºa s°. Con n¡ng không g¡t l¡m.
Bi‹n xanh Çøc l© phía sau hàng dÜÖng, ph£ng lì nhÜ m¶t ÇÜ©ng c† kéo cÄn thÆn.
Thåch muÓn ra Çó. NhÜng khi chåm tay trên cái n¡m cºa anh b‡ng kh¿ng låi. T¿
nhiên anh thÃy lå h£n mình. Khuôn m¥t mË anh, nh»ng ÇiŠu anh së b¡t g¥p ª
phía ngoài, tÃt cä bây gi© là nh»ng thÙ xô bÒ không th‹ ki‹m soát, không th‹
Ço lÜ©ng, nhÃt là không th‹ cÓ g¡ng Ç‹ thân thiŒn m¶t chút nào n»a. Anh tܪng
nhÜ ngÜ©i bao lâu hoåt Ƕng m¶t cách lÓ bÎch gi»a nh»ng ngæn ngåi Çó là m¶t
ngÜ©i khác chÙ không phäi anh. RÒi thì, dáng dÃp, hình bóng anh quay cuÒng
Çäo l¶n, trôi n°i trong nh»ng cæn phòng, vÃt vܪng quanh bÓn phía hè, ch‡
hàng rào giây këm gai, trên cái giÜ©ng khæn nŒm tr¡ng tinh cûa Phøng, nhÜ m¶t
hÒn ma. Nh»ng ti‰ng Ƕng làm anh Çau nghi‰n. Anh nh§ låi nh»ng thói quen,
nh»ng Çi ÇÙng, nh»ng dáng ÇiŒu mù câm. Nh»ng ô Çá màu ÇÕ nhÜ máu, nh»ng cºa
kính màu xanh nhÜ bŒnh, nh»ng bàn gh‰ ngay th£ng, nh»ng bài hát buÒn rÀu. ñó
là nhà tù thÙ nhÃt, ngay sau cánh cºa này. Nh»ng ti‰ng Ƕng bu°i sáng, lÎch
kÎch, nhÜ ngÜ©i ta xê dÎch cái máng æn trong chuÒng heo, nh»ng mÄu bánh mì
bày biŒn ÇËp m¡t, nh»ng cái trÙng tròng ÇÕ còn nguyên trong chäo nhÕ, nh»ng
tô xúp ÇÀy Ù, nh»ng Çïa bÖ Ç¥c quánh. ˆn Çi con. ˆn Çi anh. ˆn nhiŠu vào Çi.
NgÜ©i MÏ h† æn uÓng månh më nên béo phì. HØ, mình Çâu có cÀn giÓng ngÜ©i MÏ.
Mà lão ta nói không chØng Çúng cÛng nên. B¡t chܧc tøi MÏ Çi. MÃy ÇÙa con gái
lão rÒi cÛng có ngày Çi lÃy MÏ h‰t. Nh»ng
chi‰c gh‰ ÇÜ®c kéo låi, ngay ng¡n. Cái khæn bàn ÇÜ®c träi th£ng, cÄn thÆn.
Ông TrÙ lau chùi. Lau chùi nh»ng viên gåch, nh»ng ô Çá hoa. S»a soån cho mÜ©i
hai gi© tÃn tuÒng Çó tái diÍn. Ông Ruân bܧc vào, ngä nón trên tay, ngÒi nhÜ
n¢m dài trên gh‰ d¿a. ¾
Ông TrÙ Çâu ? Ông TrÙ Öi ! ¾
RÒi bu°i chiŠu. Th©i gian còn låi dành cho chi‰c xe chåy ngung ngoæn trong
thành phÓ. NhÜ m¶t con mË Çiên. —, bÃy lâu nay sao tôi có th‹ giam tôi nhÜ
vÆy ? Tôi Çã giam cÀm tôi không m¶t chút xót thÜÖng. Không. ñã ljn lúc tôi
phäi ǰi cä Ç©i tôi Ç‹ lÃy t¿ do. Tôi phäi thoát Çi. Có cách nào không ? Tôi
phäi mª cánh cºa này mà thoát Çi. Thåch
tܪng chØng nhÜ anh có th‹ chåy, có th‹ bay. Hôm nay là ngày ThÄm hËn giao
cho anh nh»ng giÃy t© gã làm xong. Và anh Çã có th‹ vŠ tÌnh S . Thåch v¶i vã
lái xe Çi. Nhà ThÄm ª trong xóm nh»ng ngÜ©i lao Ƕng. H¡n là con m¶t ngÜ©i
công chÙc già góa v®, có ÇÙa em gái nhÕ sáu tu°i. Lúc Thåch ljn, ngÜ©i Çàn
ông Çang ÇÙng chÓng nånh ª gi»a nhà, m¡ng ÇÙa bé. Thåch nói š ÇÎnh cûa anh
muÓn g¥p ThÄm. Ông chÌ cho anh chi‰c gh‰ b†c da màu ÇÕ Çã s©n cÛ. Khi Thåch
ngÒi xuÓng, ông h¢n h†c ljn ngÒi vào chi‰c gh‰ nhÕ ª vách tÜ©ng ÇÓi diŒn, lØ
m¡t nhìn theo ÇÙa con gái lÃm lét Çi ra nhà sau, l†t qua khe hª cûa nh»ng däi
nh¿a xám nh®t buông thõng làm màn che. ñÙa con gái chÌ cao hÖn cái bàn nó vØa
Çi ngang qua m¶t cái ÇÀu. Cái bàn có vÈ Ç¥t không Çúng ch‡, kŒch c«m ª sát
khung cºa ra nhà sau, ng°n ngang nh»ng cuÓn sách gáy bìa long lª, nh»ng cái
ly Çóng cáu nܧc vàng Çøc nhÜ nh¿a thuÓc. ñó là cái bàn ngÜ©i Çàn ông dùng
làm bàn vi‰t, kê liŠn vào m¶t chi‰c giÜ©ng nhÕ ª phía trong. Ông ngû ª Çó,
vi‰t ª Çó. Ông không dùng gh‰, y nhÜ không bi‰t Ç¥t gh‰ th‰ nào cho h®p lš,
và chi‰c giÜ©ng vì vÆy bi‰n thành m¶t cái gh‰ l§n, chi‰m chÆt m¶t bÙc vách.
Nh»ng vách còn låi làm ch‡ d¿a lÜng cho nh»ng thÙ khác. Nh»ng ÇÒ vÆt hÀu nhÜ
phäi có m¶t ch‡ Ç‹ nép mình. Tû Ç¿ng quÀn áo, tû Ç‹ ly tách, tû th©, nh»ng
cái gh‰ mÆp lù và thÃp chûn, tÃt cä quây thành m¶t vòng tròn nÓi Çuôi và cÓ
g¡ng nép mình chØa cái khoäng trÓng ª chính gi»a Ç‹ cæn phòng có th‹ ÇÜ®c
r¶ng hÖn m¶t chút. M¶t chi‰c dép låc lõng cÛng làm chÆt ch¶i, vܧng m¡t. Bªi
vÆy mà ngÜ©i Çàn ông la hét ÇÙa con gái khi nó bÕ læn lóc chi‰c xe hÖi b¢ng
nh¿a Çáng lë phäi ÇÜ®c cÃt vào ngæn tû dành cho nh»ng thÙ l¥t v¥t. Chi‰c xe
vÅn còn n¢m nghiêng gi»a nhà. ñÙa con gái không thÃy trª lên. Thåch bÓi rÓi
không tìm ÇÜ®c câu nói nào Ç‹ nói v§i ngÜ©i Çàn ông trong m¶t tình trång nhÜ
vÆy. Ông ta vÅn ngÒi lÀm lì bÃt Ƕng, cau có, và y nhÜ låi s¡p sºa la hét.
