GiÃc mÖ xanh và con ÇÜ©ng s¡t ÇÕ

TruyŒn ng¡n NguyÍn Sao Mai

Ngang qua hàng cây nh»ng bông vàng lûng l£ng níu cành, trong bóng mát nhË b‡ng cûa bu°i chiŠu mùa hå, con ÇÜ©ng l¥ng ng¡t, trÓng không. Nh»ng cæn nhà Çâu Çó khuÃt lÃp sau cøm lá Ç¥c cÙng, thÌnh thoäng, m¶t vài mái ngói chÌ hÖi nhô lên, y nhÜ m¶t cæn nhà vØa thøp xuÓng, trÓn tránh con m¡t dò hÕi cûa nh»ng mäng xanh bí mÆt. Xóm cûa nh»ng ngÜ©i dŒt väi yên tïnh m¶t cách nghi ho¥c. M¥c dù ti‰ng khung cºi vÅn vang Ƕng kš cách, nhÜng ngÜ©i ta chÌ cÀn lܧt qua m¶t chút, s¿ yên tïnh låi bám cÙng, và h† vÅn thèm nghe m¶t lÀn n»a cái âm thanh kÿ lå Çó Ç‹ bi‰t ch¡c r¢ng vùng cûa nh»ng ngÜ©i dŒt väi Çang hoåt Ƕng, xua Çu°i cái cäm giác ma qu› Çang xâm chi‰m h† tØ nh»ng vÛng tÓi phía du§i nh»ng ng†n cây cao. ñó là nh»ng cây du m¶c, thÜ©ng thÃy ª ÇÒng b¢ng miŠn Nam, vÕ cây lÓm ÇÓm tr¡ng nhÜ bÎ Äm mÓc.

Khi con ÇÜ©ng có vÈ hÖi sáng ra m¶t chút, ngÜ©i ta Çã có th‹ nhìn thÃy nhà ga xe lºa, và bÀu tr©i mª r¶ng hÖn, nh»ng mái nhà trª nên gÀn gÛi, màu xanh b§t Çi, nh»ng lùm cây càng lúc càng thÃp dÀn, cuÓi cùng, chÌ còn là nh»ng hàng rào dâm bøt lÜa thÜa nh»ng bông hoa ÇÕ loãng ho¥c vàng nh®t chåy d†c theo ÇÜ©ng s¡t. Xóm cûa nh»ng ngÜ©i dŒt väi ljn Çó là h‰t. Nh»ng h¶p këm lè tè, úp ÇÃt, phía bên kia sân ga, nÓi ti‰p sau lÜng nhà ga bé nhÕ và cÛ kÏ nhÜ m¶t cái tråm, là nhà cûa nh»ng ngÜ©i buôn bán, d¿a sát theo mé kinh r¶ng l© Ç© con nܧc vàng Çøc hܧng vŠ phía Çông thÎ trÃn, ngæn chÆn bªi nh»ng ÇÒn canh cûa công an và b¶ Ƕi. Trong sân ga, ª gi»a nh»ng ÇÜ©ng s¡t ch¢ng chÎt, phía dܧi nh»ng s®i giây ÇiŒn chùng thÃp, nh»ng thân cây to l§n n¢m bŠ b¶n choáng h‰t phÀn ÇÃt r¶ng phía bên phäi sân tàu. Nh»ng ÇÙa trÈ mình trÀn Çen lÃm cát bÄn, tóc râu ngô qu¡n quíu, Çang hì høc cåy vÕ cây. Chúng làm viŒc im l¥ng, di Ƕng chÆm chåp, tay cÀm nh»ng thanh s¡t có mÛi dËp bóng sáng. Ÿ ch‡ ÇÓng cây chÒng chÃt cao nhÃt, lÛ trÈ ÇÙng låi. Thân cây d¿ng nghiêng nhÜ m¶t cái dÓc. TØ phía dܧi, lÛ trÈ con nhìn lên m¶t cÆu bé Çang ÇÙng s»ng trên ÇÌnh, trong bÀu tr©i Çøc mù. CÆu bé æn m¥c chÌnh tŠ, áo tr¡ng bÕ trong quÀn dài xanh, ÇÒng phøc m¶t th©i ª các trÜ©ng trung h†c. Dܧi mái tóc bÒng, chi‰c kính cÆn lÃp loáng bóng sáng m¥t tr©i b¡t ÇÀu l¥n phía sau nh»ng tàng cây bên giòng kinh âm u. CÆu bé Çang nhìn vŠ phía Çó.

- ThÜa mË, con phäi trÓn Çi. NhÜng Çi Çâu, và Çi b¢ng cách nào, con không bi‰t. Ÿ dܧi kia có nh»ng chi‰c xuÒng nhÕ. Có phäi con kinh së Çi ra bi‹n không ? ñiŠu này sao mË không nói trܧc v§i con ?

CÆu nói, cäm giác Çau xót tràn ngÆp cÆu, rÒi thì, n§i lÕng ra, nhË tênh. Và nܧc m¡t cÆu Ùa ra. Giây lâu, pho tÜ®ng chuy‹n Ƕng. Phía sau nh»ng mi‰ng Çen cûa hàng cây, chân tr©i lúc Çó Çã Ç°i sang màu tím. CÆu chÆm rãi Çi xuÓng. LÛ trÈ réo g†i. Ê, Thøc. Thøc. Ti‰ng g†i b‡ng v« òa, lao Çao, cuÓng quít, trª thành nh»ng ti‰ng la hét. LÛ trÈ chåy tÙ tán. Sau lÜng chúng, nh»ng ngÜ©i Çàn ông Çang cÀm cây rÜ®t Çu°i.