Thåch b¡t ÇÀu cäm thÃy khó chÎu. -
Tôi còn phäi Ç®i bao lâu ? -
Nó không có nhà. Còn Ç®i bao lâu, làm
sao tôi bi‰t ÇÜ®c? Gi© này thì nó Çang tùng tam tø ngÛ v§i mÃy th¢ng du Çãng,
lang thang nhÜ m¶t lÛ cô hÒn ngoài ÇÜ©ng. HØ, bi‰t Çâu gi© này nó låi không
Çang hãm hi‰p con gái ngÜ©i ta trong m¶t cái xó xÌnh nào ! Nh»ng
l©i ti‰t l¶ Çó làm Thåch suy nghï. NgÜ©i Çàn ông nói ti‰p : -
Tôi nghï là cÆu không nên Ç®i. MÃt thì gi©. CÆu là ai ? -
Tôi nh© ThÄm m¶t công viŒc. -
Nh© nó ? Bi‰t ngay mà ! CÆu Çã ÇÜa cho nó bao nhiêu tiŠn ? Tr©i Öi, không
bi‰t bao nhiêu ngÜ©i Çã ljn Çây muÓn phá tung cæn nhà này ra. Tåi sao cÆu
không bi‰t ÇiŠu Çó ? CÆu mÃt tiŠn rÒi. Chia buÒn cùng cÆu. VŠ Çi! - HØ ! Thåch nhìn ngÜ©i Çàn ông. Ông
ta nói m¶t cách thän nhiên, y nhÜ nh»ng ÇiŠu Çó xäy ra hàng ngày, ch£ng cÀn
phäi giÃu gi‰m. Ông cÛng không tÕ ra có chút gì lo l¡ng. Bây gi© Thåch m§i
bi‰t anh dåi. H£n nhiên khó có th‹ tin r¢ng ThÄm së gi» Çúng l©i hÙa, và h¡n
Çã không gåt anh Ç‹ lÃy m¶t sÓ tiŠn. Anh nói, nhìn ra ÇÜ©ng : - Tôi phäi g¥p ThÄm ! NgÜ©i Çàn ông cu©i g¢n. Ngay
lúc Ãy, m¶t gã trÈ tu°i bܧc vào. Áo hoa. M¥t ÇÀy nh»ng møn Çen. NgÜ©i Çàn
ông nhìn lên, tÕ vÈ khó chÎu : - ñi Çâu Çây, Chánh ? - Tôi ki‰m th¢ng ThÄm ! - Nó Çi rÒi. Chánh l¡c ÇÀu, m¥t Çæm Çæm.
H¡n nhún vai ngÒi xuÓng chi‰c gh‰ nhÕ ª góc nhà. - Tôi m§i vŠ phép mÃy hôm, tìm
th¢ng ThÄm mãi mà không g¥p. Chán ghê ! - ñ‹ làm gì ? Hôm trܧc Çánh
nhau ngoài phÓ, có mày không ? - ñánh nhau ? ChuyŒn gì vÆy ? -
Mày còn hÕi chuyŒn gì à ? ˆn gi¿t, æn chåy, tÓng tiŠn, æn cܧp, thi‰u gì cái
Ç‹ chúng mày Çánh nhau! -
Tôi không bi‰t mÃy vø Çó. NgÜ©i Çàn ông nhìn Chánh giâu
lâu. Ông ta mÌm cÜ©i. Thình lình, m¥t ông xám låi. Khi ông ÇÙng lên, Thåch
nghï r¢ng ông låi la hét. NhÜng ông chÌ nói âm trÀm: - Khá l¡m. N‰u ngÜ©i nào nghe
mày nói chuyŒn, ch¡c h† phäi nghï mày là con nhà khuôn phép, m¶t ÇÙa h†c trò
... €, nhÜng mày Çâu còn là h†c trò ... - RÒi sao ? - Càng ti‰c mày không phäi là
con nhà khuôn phép. Tao còn lå gì mày ! - Thì ra ... - Thì ra sao? Mày bi‰t tao Çã
rõ tÄy cûa mày rÒi ÇÃy chÙ ? NhÜng mày yên chí, tao së không tÓ cáo mày Çâu,
n‰u mày nghe tao. Mày có nhiŠu cái án, Çào ngÛ, gi‰t ngÜ©i, tr¶m c¡p ... Chánh ÇÙng bÆt dÆy : - €, ông muÓn gì ? NgÜ©i này
... - Thong thä. Mày ngÒi xuÓng.
ñØng làm tao có cäm tܪng mày muÓn gây s¿. Mày thØa bi‰t phía sau nhà tao ÇÀy
Ç¥c quân cänh. - NhÜng ông muÓn gì ? - M¶t ÇiŠu thôi. N‰u mày không
nghe, trong m¶t ti‰ng ÇÒng hÒ, mày së bÎ b¡t. Chánh nao núng. H¡n ngÒi xuÓng
gh‰. - ñiŠu gì ? - ñØng dính líu ljn th¢ng ThÄm
! - HØ, ông làm tôi tܪng có
chuyŒn gì ! - Nó không phäi ª trong cái
Çám khÓn ki‰p cûa mày Ü ? Chánh cÜ©i : - Này ông già Çiên, tôi là cha
cûa nó à? -
Không ÇÜ®c h‡n! Th¢ng láu cá. Th¢ng tr¶m c¡p. Tao kêu m¶t ti‰ng là mày bÎ tóm
c° nhÜ chó dåi. Chánh ÇÙng ph¡t dÆy. H¡n rút
con dao nhÕ trong túi áo, cÜ©i nghi‰n hai hàm ræng : - Ông la lên Çi. Tôi së c¡m con
dao này vào cuÓng h†ng ông lÆp tÙc. Còn ông bån ? Hai lÀn, Chánh hÕi vŠ Thåch.
NhÜng hai lÀn, h¡n không hÕi h‰t câu hÕi cûa h¡n. - Bån th¢ng ThÄm. NgÜ©i Çàn ông trä l©i, nhìn
Thåch. Anh im l¥ng không nói gì, cäm thÃy xót xa phÅn n¶ bÎ ÇÒng hóa. Anh ghét
cái nhìn cûa ngÜ©i Çàn ông già. ñôi m¡t ông sâu qu¡m, m© Çøc. - CÃt dao Çi ! ¾ Ông ta nói ¾ Mày låi không phäi
là bån cûa th¢ng ThÄm à ? Chánh bÕ dao vào túi áo, cÜ©i
g¢n : - Bây gi© thì ông nh§ ra
rÒi à ? H¡n nói xong bÕ Çi.¾ HØ, mày së hÓi hÆn
¾. NgÜ©i Çàn ông gÀm
gØ. Ông Çang nghï ljn Çám quân cänh phía sau nhà. Thåch chán nän ÇÙng lên ra
vŠ không nói gì. Anh Çã muÓn nh¡n ThÄm mÃy câu, nhÜng hi‹u là vô ích. Ngoài
sân, nh»ng con chim bÒ câu bay vøt lên dãy nhà cao. Bu°i sáng chênh vênh trên
nh»ng nóc xám. Khi Thåch trª vŠ, anh thÃy bà Bäy Çang ÇÙng nói chuyŒn v§i
Phøng. €, Phøng. Bây gi© anh m§i nh§ ra Phøng. MÃy hôm nay bà Bäy không ÇŠ
cÆp gì ljn câu chuyŒn dܧi bãi bi‹n. Bà cÜ©i nói vui vÈ. M¶t ngÜ©i nhÕ thó
vØa chui qua cái l‡ h°ng ch‡ hàng rào dây këm gai vŠ ti‹u Çoàn N. Bà Bäy nói
l§n khi thÃy Thåch : -
Trung úy C ÇÃy. Nó vØa Çi phép vŠ. MË nh© nó ljn quân trÜ©ng tìm thæm em con.
KhÕe l¡m, Çen và mÆp ra. Thåch bàng hoàng m¶t lúc.
Thình lình, anh tÙc giÆn. Anh bi‰t viŒc C ljn quân trÜ©ng chÌ làm t¶i em anh.
M¥c cäm làm anh khÓn kh°. Câu chuyŒn giÃy t© v§i ThÄm vØa rÒi làm anh cäm
thÃy tuyŒt v†ng. Anh t¿ nhû : —, mình s¡p sºa vô lš rÒi Çây. Anh cÛng hi‹u là
anh không có lš do Ç‹ giÆn bà Bäy. NhÜng trong cÖn bi phÅn, ÇiŠu tai håi là
hình bóng ông Ruân lÅn l¶n, trong m§ cäm giác vØa buÒn rÀu vØa Çau ǧn ganh
tÎ. Anh vøt hÕi : - MË muÓn gì ? Bà Bäy ngåc nhiên nhìn Thåch,
và im l¥ng. Bà quay sang nói chuyŒn v§i Phøng. Thái Ƕ khinh thÎ Çó làm Thåch
Çiên cuÒng. Anh hét : - Nó lúc này Çang kh°. Lính
tráng là c¿c hình cûa ÇÙa h†c trò mÜ©i bäy tu°i. MË sai quan n† quan kia ljn
Çó làm gì? Ch¡c nó phäi då thÜa v§i th¢ng C cÄn thÆn l¡m. MË muÓn tÕ ra m¶t
ngÜ©i có quyŠn th‰ à ? - Thôi, Çû rÒi. ¾ Bà Bäy hét ¾ Thì ra hôm nay tôi
m§i hi‹u. NhÜng còn anh, n‰u anh cÛng ghê tªm tôi, anh nên Çi Çi ! - MË ÇØng nói l©i Ƕc ác. A ,
dÍ thÜ©ng mË không bi‰t ông chÒng cûa mË ... - Câm Çi! Ông chÒng cûa mË.
HØ, nh»ng ÇÙa có giáo døc không bao gi© æn nói nhÜ mày. Không có ông chÒng
cûa mË à ? Thì gi© này mày còn ª trong nhà giam. Ông ta Çã làm gì mày ? Thåch không th‹ trä l©i. Anh
không có b¢ng c§ Ç‹ bu¶c t¶i ông Ruân. Anh vào phòng, ngÒi xuÓng trܧc cái
bàn nhÕ, cánh cºa s° mª xéo trܧc m¥t. Cái khui bia n¢m h§ hênh trên bàn. Anh
chøp lÃy, lao vào m¥t cºa kính. NhÜng cái khui bia trÜ®t ra ngoài. TÙc thì,
Thåch chÒm dÆy, xòe tay Çánh th£ng vŠ phía trܧc. Ti‰ng loäng xoäng cûa kính
vª làm anh ù tai. Anh Çánh vào m¥t kính phía trên, phía trên n»a. Khi Thåch
ÇÜa tay Çánh mi‰ng trên cùng, cánh tay b‡ng rÖi o¢n xuÓng, c° tay rách toåc.
Thåch nhìn s»ng ch‡ rách tái nh®t. RÒi thì, máu phun ra. Anh xê dÎch và máu
chäy kh¡p phòng, trên chæn nŒm, trên bàn gh‰, trên nh»ng ô Çá hoa, màu ÇÕ r®n
nhòe nhoËt nh»ng dÃu nét kh¡c chåm quy‰t liŒt. Có ti‰ng Phøng thäng thÓt g†i
bà Bäy phía ngoài. Không nghe bà Bäy trä l©i, và Phøng Æp vào phòng v§i m¶t
cu¶n bæng. Bà d¢n Thåch ngÒi xuÓng mép giÜ©ng, bæng ch¥t c° tay anh. Hai bàn
tay Phøng ÇÀy máu. Phi và Thº bܧc vào. Hai cô s® hãi, ÇÙng im nhìn Thåch
không nói gì. Phi muÓn nh¥t cu¶n bæng vØa rÖi, nhÜng cô không dám cº Ƕng. - Ngu Öi là ngu ! Phøng kêu lên, ÇÀm Çìa nܧc
m¡t. Thåch ngÒi im. Anh b¡t ÇÀu yên tïnh Çôi chút. - Anh phäi ljn nhà thÜÖng
ngay, Thåch å. - ViŒc gì Çâu ? - ViŒc gì Çâu ! Anh không hi‹u
là anh phäi Çû sÙc, nhÃt là lúc này, m§i có th‹ t¿ lo cho mình ÇÜ®c sao? - CÛng ÇÜ®c. - NhÜng làm sao lái xe ? ñ‹
Phøng Çi v§i ! - Không, tôi Çi m¶t mình. - Anh Thåch, chuyŒn xong rÒi,
anh phäi bình tïnh. Anh Çiên cuÒng
làm em cÛng muÓn ngÃt Çi. Phøng thay ǰi cách xÜng hô.