Thøc Çi chÆm rãi. TØ phía nào Çó có ti‰ng gÀm thét cûa Çoàn tàu. Khi cÆu ÇÙng låi Ç‹ Ç®i con tàu Çi ngang qua, sau c¥p kính tr¡ng dày c¶m, Çôi m¡t cÆu mª l§n, m© Çøc, bÃt Ƕng. Chính ª ch‡ nh»ng khung cºa cûa Çoàn tàu, Thøc nhìn thÃy khuôn m¥t buÒn rÀu cûa mình, cûa bà TriŠu Nghi, mË cÆu. Hai mË con tØ tÌnh N trª vŠ. Con tàu mŒt ÇØ. Bà TriŠu Nghi cån kiŒt. Y nhÜ nh»ng giòng máu cûa bà cÛng b¡t ÇÀu vÖi cån. Nh»ng giòng máu. ñó là vÓn li‰ng cuÓi cùng cûa bà sau ngày ñäng và Nhà nܧc chi‰m ÇÜ®c miŠn Nam. Ngoài ra không còn gì, bªi vì cÛng k‹ tØ lúc Çó ông ñÜ©ng, cha cÆu, bÎ liŒt vào hàng công chÙc ngøy có t¶i, Çã phäi trÓn chui trÓn nhûi vì không chÎu trình diŒn, bà TriŠu Nghi thì không th‹ ki‰m tiŠn b¢ng nh»ng bài thÖ Çæng báo nhà nܧc. Còn låi là cæn nhà trÓng s¡p bÎ tÎch thu, m¶t tình trång bÃt an, và ông ñÜ©ng, không bi‰t së bÎ b¡t lúc nào. ViÍn tÜ®ng Çói kh° Çã có th‹ nhìn thÃy. NhÜng viÍn tÜ®ng tù Çày còn thê thäm hÖn. Bà TriŠu Nghi ljn tÌnh N tìm nh© cÆy m¶t ngÜ©i bån thân cûa gia Çình. NhÜng ông ta Çã không có ª Çó. NhiŠu lúc, chút phÃn khªi nhÕ nhoi lóe lên. Nh»ng lúc Çó, bà Çã nghï ljn nh»ng chuy‰n Çào thoát, v§i m¶t con thuyŠn nhÕ, trôi giåt trên bi‹n l§n. Nh»ng chuy‰n Çi trܧc cûa nh»ng ngÜ©i may và không may Çã trª nên huyŠn thoåi. Bªi vì không may, h† Çã ch‰t. May, h† Çã Çi xa hÖn nºa vòng trái ÇÃt, biŒt mù, không còn ai nghe bi‰t vŠ h† n»a. K‹ ra thì không phäi cho ljn bây gi© bà TriŠu Nghi m§i nhÆn ra bà không th‹ sÓng trong m¶t ch‰ Ƕ C†ng sän. Ngay ngày ÇÀu tiên ñäng và Nhà nܧc Çánh chi‰m ÇÜ®c Saigon, bà Çã ÇÓt h‰t nh»ng bän thäo, xé bÕ nh»ng bài thÖ, ngay cä nh»ng bài thÖ bà làm nh»ng ngày gÀn Çó chÓng ch‰ Ƕ Saigon cÛ bÃt công và thoái hóa. Bà Çã hi‹u rÃt rõ ràng, k‹ tØ khi lá c© m§i ÇÜ®c d¿ng lên, bà phäi sÓng nhÜ m¶t con ngÜ©i m§i, phäi trª thành m¶t cái bánh xe trong guÒng máy xã h¶i m§i. Và nh»ng tình cäm ÇÜ®c phép còn låi cûa bà, bây gi© cÛng Çã tro than. Bà Çã làm nh»ng bài thÖ ca tøng Nhà nܧc,tán dÜÖng lãnh tø, và quay nhÜ m¶t bánh xe quay không ÇÜ®c ngØng nghÌ v§i nh»ng bu°i h¶i thäo, v§i nh»ng bài báo tâng bÓc ch‰ Ƕ. CuÓi cùng, khi bà nghï ljn nh»ng chuy‰n Çi cûa nh»ng ngÜ©i vÜ®t bi‹n thì tình trång Çã trª nên tuyŒt v†ng. Và chính cái hy v†ng nh© ngÜ©i bån cÛ cÙu g« cho chÒng låi càng làm cho tình trång trª nên tuyŒt v†ng hÖn. Trên chuy‰n tàu lây lÃt trª vŠ, bà vÅn cÓ nghï r¢ng ông TÜ©ng, sau khi nhÆn ÇÜ®c bÙc thÜ cûa bà lÜu låi, có th‹ së vì ông ñÜ©ng mà v¶i vàng ljn tÌnh S. Bên khuôn cºa toa tàu, bà nhÃp nhÕm nhìn nh»ng chi‰c xe trên quÓc l¶ bÎ ném tåt vŠ phía sau, gi†ng nói càng lúc càng trª nên m© Çøc :

- Y nhÜ xe cûa ông ta ...

- Ông ta là ai vÆy mË ?

- Ông ta là ngÜ©i duy nhÃt có th‹ cÙu ÇÜ®c cha con. Cách mång thành công, - bà Nghi thª dài- nh»ng ngÜ©i hy v†ng ª cách mång låi là nh»ng ngÜ©i Çiêu ÇÙng nhiŠu nhÃt. Cha con Çã bÎ båc Çãi rÃt nhiŠu ª xã h¶i cÛ, bây gi© låi là thành phÀn thù nghÎch cûa xã h¶i m§i. Gia Çình ta cô th‰, chÌ có th‹ nh© cÆy ª ông TÜ©ng, ông ta quen bi‰t nhiŠu cán b¶ cao cÃp ª Çây, ch¡c là có th‹ cÙu cha con ÇÜ®c.

- Ông ta là cán b¶ à ? Th‰ tåi sao...

- Con muÓn nói gì Thøc? Ông ta quen bi‰t gia Çình ta nhiŠu næm nay. Trܧc Çây, mË làm sao bi‰t ÇÜ®c ông ta là cán b¶ hay không phäi cán b¶ cûa nhà nܧc?

- NhÜng còn mË? MË không làm gì ÇÜ®c sao? MË là m¶t nhà thÖ mà. MË Çã tØng nói v§i con là bây gi© nh»ng ngÜ©i làm thÖ, nh»ng ngÜ©i vi‰t sách ÇÜ®c ÇÓi Çãi tº t‰ mà?