NhÜng Thåch không Ç‹ š. Anh cÜ©i Çi ra khÕi phòng : - Xong rÒi. Ch£ng có gì Çâu ! - Xong rÒi ! Anh nói y nhÜ
không cÙu vãn ÇÜ®c gì n»a h‰t. Anh làm Phøng s® Çó, bi‰t không ? - HØ !¾ ñÀu óc Thåch trÓng
r‡ng. Anh không muÓn nói chuyŒn v§i Phøng.¾
Tôi Çi Çây. - Ch¡c ch¡n t§i nhà thÜÖng
nghe. - Ch¡c ch¡n. Thåch cäm thÃy anh së làm m¶t
cái gì Çó. Và làm gì anh cÛng phäi cÀn có Çû hai tay. Phäi bæng bó tay bÎ
thÜÖng Ç‹ có th‹ cº Ƕng ÇÜ®c Çôi chút. NgÒi trên xe anh b‡ng muÓn nói v§i
Phøng l©i tØ biŒt. Cä ông TrÙ n»a. Ông TrÙ không ng§t nhìn anh rÒi nhìn
Phøng. Hai m¡t Phøng ÇÕ hoe. Ÿ nhà thÜÖng ra, Thåch không bi‰t Çi Çâu. M¥c dù chÌ lái có m¶t
tay anh vÅn cho chi‰c xe lao vùn vøt qua các ngã tÜ. Lúc Çó khoäng mÜ©i hai
gi©. TØng loåt h†c sinh tØ trÜ©ng h†c ǰ ra các ngã ÇÜ©ng. Nh»ng cái ÇÀu
không ngÄng lên. Nh»ng cái ÇÀu ngúc ng¡c cÜ©i nói. Nh»ng tà áo phÃt phÖ buÒn
rÀu. Nh»ng tà áo cuÓng quít Çong ÇÜa. NhÜ nh»ng màu s¡c vØa ÇÜ®c m¶t bàn tay
ném tung ra. NhÜ nh»ng hoa giÃy trong m¶t ngày lÍ l§n. ñ¶t nhiên, m¶t m§ vung
vãi ª trܧc ÇÀu xe, ngay lúc Thåch vØa kÎp nhìn thÃy con ÇÜ©ng rë. Cái m§ màu
s¡c Çó hÃt vào m¥t anh nhÜ m¶t cÖn gió tåt. Nh»ng ti‰ng rú thê thäm Çâu Çó
si‰t cÙng bàn chân anh trên cái th¡ng. NhÜng may, không m¶t hoa giÃy nào bÎ
cán ch‰t. Thåch hoàn hÒn. Anh Çem xe ljn nhà m¶t ngÜ©i quen, ÇÆu trܧc sân, ngû trong xe cho ljn chiŠu. Anh còn
phäi vÜ®t qua cÀu sông ñà. ñó là cái nút chÆn nguy hi‹m nhÃt. Anh Ç®i Çêm,
nghï r¢ng së Çi qua vô s¿ v§i chi‰c xe cûa ông Ruân. MÜ©i gi© Çêm Thåch b¡t
ÇÀu lái xe Çi. Anh phóng xe trên con ÇÜ©ng dài v§i m¶t tÓc Ƕ khûng khi‰p.
TÃm väi mui Çánh bÀn bÆt, rung chuy‹n. Thình lình, anh cäm thÃy nhË h£n ngÜ©i
nhÜ bÎ nhÃc lên khÕi gh‰. NhÜng may tình trång Çó không kéo dài hÖn hai giây
ÇÒng hÒ. Anh cÛng không nh§ rõ lúc nào së ljn khúc ÇÜ©ng quanh dÅn ra ngoåi ô. ñiŠu quan tâm nhÃt lúc này là
nh»ng con chó. Nh»ng con chó ÇÙng gi»a ÇÜ©ng. Nh»ng con chó thình lình bæng
qua ÇÜ©ng. ñó là nh»ng con chó du hí v§i nhau lúc nºa Çêm, Çú Ǫn, và hình
nhÜ chúng yên chí không còn m¶t chi‰c xe nào n»a. ñ‹ š nh»ng con chó Thåch
phäi nhìn thÆt sát m¥t ÇÜ©ng. ThÆt khó nhÆn ra chúng xuÃt hiŒn. ChÌ nhÜ cái
bóng thÆt m©, thình lình làm xáo tr¶n khÓi ánh sáng, vÜ®t qua rÒi bi‰n mÃt,
không bi‰t vŠ phía nào. ñèn xe díp là loåi sáng nhÃt. NhÜng y nhÜ chúng cÛng
không có công døng gì h‰t. Thåch Çang chåy nhanh hÖn tÀm m¡t cûa anh theo ánh
Çèn lao vŠ phía trܧc, cÓ g¡ng nhìn xuyên thûng và phân biŒt. Thình lình, m¶t
chi‰c bóng vøt qua. Thåch giÆt mình. Chi‰c xe läo Çäo m¶t giây. Bàn tay Thåch
vØa cäm thÃy có cái gì khác lå, nhË hÅng ª tay lái là chi‰c xe Çã nghiêng
h£n. Phäi nói r¢ng lúc Çó anh không bi‰t s® là gì. Chi‰c xe vÅn lao vùn vøt,
hÕng hai bánh bên phäi, rÒi bên trái, l¡c lÜ, chao Çäo. Thåch nói ngã Çi, ngã
Çi, và anh không hŠ nghï ljn viŒc Çåp th¡ng. ñôi m¡t anh vÅn dán ch¥t ª phía
trܧc. Khi chi‰c xe vÜ®t qua khÕi nhà bÜu ÇiŒn thành phÓ, anh ch®t nh§ Çã s¡p
sºa ljn m¶t khúc quanh. S¿ viŒc xäy ra không kéo dài
hÖn mÜ©i læm giây ÇÒng hÒ. TÃt cä nh»ng phän Ùng cûa Thåch ÇŠu chÆm, vu¶t mÃt
cÖ h¶i cÀn thi‰t. M¶t cÖ h¶i khác vøt ljn. NhÜng Thåch låi chÆm. Anh không
hi‹u chi‰c xe Çã quay ÇÀu låi nhÜ th‰ nào, Çúng vào lúc nào. ñ¶t nhiên, nó
Çánh sÀm vào c¶t Çèn ÇÜ©ng, ÇÙng h£n låi. Thåch vÅn ngÒi yên trên gh‰. Hai
tay tê cÙng. V‰t thÜÖng làm anh Çau buÓt trong óc. ñáng lë anh Çã nhäy xuÓng.
NhÜng anh låi chÆm. Cái c¶t ÇiŒn Çã gãy khøy, khòm xuÓng, nh»ng vòng s¡t phía
trong chÓng Ç« cho nó khÕi nhào xuÓng. ñèn vÅn sáng. NhÜng khi Thåch quay låi,
anh bi‰t anh Çã lÀm. ñó là ánh Çèn tØ m¶t chi‰c xe tuÀn ti‹u cûa lính ngoåi
quÓc Çang chi‰u vào anh. Tuy nhiên, Çây không phäi là công viŒc cûa h†. H†
chÌ ghi sÓ xe, quan sát ch‡ bËp dúm sau gh‰ ngÒi cûa Thåch, và bÕ Çi. Chi‰c
xe vÅn còn chåy ÇÜ®c. Thåch v¶i vã quay trª låi. Sáng hôm sau Thåch ra khÕi
tÌnh b¢ng xe hàng. Ông Ruân ÇÜ®c ngÜ©i ta chÌ cho ch‡ chi‰c xe cûa ông bÎ bÕ
låi. Sau này Thåch ÇÜ®c bi‰t, vŠ vø cái c¶t ÇiŒn, ông Ruân Çã cho ông trܪng
ty công chánh thành phÓ næm mÜÖi cu¶n giây këm gai Ç‹ bÕ qua. SÓ giây këm gai
này ông Ruân Çã æn c¡p cûa tòa hành chánh. Thånh, sáng nay khi em còn ngû, tôi Çã ÇÙng l¥ng nhìn em rÃt lâu. Tôi không hi‹u vì sao em låi có
th‹ an tâm ljn m¶t mÙc Ƕ nhÜ vÆy. Làm th‰ nào Ç‹ em cÛng có th‹ nhìn thÃy
nhÜ tôi Çích th¿c cái bÃt °n ? Em Çang nhìn thÃy nh»ng ngÜ©i lính mang súng
Çi qua trܧc cºa trÜ©ng h†c, nh»ng ngôi nhà d¿ng lên rÒi bÎ tàn phá, nh»ng
tình cäm bÎ hûy hoåi, nhÜng làm sao trong ngÀn Ãy thÙ em có th‹ nhìn thÃy t¿
do tôi bÎ mÃt, s¿ s® hãi và lòng nghi ho¥c, s¿ chán nän và lòng khinh bÌ. ñÓi
v§i Ç©i sÓng tôi không còn có nhiŒt tâm, mà nh»ng s¿ phÌnh ph© thì càng lúc
càng gia tæng ljn m¶t mÙc Ƕ phÙc tåp. Tôi không nói t§i chi‰n tranh.
Cu¶c chi‰n này cÛng chÌ nhÜ m¶t nhát dao chém trên v‰t thÜÖng Çã quá sÙc lª
lói. Chi‰n tranh Çã dai d£ng ljn m¶t mÙc Ƕ khi‰n ngÜ©i ta không còn nghï ljn
s¿ ngØng dÙt. Tôi không nghï t§i m¶t ÇiŠu gì, trØ khi tôi nhìn thÃy m¶t ÇÙa
bé con mang súng. Bé con mang súng là bé con không mË, không nhà. Cänh huÓng
Çó ÇÀy dÅy trong Ç©i. Này Thånh, chúng ta cÛng Çang mang súng nhÜ vÆy. M‡i
lÀn nhìn thÃy m¶t cæn nhà ÇÜ®c d¿ng lên ª m¶t ch‡ nào là y nhÜ tôi nhìn thÃy
m¶t s¿ phòng thû hÖn là an trú. ñiŠu này làm tôi Çau Çi‰ng. ñØng nói t§i
Bích. Còn nh»ng ngÜ©i khác, nhÜ Phøng, nhÜ træm ngàn Phøng. ñÓi v§i tôi, bÃt
cÙ ai cÛng có th‹ là m¶t ngÜ©i tình, nhÜng tôi chÌ có th‹ g¡n bó v§i m¶t
ÇiŠu, Çó là m¶t ch‡ trÓn. NhÜng trÓn v§i em thì tôi bi‰t r¢ng em rÃt hay c¿a
quÆy. Em ngÒi m¶t ch‡ cÛng c¿a quÆy nhÜ con sâu c¿a quÆy trong cái kén mÕng.
Có khi nào em cÀm cái kén con sâu trong Çó rùng mình chÜa ? Bây gi© tôi Çang
nhÜ vÆy. Tôi cÀm cái kén úp m¥t trân trÓi không cº Ƕng n°i. Chúng ta Çang ª
trong cái kén bi thäm Çó. Chúng ta së không ng§t c¿a quÆy và tuyŒt v†ng.
Trong khi Çó thì Ç©i sÓng là m¶t thÙ không th‹ tách lìa. Chúng ta càng vùng
vÅy càng bÎ g¡n bó. VÆy thì ljn m¶t lúc nào Çó chúng ta phäi t¿ hÕi : Tôi së
phÃn ÇÃu ÇÜ®c bao lâu ? Em vØa nhÆp cu¶c m¶t cách anh dÛng. NhÜng sáng nay
ÇÙng l¥ng nhìn em ngû, tôi vÅn không hi‹u làm sao em låi có th‹ an tâm nhÜ
th‰ kia. ChÜÖng
3 Bu°i sáng Thåch thÙc dÆy vì ti‰ng Ƕng quen thu¶c cûa Çàn bò kéo
nhau qua thung lÛng Ç‹ Çi vŠ phía ÇÒng cÕ. Ti‰ng løc låc ÇÒng tan loãng, y
nhÜ bÀu tr©i bu°i sáng vØa mª ra quá
r¶ng, và ª trong cæn nhà, Thåch có cäm tܪng anh Çang ª trong m¶t cái thúng
úp låi, tܪng kín Çáo nhÜng th¿c ra l¶ liÍu tênh hênh ª gi»a bÓn bŠ ánh sáng
dòm ngó. Trong giÜ©ng, Thånh c¿a quÆy m¶t chút rÒi n¢m im. Anh t¿ hÕi không
bi‰t Thånh së b¡t ÇÀu m¶t ngày cûa cô nhÜ th‰ nào. Chi‰c kính l§n trên tÜ©ng
nhÜ m¶t con m¡t mª. Thåch cÜ©i soi gÜÖng. Anh Çi vào phòng bên cånh lôi ra
nh»ng thÙ cÀn dùng cho bu°i sáng phäi ra ngoài tr©i. Anh m¥c thêm áo ngoài,
Ƕi chi‰c mÛ lính r¶ng vành, và mª cºa, trên tay cÀm m¶t con dao dài. Thung lÛng tr¡ng xóa, bÒng bŠnh. Con ÇÜ©ng, ÇÃt, cÕ, nh»ng täng
Çá, tÃt cä chìm lÌm mÃt hút trong sÜÖng mù. Ÿ ng†n ÇÒi trܧc m¥t, nh»ng cây
thông nhÜ m†c lên tØ nh»ng Çám mây. Thåch cäm giác mình Çang ÇÙng trên m¶t
con thuyŠn l§n. ThÆt là tuyŒt diŒu. ThÆt là m¶t bu°i sáng thanh bình và tôi
hoàn toàn t¿ do. Có phäi tôi Çang ÇÜ®c quá nhiŠu ân sûng hay không ? ChÜa bao
gi© tr©i ÇÃt ª thành phÓ có ÇÜ®c m¶t l©i nói dÎu dàng nhÜ th‰ kia, có phäi
không, nhÜ là m¶t thÙ trái cây rÃt quš trong rØng, l©i nói dÎu dàng bi‹u l¶
lòng yêu m‰n và bao dung. Chung quanh tôi là nh»ng gÜÖng m¥t quen thu¶c cÛ.