- Phäi. NhÜng là nh»ng ngÜ©i làm thÖ và nh»ng ngÜ©i vi‰t sách ca tøng ñäng và Nhà nܧc kia. MË cÛng có nh»ng bài thÖ ca tøng ch‰ Ƕ m§i, nhÜng cÛng không Çû Ç‹ bù vào nh»ng bài thÖ chÌ trích, ÇÓi kháng, mà m¥c dù khéo léo th‰ nào ngÜ©i ta cÛng có th‹ nhÆn ra ÇÜ®c.

- N‰u cha con bÎ b¡t, h† së làm gì ?

- H† së ÇÜa cha con ljn nh»ng tråi tù, thi‰u thÓn th¿c phÄm và thuÓc men. Cha con së phäi làm løng và h†c tÆp ª Çó không bi‰t ljn bao gi©.

Thøc rùng mình :

- MË, cha con không chÎu n°i Çâu.

- Dï nhiên là không ai có th‹ chÎu n°i.

- MË nói rÃt nhiŠu ngÜ©i bÎ b¡t. NhÜng nhiŠu là bao nhiêu?

- Bao nhiêu? MË không bi‰t. Có th‹ là hàng træm nghìn ngÜ©i. H† phäi t¿ Ƕng Çi trình diŒn. Cha con thì nhÃt ÇÎnh không chÎu.

Thøc cau mày :

- Con không nghï ra ÇÜ®c hàng træm nghìn ngÜ©i là bao nhiêu.

- M¶t træm nghìn, m¶t træm lÀn cûa m¶t nghìn con không hi‹u à ? Con làm mË ngåc nhiên Çó Thøc.

- ñiŠu Çó thì con hi‹u. NhÜng Çó là con sÓ. Næm con sÓ không. NhÜng mà hàng træm nghìn ngÜ©i thì...

- ¯, hàng træm nghìn ngÜ©i, mË cÛng không th‹ hình dung ra ÇÜ®c.

- NhÜng h† së làm gì ? Và ch¡c ch¡n là h† không quen bi‰t nh»ng cán b¶ nhà nܧc nhÜ ông TÜ©ng, phäi không mË ?

Bà TriŠu Nghi im l¥ng. Giây lâu, bà nhìn Thøc. Bà hi‹u s¿ giáo huÃn cûa bà ÇÓi v§i ÇÙa con thân yêu kia lúc này Çang chÓng trä låi bà. Bà thª dài :

- Nh»ng ÇiŠu mË Çã dåy cho con, lúc này, cÛng không còn bi‰t là Çúng hay sai. Phäi là ª m¶t ch‡ khác. Lúc này mË Çang nghï t§i m¶t con tàu nhÕ. Có lë phäi Çi thôi.

- ñi Çâu?

- MË không bi‰t. NhÜng Çi t§i m¶t ch‡ khác. Ÿ m¶t ch‡ nào Çó mà ngÜ©i ta có th‹ sÓng ÇÜ®c.

- NhÜng còn cha con?

- N‰u phäi ch†n l¿a, mË chÌ có th‹ ch†n con thôi.

- Mình Çi thÆt à ?

- MË chÌ m§i nghï ljn ÇiŠu Çó thôi.

Có th‹ chÌ là m¶t giÃc mÖ xanh. Bà TriŠu Nghi thª dài, ngÒi thu mình trên chi‰c bæng b†c da màu nâu cÛ nÙt. Bà không mÆp l¡m. NhÜng chi‰c áo dài bó sát ngÜ©i làm bøng bà hÖi ÇÀy lên. ñó là m¶t ngÜ©i Çàn bà khoäng bÓn mÜÖi tu°i. M¥c dù l§p phÃn mÕng Çánh rÃt khéo, ngÜ©i ta vÅn còn có th‹ nhìn thÃy nh»ng l‡ chân lông Çã b¡t ÇÀu nª l§n ra. Bà hÖi giÓng Thøc. M¡t l§n nhÜ m¡t m¶t con nai. Hai cánh môi thÆt dày. MÛi h‰ch. Ÿ Thøc rÃt hiŠn tØ. NhÜng ª nÖi bà, nh»ng dáng vÈ Çó Çã trª nên m¶t cái gì vØa cÙng r¡n vØa thông minh. Khi bà quay ra phía cºa s°, Çôi m¡t ném vút thÆt xa vŠ Çoån ÇÜ©ng mù, b¡t bu¶c Thøc phäi nghï ljn chi‰c xe hÖi màu Çen và gÜÖng m¥t xÜÖng cÙng cûa ngÜ©i Çàn ông mang kính tr¡ng nhÜ mË cÆu Çã mô tä. Bà Nghi låi nhìn qua khung cºa. Cái nhìn cûa bà trª nên kh¡c khoäi và xa t¡p. LÀn ÇÀu tiên, Thøc cäm thÃy cái nhìn Çó bÕ cÆu låi m¶t mình, trên chuy‰n tàu này, và trong n‡i buÒn rÀu quá l§n. CÆu nghï ljn thành phÓ N, hÕi bà Nghi, gi†ng y‰u §t :

- TÌnh N nhÜ th‰ nào hª mË? Hai ngày ª Çó mình nhÜ ª tù trong cái khách sån bÄn thÌu. Hình nhÜ mË không có ngÜ©i nào quen, phäi không?

- Không. MË không quen ai. Dù có, h† cÛng không ti‰p mình. Con nói tÌnh N à ? Thì cÛng nhÜ nh»ng tÌnh khác. Có ÇiŠu con së phäi ª Çó. ñó là s¿ x‰p Ç¥t cûa mË. Con së ljn ª v§i ông TÜ©ng. Ông ta së lo l¡ng cho con nh»ng giÃy t© cÀn thi‰t Ç‹ con sau này có th‹ vào Çåi h†c. Thøc Öi, mË và cha con bÃt l¿c rÒi. Con muÓn vào Çåi h†c, cha con phäi có nh»ng thành tích hoåt Ƕng tÓt cho Çäng. Mà gia Çình ta trong hoàn cänh này thì con hi‹u rÒi.