Nh»ng cành dâu dåi mang ÇÀy gai và trái chín, nh»ng cành sim, nh»ng con h†c
trò bay dính nhau tØng c¥p, trên cao, dܧi thÃp, kéo lê nhau trên nh»ng bông
tím nª l§n. ñó là dÃu v‰t cûa tr©i xanh, mây tr¡ng, mùa xuân mai ÇÕ nª r¶ con
ÇÜ©ng Çi ra hÒ, nh»ng ng†n ÇÒi cÕ Çã xanh hÖn, và lÛ h†c trò mang nh»ng lá
ngo non, lá rong núi, lá dÜÖng sÌ vŠ giæng m¡c kh¡p trÜ©ng h†c trong m¶t ngày
lÍ l§n, s¿ trinh båch cûa ÇÃt, cûa bÀu tr©i, trong lòng nh»ng nø hoa m§i nª
ra mang ÇÀy êm ái cûa m¶t bu°i sáng mùa mÜa Çã h‰t. Tu°i trÈ b¡t ÇÀu nhÜ vÆy
cho m¶t ngày m§i thÙc dÆy bình yên. Tu°i trÈ Çó mang ÇÀy tình yêu. Và tÃt cä
nh»ng thÙ Çó là Bích, là thành phÓ Dalat, là s¿ huyŠn nhiŒm cûa Ç©i sÓng,
th¿c ÇËp Çë và cäm Ƕng y nhÜ khi mª cánh cºa vào lúc bình minh, trên ng†n
núi sa mù m¥t tr©i m†c lên ÇÕ r¿c. Thåch cúi xuÓng nhÃc thº m¶t
täng Çá. Täng Çá n¥ng trÎch. Anh ngÒi lên nó, bÆt cÜ©i, thÃy mình không có
viŒc gì phäi ra ngoài quá s§m nhÜ vÆy. Phía rØng b¡t ÇÀu có ánh sáng chói.
Nh»ng ÇÜ©ng sáng nhÜ nh»ng móng nh†n chøp xuÓng sÜÖng mù. Nºa gi© sau, Thånh ra ljn. CÖn
lånh làm cô lóng cóng. Cô vÆn quÀn väi bÓ r¶ng, áo len xám chäy xŒ, và m¥c dù
chi‰c khæn quàng c° ÇÜ®c quÃn nhiŠu vòng, hai tay cô vÅn ôm cÙng phía sau
gáy. Thåch ÇÙng lên : - ThÆt tuyŒt diŒu, phäi không
Thånh ? -
ñúng vÆy. Không có rØng, không có thung lÛng. Ÿ Çây là ª Çâu th‰ này ?
—, em chÜa bao gi© trông thÃy m¶t
cänh ÇËp nhÜ vÆy. Sao không g†i em ? - Có lë lúc ÇÀu anh ÇÎnh Çi
ki‰m cûi. NhÜng còn s§m quá. Anh muÓn Ç‹ em ngû cho ljn khi sÜÖng tan h‰t. - Ki‰m cûi ? Anh nói gì vÆy ? Lúc Çó, Thånh nhìn thÃy ông
Phan tØ dܧi con ÇÜ©ng dÓc Çi lên, co ro trong chi‰c áo choàng Çen. Bóng ông
xiêu ǰ trong sÜÖng mù. Khi lên khÕi con dÓc, ông ti‰n vŠ phía Thåch. - Chào ông Phan ! Thåch nói, ái ngåi nhìn dáng
ÇiŒu mÃt thÀn cûa ngÜ©i Çàn ông già. Ch¡c Çêm qua lão mÃt ngû vì ÇÙa bé. - Th‰ nào ? Ông Çã Çem cháu
ljn bác sï, và cháu Çã khÕi rÒi chÙ ? Ông Phan thª dài, nhìn Thåch.
Anh rùng mình. Anh Çã nhìn thÃy gÜÖng Çó m¶t lÀn, ª m¶t ch‡ nào Çó, c¿c kÿ bi
thi‰t, khÄn trÜÖng. Ông Phan lên ti‰ng, lÀn này, gi†ng nói rõ ràng và ch¡c
ch¡n : - ñã khÕi. KhÕi h£n. Không khi
nào còn Çau Óm gì n»a ! - Ông Phan, ÇÙa bé ... Ông Phan gÆt ÇÀu, quay nhìn vŠ
phía rØng. - VÆy là xong. CuÓi cùng thì
tôi không còn gì. Ông bà xem, rØng núi th‰ này, ÇÃt Çai th‰ này, th‰ mà tôi
không bi‰t nên Ç¥t con tôi n¢m xuÓng ª ch‡ nào. Sáng qua, tôi Çi cùng kh¡p mà
vÅn không tìm thÃy m¶t ch‡ nào. TÃt cä ÇŠu lånh cóng. Ti‰ng nói ông Phan b‡ng nhiên
mÃt hÖi. Ông vÅn nhìn vŠ phía rØng. Ÿ Çó, Çã có th‹ nhìn thÃy rõ ràng nh»ng
cây thông. SÜÖng mù càng lúc càng chìm xuÓng vŠ phía dܧi v¿c, trÖn tu¶t nhÜ
nh»ng däi løa. - Tôi Çã nhìn thÃy h† ÇÙng ª
ch‡ này. HØ, vØa m§i rång ngày h† Çã v¶i vàng trª dÆy. Còn phäi æn uÓng, còn
phäi Çi ÇÙng, còn phäi bao nhiêu công viŒc n»a chÙ ! Tôi Çã nhìn thÃy h† ÇÙng
Çó, thÆt s§m, Ç‹ chuÄn bÎ sÓng m¶t ngày. Th‰ mà th¢ng con tôi... HØ, nhÜng
sao h† không nghe ra ti‰ng gào khóc tØng hÒi cûa mø già tôi trong Çêm qua ? Thình lình, ông Phan quay låi. - Này, Çêm qua ông ... - Ông Phan, tôi xin chia buÒn.
ñêm qua, n‰u bi‰t tôi Çã ljn. - Không. N‰u bi‰t, ông cÛng
không ljn. Sáng hôm qua ông Çã không Çi thì làm sao Çêm tÓi ông låi có th‹ Çi
ÇÜ®c? - Ông Phan, tôi thÆt Çã không
Çúng. - Không phäi Çúng hay sai. Tôi
hi‹u ông ÇÜ®c. NhÜng tôi cÛng muÓn nh¡c ông. Tôi ª Çây Çã ba mÜÖi næm, trܧc
khi có chi‰n tranh. Trong phÀn ÇÃt này có tÃt cä ba ngôi nhà. Chúng tôi Çã ª
Çây hÖn ba mÜÖi næm. HØ, th©i gian Çó không phäi là ng¡n ngûi. Tôi bây gi©
ngoài sáu mÜÖi. Tôi ljn Çây lúc ba mÜÖi, nhÜ ông vÆy. Tôi Çã chÎu Ç¿ng nh»ng
cu¶c chi‰n k‰ ti‰p nhau. NhÜng tình hình rØng núi lúc bÃy gi© còn bi Çát hÖn
chi‰n tranh. KÈ thù rình rÆp chúng tôi dܧi m‡i bܧc chân Çi, tØ trong m‡i
bóng tÓi. Mà chung quanh chúng tôi, ông hi‹u không, ch‡ nào cÛng ÇÀy tràn
bóng tÓi. Th‰ nhÜng, chúng tôi Çã ÇÙng v»ng hÖn ba mÜÖi næm. ñiŠu này không
th‹ nh© s¿ ù lì mà có ÇÜ®c. Ông Çã hi‹u tôi muÓn nói gì rÒi. Phäi nhìn. Phäi
thÃy. Và nhÃt là không th‹ m¶t mình. Không, n‰u nhÜ vÆy thì ông së ch‰t tru§c
khi ông có Çû sÙc t¿ vŒ. NhÜng tôi låi tin r¢ng ông không khi nào Çû sÙc Çâu.