Thøc kinh ngåc. ñiŠu x‰p Ç¥t Çó ljn v§i cÆu m¶t cách h‰t sÙc Ƕt ng¶t, nhÜ m¶t cái lÎnh, ljn n‡i cÆu cäm thÃy y nhÜ bÎ xúc phåm. CÆu n°i giÆn tܪng nhÜ không th‹ kìm ch‰ ÇÜ®c. ñôi m¡t cÆu mª l§n. NhÜng khi chåm phäi khuôn m¥t xanh xao cûa bà mË thân ái, Çôi m¡t Çó lÆp tÙc dÎu xuÓng, và cÖn giÆn chìm tan.

- Con phäi Çi xa mË à ? Sao bây gi© mË m§i nói ?

- MË Çã nói rÒi. Chúng ta phäi Çi thôi. ñi Çâu và ljn Çâu thì mË chÜa bi‰t. ñi vŠ phía giÃc mÖ cûa Ç©i mình. M¶t ch‡ nào Çó phía bên kia b© bi‹n. M¶t thành phÓ ª cuÓi con ÇÜ©ng tàu. Ch‡ nào cÛng ÇÜ®c. MiÍn là con ÇÜ®c sÓng. MiÍn là con sÓng ÇÜ®c tu°i trÈ cûa mình, ÇÜ®c nói cÜ©i, ÇÜ®c c¡p sách, ÇÜ®c Çi h†c. GiÃc mÖ Çó quá giän dÎ, quá bình thÜ©ng. Con ÇÎnh trách mË vì m¶t giÃc mÖ quá giän dÎ, quá bình thÜ©ng sao ?

NgÜ©i soát vé ÇÄy cánh cºa bܧc vào. Ông ta cÜ©i v§i bà Nghi :

- Kính chào bà Nghi. Tܪng hành khách nào. Bà Çi chÖi Çâu vŠ ?

ñó là m¶t ngÜ©i Çàn ông ÇÙng tu°i, gÀy và cao. Ông vÆn áo sÖ mi ng¡n tay, bøng gÀy t†p ljn n‡i s®i giây lÜng phäi c¶t th¡t, bám ghì lÃy ngÜ©i không thì cái quÀn r¶ng nhùng nh¢ng së rÖi tu¶t. Ông ÇÙng lom khom. MÛi cao và bén chìa khÕi khuôn m¥t khi‰n ngÜ©i ông lúc nào cÛng y nhÜ nhô ra vŠ phía trܧc. Ông ÇÜa tay d« chi‰c mÛ k‰t pi màu vàng có g¡n huy hiŒu hÕa xa xuÓng, vuÓt nh»ng s®i tóc båc lÜa thÜa phía trên cái trán bóng nhÅy.

- CÆu nào Çây?

Bà Nghi cÜ©i :

- Thøc Çó. Con trai cûa tôi. M§i Çó Çã bao nhiêu næm, ông Hånh nhÌ.

NgÜ©i Çàn ông tên Hånh cÜ©i hª hai chi‰c ræng cºa vàng cáu, b‹ nÙt :

- Ngày ª cao nguyên, nó còn bé tí. Này, nh§ ta không, bé con ? Tao vÅn thÃy mày lang thang ª bìa rØng, ngÒi dܧi nh»ng cây thông. €, cháu h†c ljn Çâu rÒi ?

Ông Hånh cÜ©i. Ông hÕi bà Nghi. NhÜng ông không nhìn bà mà chÌ nhìn Thøc. CÆu im l¥ng, ch© mË trä l©i.

- Hai næm n»a cháu së vào Çåi h†c.

- Ch¡c ch¡n nó së vào ÇÜ®c mà.

- Không ÇÜ®c thì cÛng vÆy thôi.

-Thì nó vÅn ngÒi ª dܧi nh»ng gÓc cây thông. NhÜng ch¡c ch¡n nó së bi‰t làm thÖ và làm thÖ hay l¡m. M¶t th¢ng bé con ngÒi dܧi gÓc cây thông bao nhiêu næm n‰u nó không mÖ m¶ng thì nó Çã thành ông cø rÒi. Và nhÜ vÆy nó cÛng ch£ng cÀn phäi h†c gì n»a, bà Nghi å.

- ƒy ch‰t, Çó là tình cäm ti‹u tÜ sän...

- Tình cäm ti‹u tÜ sän ? Hì. hì, vÆy thì chúng ta cÀn phäi h†c tÆp nhiŠu hÖn n»a. NhÜng theo tôi, chúng ta Çã h†c tÆp bao lâu nhÜng cÛng chÌ làm ÇÜ®c nh»ng bài vè. Nh»ng bài vè ca tøng HÒ chû tÎch, nh»ng bài vè ca tøng ch‰ Ƕ. Th‰ thì, có nh»ng ÇÙa trÈ con bi‰t ngÒi dܧi nh»ng gÓc cây thông nhÜ th‰ thÆt là m¶t ÇiŠu Çáng mØng.

Bà Nghi cau mày :

- Ông Hånh, nói nh»ng ÇiŠu nhÜ th‰ trong lúc này thÆt ra không có l®i Çâu.

- Tôi hi‹u. Bà bÃy lâu nay vÅn tÕ ta tin tܪng và say sÜa v§i chi‰n th¡ng cûa ñäng và Nhà nܧc. Tôi Çã džc nh»ng bài thÖ m§i nhÃt trên báo cûa bà. Чc gì tôi có chút hæng say và hy v†ng nhÜ bà Çã hæng say và hy v†ng nhÜ vÆy. Nh»ng bài thÖ cûa bà làm ngÜ©i ta quên Çi thäm cänh ª các tråi tù, ª các công nông trÜ©ng, ª nh»ng vùng kinh t‰ m§i. Nhà nܧc h£n phäi bi‰t Ön bà l¡m.

Bà TriŠu Nghi thª dài :

- Ông không hi‹u tôi Çâu.

- ñúng vÆy, bà Nghi å. Tôi Çã džc nh»ng bài thÖ cûa bà trܧc næm 75. Nh»ng bài thÖ cûa bà bây gi© khi‰n tôi có cäm tܪng là chúng ta Çã trª thành nh»ng kÈ nô lŒ.

Bà Nghi nhìn ông Hånh giây lâu :

- Ông Hånh, ông Çang nói Çùa ÇÃy à ? Ông cæn cÙ vào Çâu mà nghï r¢ng tôi së không tÓ cáo ông vì nh»ng l©i lë phän Ƕng nhÜ vÆy ?

- Hì hì, tôi già rÒi nên cÛng tinh l¡m. Tôi bi‰t bà không tÓ cáo tôi Çâu vì bà là m¶t ngÜ©i làm thÖ. Còn tôi, tôi chÌ b¿c mình vì mÃy th¢ng con tôi Çi h†c tÆp, th‰ thôi. B¿c mình thì chÜa ch¡c Çã là phän Ƕng, có phäi không ? Vä låi, tôi v§i bà là b¢ng h»u mà. N‰u tôi phäi nghï r¢ng bà së Çi tÓ cáo tôi, ch¡c là tôi së nhäy xuÓng khÕi tàu này tÙc kh¡c.

Bà TriŠu Nghi l¡c ÇÀu :

- Có nh»ng trÜ©ng h®p ch£ng Ç¥ng ÇØng, ông Hånh å. Giä sº tôi Çang bÎ Çu°i b¡t, ông låi là ngÜ©i bi‰t tôi Çang ª trong toa tàu này, n‰u h† hÕi ông, ông së trä l©i nhÜ th‰ nào nhÌ ?

- Còn th‰ nào ? Không lš gì tôi låi ÇÜa h† ljn Çây ? HØ, th¿c Çã ljn lúc mà ch£ng còn ai có th‹ tin ai ÇÜ®c n»a !

Ông Hånh vØa nói vØa ÇÙng lên, Ƕi k‰t pi lên ÇÀu. Khi ông Ç¥t tay trên cái n¡m cºa, cánh cºa bÆt mª. Ông lao Çao ngã ra phía ngoài. M¶t ÇÙa bé ÇÙng ch¡n ª cºa gi» ông låi. M¶t tay ông ghì cái k‰t pi trên ÇÀu, tay kia vÅn n¡m ch¥t xÃp giÃy dày c¶m, chÓng vào vách toa b¢ng cái n¡m tay Çó, trên nh»ng cøc xÜÖng nh†n ho¡t. ñÙa bé bán báo mÆp tròn, m¥t bÛng bŒu, ÇÙng v»ng vàng không nghiêng l¡c, hai chân xoåc ra, tay ôm cÙng xÃp báo trܧc ng¿c, tay kia n¡m ch¥t m¶t mänh giÃy. Nó nheo m¡t nhìn ông Hånh :

- ThÜa bác.

- Bé con, làm gì ª Çây ? Tao Çâu có mua báo. T¿ nhiên hiŒn ra nhÜ là ma. Có tránh cho tao Çi không ? Báo bi‰c gì ?

- ñây là báo cûa nhà nܧc, thÜa bác.

- Thì sao ? Ông Hånh tÙc giÆn. Mày tܪng tao không bi‰t à ? Ngày nào tao låi không mua m¶t t© nhÜ th‰. Mày bäo tao phäi mua hai t© m¶t lúc à ?

- Cháu Çâu có bäo bác mua báo. Cháu tìm bà TriŠu Nghi.

ñÙa bé thò ÇÀu vào phòng toa, lÆp låi :

- Cháu tìm bà TriŠu Nghi. Có ai là bà Nghi không ?

Câu nói khi‰n bà Nghi giÆt mình. Ông Hånh ÇÙng tránh sang m¶t bên. Con tàu nghiêng l¡c ª m¶t khúc quanh, ÇÄy ông ngÒi xuÓng bæng gh‰ ÇÓi diŒn bà Nghi, bên cånh Thøc.

- Tôi Çây. -Bà Nghi lên ti‰ng- Có chuyŒn gì không em ?

- Tr©i Öi, thÆt may quá. Có m¶t ông g¥p cháu ª ga trܧc Çây. Ông ta cho cháu tiŠn và bäo tìm bà Ç‹ ÇÜa giÃy này.

CÆu bé nói và ÇÜa mänh giÃy cho bà Nghi.

- Gì n»a Çây ?

Ông Hånh nói lÀu bÀu, ÇÙng lên, chÆp choång Çi ra cºa.

Mänh giÃy có mÃy giòng vi‰t v¶i : "ChÎ Nghi, anh ñÜ©ng Çã bÎ b¡t tuÀn trܧc. Không có tin tÙc gì cä. ChÎ ÇØng vŠ nhà, nguy hi‹m. Thông."

Thông là em trai cûa ông ñÜ©ng. MÄu tin làm bà TriŠu Nghi sºng s©. Nó nhÜ dÃu chÃm h‰t m¶t câu chuyŒn. Bà ngÒi thØ ngÜ©i m¶t lúc, ÇÀu óc mù rÓi. NhÜng cÛng rÃt nhanh, bà bình tïnh trª låi. ñÜa mänh giÃy cho Thøc, bà nói :

- Cha con bÎ b¡t, chuyŒn này chúng ta Çã bi‰t trܧc rÒi. Nh»ng ngày trÓn tránh cha con Çã g¥p chú Thông, ÇiŠu này thì mË có th‹ hi‹u. NhÜng tåi sao chú Ãy bi‰t chúng ta Çang ª trên tàu thì mË chÎu không th‹ nghï ra.

Thøc nghï ljn ngÜ©i chú có v® hai con, nhà ª khu cûa nh»ng ngÜ©i buôn bán, bà n¶i tê liŒt Çang n¢m ª Çó, bà thím hung d» suÓt ngày gào m¡ng nh»ng ÇÙa bé bäy tám tu°i. CÆu džc mänh giÃy, ngÒi sát bên mË, lo s®.

- BÃt cÙ chuyŒn gì xäy ra, cÛng phäi can Çäm. Con hi‹u không ?