Ông cÀn phäi có b¢ng h»u. Không phäi tôi. Mà là bà. Xin l‡i bà, ngày hôm qua,
khi tôi thÃy bà ljn và ª låi, tôi hi‹u r¢ng ông Thåch Çã hi‹u ÇiŠu Çó rÒi. Thåch lúng túng : - ThÆt tình tôi ... - Ông ÇØng bæn khoæn vŠ tôi.
Tôi chÌ muÓn nói v§i ông nh»ng ÇiŠu tôi nghï, th‰ thôi. Tôi Çã theo dõi ông
mÃy tháng nay. K‹ ra, ông cÛng gan lì Çó. - ThÆt à ? Ông Phan låi nhìn vŠ phía
rØng, nói chÆm rãi : - Ông cÛng nhÜ tôi, ch†n m¶t
ch‡ nhÜ th‰ này, là trÓn tránh nh»ng ÇiŠu phiŠn toái oan nghiŒt. - Này, khoan Çã ! Tôi trÓn
tránh cái gì m§i ÇÜ®c chÙ ? Ông Phan vÅn thän nhiên, không
quay låi. - NhÜng nhÜ th‰ có nghïa là
trÓn tránh tÃt cä không nhÌ? Tôi hÕi ông nhÜ th‰ bªi vì t¿ tôi, tôi cÛng
không có n°i m¶t câu trä l©i v»ng ch¡c. Th¿c ra, Çó cÛng là m¶t ÇiŠu buÒn
cÜ©i ÇÃy chÙ ? Bªi vì tôi Çã nói v§i ông, tôi ª Çây Çã ba mÜÖi næm. Ba mÜÖi
næm rÒi m§i t¿ hÕi mình m¶t câu hÕi lÄm cÄm nhÜ th‰. HØ, m¶t lão thÀy giáo
nhÜ tôi... € này, tôi cÛng nhÜ ông, có th©i dåy cä lÛ h†c trò. - Th‰ Ü ? Thåch ngåc nhiên nhìn ngÜ©i
Çàn ông già Óm trܧc m¥t vÅn Çang yên tïnh nhìn vŠ phía rØng. - Ông Phan, cÙ cho là ông nghï
Çúng vŠ tôi Çi. Hình nhÜ ông muÓn nói v§i tôi m¶t câu chuyŒn gì. - Không ch¡c nhÜ vÆy. Có th‹
tôi chÌ muÓn nói ra tÃt cä nh»ng gì tôi Çang nghï ng®i trong ÇÀu tôi Çây
thôi. Và có th‹ nó ch£ng nh¢m ám chÌ vŠ ông m¶t ÇiŠu gì h‰t. - Tôi vÅn có cäm tܪng là ông
không ÇÜ®c bình thÜ©ng, ông Phan å . Ông Çã nói v§i tôi vŠ ÇÙa bé ... - Tôi cÛng Çã nghï r¢ng ông
không ÇÜ®c bình thÜ©ng. ¾
Thånh nói, b¶c l¶ m¶t phát giác mÖ hÒ vŠ ngÜ©i ÇÙng trܧc m¥t ¾ M¶t ông giáo có
th©i dåy cä lÛ h†c trò, há låi không bi‰t r¢ng khi ngÜ©i ta Çau Óm, ngÜ©i ta
cÀn phäi ÇÜ®c ÇiŠu trÎ Ü ? Ông Çã nói vŠ ÇÙa bé, nhÜng y nhÜ ông không hi‹u
phäi làm th‰ nào Ç‹ giúp nó! Ông Phan cÃt ti‰ng cÜ©i sét rÌ, quay låi : - Ho¥c là bà cho r¢ng tôi
ngÓc. Ho¥c là bà cho r¢ng tôi Çiên. Có phäi không ? Tôi không ngÓc, không
Çiên, và ch¡c ch¡n là tôi không lš gì låi có ác tâm v§i con tôi. ThÆt ra thì
th¢ng bé Çã ch‰t tØ sáng s§m hôm qua. Lúc tôi ljn Çây, nó Çã ch‰t. Bà nói
Çúng. Tôi không ÇÜ®c bình thÜ©ng. Tôi không hi‹u tåi sao lúc Çó tôi låi không
nói ngay ra v§i ông bà r¢ng con tôi Çã ch‰t. Có lë tôi không muÓn ngÜ©i ta
thÜÖng håi. Tôi chÌ muÓn ÇÜ®c ÇÓi
Çãi bình thÜ©ng. ¾ Ông Phan cÜ©i ¾ Chính vì vÆy mà
tôi không ÇÜ®c bình thÜ©ng ÇÃy. Bà v® tôi Çang cäm thÃy cô ÇÖn. Tôi cÀn ông
bà vì vÆy thôi. NhÜng k‹ ra thì tôi cÛng quá xuÄn ngÓc. Bªi vì làm sao mà ông
bà có th‹ bi‰t ÇÜ®c nhà tôi Çang tuyŒt v†ng m¶t cách quá mÙc, có phäi không?
NhÜng thôi, tôi Çang muÓn nói v§i ông ÇiŠu làm tôi ch®t bæn khoæn sáng này.
Ông Thåch, tôi thi‰t tha muÓn nói ÇiŠu Çó v§i ông. Th¿c ra Çó là m¶t câu hÕi
tôi muÓn hÕi ông, nhÜng cÛng chính là câu hÕi tôi muÓn hÕi tôi. Tôi muÓn hÕi
có phäi chúng ta Çã th¿c s¿ lÀm lÅn không ? - VŠ ÇiŠu gì ? Thåch hÕi. - VŠ viŒc ch†n m¶t ch‡ nhÜ th‰
này. - Ông Çã muÓn bÕ cu¶c rÒi à ? - Không. Không bao gi© nhÜ
th‰. Tôi Çã ª Çây ba mÜÖi næm. Tôi không muÓn nh¡c låi, nhÜng ông vØa bu¶c
tôi phäi nh¡c låi nhÜ th‰. Tôi có t¿ hÕi thÆt ÇÃy. NhÜng ÇÓi v§i tôi, câu trä
l©i không cÀn thi‰t n»a. ChÌ vì ông thôi. Vì ông mà tôi Çã t¿ hÕi nhÜ vÆy. - ThÆt cäm Ön. Tôi thì khác,
tôi không có hÕi han lôi thôi gì cä. NhÜng có lë tôi chÌ có th‹ sÓng b¢ng
cách th‰ tôi Çã ch†n. Ông ÇØng cÜ©i. Tôi nói có lë, bªi vì ljn ngày mai thì
mình không bi‰t là së có cái gì låi vÆn chuy‹n mình n»a Çây ! - —, nhÜ th‰ thì không °n rÒi!