- ThÜa mË, con hi‹u.

- CÙ nhÜ l©i chú Thông nói thì h† Çang có š b¡t luôn cä mË n»a.

- Mình phäi làm gì hä mË ?

- Phäi Çi thôi ! Chúng ta së không vŠ nhà. XuÓng ga, chúng ta së ljn nhà m¶t ngÜ©i bån cûa mË. Ÿ Çó, chúng ta së tìm cách Çi ra bi‹n. Không phäi bây gi© mË m§i nghï ljn ÇiŠu này Çâu. NhÜng vÜ®t bi‹n, chÌ là cách cuÓi cùng. Còn có nh»ng cách khác. MiÍn là con có m¶t ch‡. NhÜng n‰u mË bÎ b¡t thì së không còn có cách nào khác n»a. Bªi vÆy, ngay bây gi©, mË së ÇÜa con ra bi‹n.

- Con hi‹u rÒi.

- NhÜng n‰u mË bÎ b¡t, con së làm gì ?

- MË..., con không bi‰t !

- Con phäi ljn nhà cûa chú Thông.

Thøc l¡c ÇÀu :

- Con không ljn Çó Çâu ! Thím không muÓn con ª Çó, dù chÌ m¶t ngày. MË bi‰t rÒi mà.

- Thøc à, dù sao cÛng là chú cûa con. Chú thì vÅn hÖn nh»ng ngÜ©i ngoài chÙ ! Tåi sao con không muÓn ljn Çó ?

- Không phäi con không muÓn. NhÜng tåi thím không muÓn. MË, con së không ljn Çó Çâu !

- VÆy thì con phäi ljn tÌnh N, tìm ông TÜ©ng. MË Çã vi‰t cái ÇÎa chÌ cho con trܧc Çây. Con còn gi» Çó phäi không ?

- Con còn gi». ñ‰n nhà ông TÜ©ng, chuyŒn này con làm ÇÜ®c.

- Ÿ nhà còn m¶t ít tiŠn. ñ‹ ª ch‡ nào, con bi‰t rÒi phäi không ?

- Con bi‰t rÒi. NhÜng mË, mË së không bÎ ngÜ©i ta b¡t Çâu. Mình së Çi ra bi‹n mà.

- Con có s® không ?

- CÛng s® l¡m, mË å !

Bà TriŠu Nghi thª dài, Ç¥t tay lên vai Thøc :

- MË bi‰t. Bªi vÆy mË së không bÎ b¡t Çâu. MË së ÇÜa con ra bi‹n. NhÜng mË nh¡c låi, bÃt cÙ chuyŒn gì xäy ra, con cÛng phäi can Çäm m§i có th‹ giäi quy‰t ÇÜ®c, con hi‹u không ?

Thøc gÆt ÇÀu. LÀn ÇÀu tiên cÆu thÃy mình chÎu Ç¿ng m¶t n‡i Çau quá l§n mà không phäi kêu khóc. Bà Nghi lÃy mänh giÃy tØ tay Thøc,vò ném ra cºa toa, không nói gì thêm cho ljn khi tàu ljn ga. Hai mË con vØa m§i ÇÙng lên, hai ngÜ©i công an Çã bܧc ljn. Áo tr¡ng bÕ thõng ngoài quÀn lá chuÓi. Phía sau là ông Hånh. M¶t ngÜ©i hÕi :

- Bà TriŠu Nghi ?

Không Ç®i câu trä l©i, gã quay låi hÕi ông Hånh :

- NgÜ©i này à ?

- Phäi, bà Ãy là bà TriŠu Nghi.

- ñúng không Çó ?

Ông Hånh ÇÜa hai tay lên tr©i, la l§n :

- Tr©i Öi, låi còn Çúng không. Tôi còn lå gì bà này !

- TÓt l¡m.- Gã nói, rút ra tØ ng¿a áo m¶t t© giÃy gÃp tÜ, trong khi gã thÙ hai ÇÙng lÀm lì hai tay khoanh trܧc ng¿c.- Bà Çúng là nhà thÖ TriŠu Nghi ?

Bà Nghi thª dài :

- Nhà thÖ ? Lúc này tôi cÛng không còn bi‰t tôi là ai n»a. Tôi bÎ b¡t à ?

- Chúng tôi ÇÜ®c lŒnh m©i bà vŠ trø sª.

- M©i ? Th‰ mai tôi ljn ÇÜ®c không ?

- Xin bà ÇØng Çùa.

- Tôi không Çùa. Các ông m§i Çùa. Các ông vØa nói m©i mà. Bây gi© à ? NhÜng còn con tôi thì sao Çây ? Các ông cho tôi vài ti‰ng ÇÒng hÒ n»a Ç‹ tôi ÇÜa con tôi ljn nhà, có ÇÜ®c không ?

Gã ÇÙng lÀm lì cu©i khÄy :

- Bây gi© thì bà Çang Çùa Çó. CÆu Ãy l§n rÒi, së t¿ Çi vŠ nhà ÇÜ®c. Vä låi, chúng tôi không có lŒnh gì khác. Bà nói gì v§i cÆu Ãy thì nói nhanh Çi. Ÿ Çây nóng n¿c quá !

Gã buông vòng tay khoanh n¡m våt áo giÛ giÛ. KhÄu K.54 lÃp ló.

- Thôi ÇÜ®c !

Bà Nghi nói, và quay sang Thøc :

- Con hãy vŠ nhà Ç®i mË. Con ÇØng s®, mË së không viŒc gì. NhÜng con phäi vŠ nhà Ç®i mË ª Çó, không ÇÜ®c Çi Çâu. Khi mË vŠ ljn là cÀn phäi g¥p con ngay. Con có hi‹u š mË muÓn nói gì không ?

Thøc nói không nhìn lên :

- Con hi‹u. Xin mË yên tâm.

- N‰u mË không vŠ, con có bi‰t con phäi làm gì không ? Nh»ng gì mË Çã nói v§i con, con còn nh§ không ?

- Con nh§ !

- VÆy ÇÜ®c. Con vŠ Çi. Nào, Çi thôi.

Bà Nghi nói và bܧc Çi, thÆt nhanh. Hai ngÜ©i công an theo sau. Ông Hånh ti‰n vŠ phía Thøc :

- CÆu Thøc...

Thøc l¡c ÇÀu, ÇÙng im s»ng, nhìn sân tàu trÓng không.

Khi Thøc vŠ ljn nhà, ánh n¡ng tàn héo dÀn. Màu tím ª chân tr©i ÇÀy ¡p vŠ phía trên cao, trên ÇÀu cây du m¶c trܧc nhà, và bây gi© thì không phäi ánh sáng, mà chính bóng tÓi Çang træn trª, thÙc dÆy, nhÜ lúc b¡t ÇÀu ngày. Hàng rào dâm bøt råo r¿c. Nh»ng bông hoa sÜng cÙng, cÜÖng máu. S¿ che ÇÆy cûa nh»ng mi‰ng Çêm non trª nên s¿ l¶t trÀn truÒng tÃt cä m†i thÙ, rÃt thÆt, rÃt gÀn, nhÜ ti‰ng nói cûa m¶t cô gái vang Ƕng trܧc m¶t ngÜ©i mù. ChÌ có cô gái, trÀn truÒng, không có áo quÀn, không có màu s¡c, là nh»ng thÙ bóng tÓi không th‹ s© mó ÇÜ®c. Thøc cäm thÃy rõ ràng ÇiŠu này, ª ch‡ trái tim thình lình r‡ng trÓng bóng tÓi vØa chøp xuÓng, nh»ng Çau ǧn, nghi s®, tuyŒt v†ng trª nên trÀn truÒng, và cÆu ÇuÓi sÙc. Chính lúc Çó, cÆu nhìn thÃy nh»ng bông hoa móng tay, nh»ng hoa hoàng cúc, nh»ng hÒng nh»ng huŒ, trong cái vÜ©n nhÕ trܧc nhà vÓn không có m¶t cái hoa nào.

Ngôi nhà n¢m úp chøp, nhÜ m¶t con thú l§n, xòe mái r¶ng, há cánh cºa Çen câm nhÜ cái miŒng mª ngoác. Cái miŒng há ra nhÜng không nói ÇÜ®c. Cái miŒng không có lÜ«i. TrÓng không. Cæn phòng trܧc trÓng không. TÃt cä ÇÒ Çåc bàn gh‰ Çã bÎ lÃy mÃt. Thøc ÇÙng Çó, run s®, y nhÜ cÆu có th‹ chåy Çi. Ai Çó Çang rình rÆp cÆu v§i nh»ng con dao nh†n. Thøc g†i mË, Çi v¶i ra cºa hông. Ÿ Çó là cái chái cÃt doi ra, thông tu¶t ljn nhà sau, dÅn ra cái ngõ hËp gi»a hai cây mãng cÀu khô và thÃp, ª ch‡ con ÇÜ©ng ÇÃt phía ngoài Çi ngang qua, th£ng t¡p ljn l¶ l§n. Thøc y nhÜ vØa nhìn thÃy chi‰c xe cûa ông ñÜ©ng hÓi hä trª vŠ. Không phäi. ChÌ là nh»ng hoa hoàng cúc nhäy múa. Con ÇÜ©ng b‡ng nghiêng l¡c, nhòe nh†et, chìm dÀn, ch‰t ÇuÓi trong bóng tÓi. Thøc døi m¡t. Bàn tay nhÜ vØa chåm vào lºa nóng. CÆu kêu lên :

- MË, con s¡p bŒnh rÒi . MË Çang ª Çâu vÆy ? Còn cha con, cha lúc này Çang ª Çâu vÆy ?

Thøc cÓ hình dung ra nh»ng tråi tù có th‹ chÙa Ç¿ng ÇÜ®c hàng træm nghìn ngÜ©i. NhÜng th‰ nào thì giÓng nhÜ m¶t tråi tù, cÆu chÎu không th‹ nghï ra. Ngay cä ông ñÜ©ng, cÆu cÛng không th‹ nh§ rõ ràng khuôn m¥t gÀy hÓc, thân Óm tÕng, và nh»ng bܧc Çi nhË nhÜ giÃy trên ÇÃt cûa ông. ñÀu óc cÆu rÓi r¡m. M¡t mª l§n, nhìn s»ng. Nh»ng hình änh chÆp choång, chen lÃn, và ông ñÜ©ng, nhÜ m¶t con hình nhân b¢ng giÃy mÕng treo tay trên s®i giây cæng dài, Çang ª trܧc m¥t cÆu b‡ng trôi tu¶t, xa tít t¡p. Ông ñÜ©ng là công chÙc cûa b¶ ngoåi giao. TØ khi thôi làm hành chánh ª m¶t thÎ trÃn nhÕ, xin vào ngoåi giao thì ông ñÜ©ng sÓng cam phÆn nhÜ m¶t công chÙc trung bình, ít giao thiŒp, không có vÈ gì là m¶t ngÜ©i næng Ƕng ª ngành ngoåi giao cä. M‡i ngày ông Çi làm b¢ng chi‰c xe díp màu lam cûa sª. ñó là màu ông cho sÖn låi theo š thích riêng. Chi‰c xe dÀn dà bi‰n Ç°i theo cái tính trÆt t¿ cûa ông, såch së, ngæn n¡p trong các ch‡ ngÒi, mui väi lúc nào cÛng th£ng bæng. ñó là ÇiŠu ít thÃy ª nh»ng chi‰c công xa cùng m¶t loåi nhÜ th‰, ÇÜ®c giao cho m¶t công chÙc hång trung bình, không có tài x‰, bÎ xº døng ljn mòn rách. Hình nhÜ ngÜ©i ta Çang hÓi hä tom góp, cÃt gi», không ÇÜ®c thì tiêu dùng cho b¢ng h‰t nh»ng gì còn sót låi sau ngày quân Ƕi MÏ rút khÕi miŠn Nam ViŒt Nam. Gi»a nh»ng xô bÒ giành gi¿t Çó, gia Çình ông ñÜ©ng vùng vÅy m¶t cách khó nh†c chÓng ch†i v§i nghèo Çói . M¶t phÀn l§n sÓ lÜÖng cûa ông phäi dành vào viŒc sæn sóc bà mË bÎ tê liŒt Çang n¢m thª ngoi ngóp tØng ngày trong nhà cûa Thông, em trai ông, m¶t ngÜ©i Çàn ông trÈ tu°i, liŠu lïnh, buôn bán nhÕ trong thÎ trÃn. ThÌnh thoäng, khi không có Thøc, ông ñÜ©ng rên lên :

- Phäi làm viŒc. Th¢ng Thøc h†c xong, ki‰m cho nó m¶t viŒc làm.