NhÜ th‰ là lØng khØng. NhÜ th‰ là bÃt an. Ông Thåch, Çâu có câu nói nào bi‹u
l¶ s¿ tuyŒt v†ng ljn th‰ n»a Çâu ? - Ông Phan ! Thånh kêu lên, nhÆn ra s¿ bÃt l®i. Ông Phan nhìn cô : - Tôi có nói sai Çâu ? - Sai ! ¾ Thånh l§n ti‰ng ¾ Tôi hi‹u ông, ông
Phan å. Ông s¡p sºa buông tay. Cái ch‰t cûa cháu nhÕ Çã khi‰n ông bÎ rÖi vào
tình trång tuyŒt v†ng. VŠ phÀn chúng tôi, ông chÌ tܪng tÜ®ng th‰ thôi ! - Tôi? TuyŒt v†ng? Tôi có hy
v†ng à ? Tôi chÌ bi‰t sÓng thôi. Không có hy v†ng gì cä. Cho nên không có
tuyŒt v†ng. Con tôi à? Có phäi ÇÃt Çai rØng núi này Çã gi‰t ch‰t nó Çâu? Tôi
hi‹u rÃt rõ ràng ÇiŠu này. Không. VŠ phÀn tôi thì tuyŒt nhiên không. Thånh cÜ©i : - VŠ phÀn ông thì vÆy. NhÜng
còn bà? - Tôi không rõ. Tôi không ÇÜ®c
rõ. - Tåi sao không? Không phäi
chính vì bà ª nhà mà ông Çã hÕi chúng tôi câu hÕi sáng này sao? - Không phäi. Còn tåi sao thì
tôi Çã nói rÒi. Thåch cÜ©i, c¡t ngang : - Ông Phan, có gì Çâu mà phäi
biŒn bác lôi thôi. N‰u ông còn thích, hãy ª låi. N‰u Çã chán, cÙ viŒc Çi!
Th¿c ra, chúng ta Çã không có m¶t ch‡. Ÿ Çây cÛng không khác gì ch‡ nào, trØ
phi ch‡ Ãy là m¶t nÃm mÒ, có phäi không ? - ñÃy! ñÃy chính là ÇiŠu tôi
muÓn biŒn bác v§i ông. Tôi không ÇÒng š ông cho r¢ng ch‡ này không khác ch‡
nào, bªi vì n‰u không khác thì t¿ mình Çã không có s¿ ch†n l¿a. Chúng ta
không thª b¢ng thán khí, Çúng không? Và dÍ gì chúng ta tìm ÇÜ®c m¶t chút xíu
thanh bình, có phäi không? Bªi vÆy mà tôi muÓn nói v§i ông, r¢ng tôi không s®
hãi, không bÕ cu¶c, không lÀm lÅn. Ông phäi tin tôi nói nhÜ vÆy. NhÜng n‰u
tôi bÕ ch‡ này mà Çi, thì ÇiŠu Çó hoàn toàn tùy thu¶c m¶t lš do khác. - Thì ra ông ... Ông Phan cÜ©i : - Bây gi© thì ông quan tâm rÒi
à? Ông không vØa nói n‰u chán tôi cÙ viŒc ra Çi Çó sao? Tôi cÛng hi‹u là nhÃt
ÇÎnh ông phäi quan tâm. Cho nên ... - Bao gi© ông Çi ? Thånh hÕi. - Tôi cÛng không bi‰t. Còn tùy
thu¶c vào nhiŠu cái khác n»a. Thånh cÜ©i : - Tôi vÅn tin là ông së cÓ
g¡ng Ç‹ ª låi. - Bà Thåch, tôi Çã nói rÃt
nhiŠu,bà vÅn không hi‹u gì cä! - Không, tôi không nói ông.
Tôi chÌ muÓn nói bà ª nhà kia ! - VÃn ÇŠ không phäi chÌ nhÜ
vÆy. NhÜng thôi, có nh»ng cái ngÜ©i ta không th‹ nói h‰t v§i nhau, dù muÓn
chia xÈ v§i nhau cách nào m¥c lòng. Tôi không th‹ nói v§i bà nh»ng cái Çã bÙc
bách tôi. Vä låi, hØ, tôi cÛng không bao gi© có chû š nói ra nh»ng ÇiŠu Ãy,
ngoài š muÓn nói v§i ông bà r¢ng tôi không bao gi© bÕ cu¶c. - Cäm Ön. ¾ Thåch nói ¾ Tôi hi‹u ông không
muÓn tôi bÕ mÃt cái can Çäm hôm nay. K‹ ra thì phäi g†i là can Çäm ÇÃy chÙ !
Tôi không bÕ cu¶c Çâu. Ông Phan gÆt ÇÀu, nhìn vŠ phía
bên kia thung lÛng. Thình lình, ông quay låi, chÃm dÙt câu chuyŒn : - Th‰ là xong. Có bi‰t tôi
Çang nghï gì không? ñáng lë tôi phäi nói m¶t cách trÎnh tr†ng nhÜ th‰ này, là
tôi vØa làm xong b°n phÆn ÇÓi v§i ngÜ©i k‰ nghiŒp tôi. Thåch cÜ©i không nói gì. - Tôi vŠ Çây. Bà v® tôi Çang
nhìn qua cái khung cºa s° kia Ç®i tôi. Ông Phan nói, gÜÖng m¥t không
bi‹u l¶ chút cäm giác, quay lÜng Çi xuÓng thung lÛng, y nhÜ trôi tu¶t xuÓng
con dÓc. - Anh Thåch, nhìn xem, lão ta
mŒt nh†c nhÜ m¶t viên tܧng båi trÆn. - T¶i nghiŒp ông Ãy. Thì ra là
s¡p bÕ ch‡ này. ñÓi v§i ông Phan, Çó là vÃn ÇŠ sinh tº. - Th‰ anh nghï gì ? Thåch im l¥ng giây lâu. - Em hãy nhìn. RØng núi. ñÃt
Çai. Anh muÓn lÆp låi v§i em câu anh t¿ hÕi sáng này, có phäi chúng ta có quá
nhiŠu ân sûng hay không. ñó là m¶t thÙ hånh phúc to l§n. LiŒu chúng ta gìn
gi» n°i không ? - —, anh s¡p sºa Çäng trí n»a
rÒi ! Anh låi s¡p quên nh»ng gì anh Çã nói Çó Ü ? Anh Thåch, hãy nhìn em. Anh
nghï gì vŠ em ? - Em Ãy à ? NhÜ m¶t búp mæng.
Em làm anh h§n hª hài lòng. Em làm anh cÛng phÃn khªi nhÜ búp mæng Ãy Çang xé
toåc nh»ng mÀm lá ! - ThÆt tuyŒt diŒu ! Em nói anh
. ( Xem ti‰p
SóngVæn sÓ 2 ) |