Bà Nghi tr®n m¡t :

- Thøc à ? Ông tܪng tôi có th‹ cho nó nghÌ h†c Ç‹ ki‰m tiŠn ÇÜ®c sao ? Nó hãy còn bé, và hãy Ç‹ cho nó h†c ít lâu. N‰u nó thi LJ, nó së vào Çåi h†c. Th©i bu°i này h†c hành lØng khØng chÌ có Çi làm thuê. Mà làm thuê cÛng không ai mܧn cái thÙ thÀy không ra thÀy th® không ra th® nhÜ th‰. Nó phäi h†c ljn nÖi ljn chÓn, ông có hi‹u không ?

- Hi‹u. Tôi hi‹u. H†c ljn nÖi ljn chÓn Ü ? —, còn gì tÓt ÇËp hÖn nhÜ th‰. NhÜng tôi nghï r¢ng bà cÛng không nên hy v†ng l¡m. Tôi thÆt không hi‹u chúng nó Çang h†c cái gì ? B†n Pháp Çi rÒi, vÆy mà y nhÜ b†n Pháp còn ª Çâu Çây.

Bà Nghi bÃt bình :

- Th‰ thì, ch£ng lë ông låi cho r¢ng không cÀn thi‰t phäi h†c ?

- —... - Ông ñÜ©ng lúng túng- ch‡ này thì ch¡c tôi không nên tranh biŒn v§i bà. Thôi ÇÜ®c, thì cÀn thi‰t phäi h†c. Và Thøc së vào Çåi h†c, nhÜ bà muÓn.

- ñúng vÆy.

Ông ñÜ©ng låi rên rÌ :

- Phäi làm viŒc. Phäi làm viŒc.

NhÜng ông không th‹ làm viŒc gì khác ngoài nh»ng gi© kh¡c ngÜ©i ta Ãn ÇÎnh cho ông m‡i ngày. CuÓi cùng thì câu nói phäi làm viŒc chÌ dành cho bà Nghi. ñó là cái lš do c¡t nghïa tåi sao bà Nghi phäi vÃt vä v§i nh»ng bài báo mà bà không thích, nh»ng truyŒn ng¡n kš hàng chøc cái tên khác nhau Ç‹ ki‰m tiŠn, sau Çó thì không muÓn nh§, không muÓn nh¡c, không muÓn nhìn låi trên các trang nhÆt báo m§i in còn ngây ngây mùi m¿c. Bà chÌ bi‰t làm thÖ. NhÜng v§i thÖ thì không th‹ ki‰m ÇÜ®c ÇÒng l§n ÇÒng nhÕ nào .

Thøc ÇŠ nghÎ :

- Hay là mË cho con ki‰m m¶t công viŒc gì Çó dÍ dÍ m¶t chút Ç‹ làm. MË hÕi chú Thông xem có tiŒm buôn nào cÀn m¶t ÇÙa trÈ làm công viŒc l¥t v¥t không ?

- ñ‹ làm gì ? Con tܪng là nhà ta túng quÅn ljn nhÜ vÆy sao ? Cho là nhÜ vÆy Çi. NhÜng con có bi‰t không, có gia Çình nào trong th©i bu°i này mà không thi‰u thÓn không cái này thì cái kia. ñ®i con h†c xong Çã. ViŒc con phäi làm bây gi© là hãy h†c. Con së vào Çåi h†c, m¶t vài næm sau Çó thì có th‹ có m¶t công viŒc làm khá hÖn là làm nh»ng thÙ l¥t v¥t trong m¶t tiŒm buôn nhÕ.

- NhÜng mË Çã tØng nói h†c Çâu phäi Ç‹ ki‰m m¶t công viŒc làm.

- Phäi. H†c Ç‹ bi‰t. Và khi Çã bi‰t thì ngÜ©i ta së bi‰t nh»ng cái phäi làm.

Nh»ng cái phäi làm. Thøc l© m© nhÆn ra cÆu phäi làm gì. M¶t cái gì Çó Ç‹ mË cÆu không phäi quá vÃt vä m§i có th‹ cho cÆu vØa Çû cÖm áo và ljn trÜ©ng, Ç‹ bà n¶i không phäi n¢m Ç®i ch‰t tØng ngày trong cæn nhà mái këm nóng hâm hÃp cûa chú Thông không có m¶t ngÜ©i nào ljn thæm vi‰ng, giúp Ç«. NhÜng phäi làm nhÜ th‰ nào ? CÆu không bi‰t. €, ch¡c ch¡n là phäi có m¶t cách nào Çó. Không hi‹u khi vào Çåi h†c h† có dåy cho mình cái cách Çó không, h† có dåy cho mình phäi làm gì không. Thøc thÃy mình Çang Çi vŠ phía m¶t giÃc mÖ xanh. GiÃc mÖ ª cuÓi con ÇÜ©ng dài th£ng t¡p. Ÿ Çó là nh»ng cánh ÇÒng hoa, có nh»ng bài hát vui và hånh phúc. ñó là giÃc mÖ cûa tu°i trÈ. CÛng là giÃc mÖ cûa ngÜ©i già. Ÿ cuÓi con ÇÜ©ng. VÆy mà vÅn y nhÜ Çâu Çó cÆu Çã nhìn thÃy nó nhiŠu lÀn, trên chi‰c Çèn lÒng trung thu có xe, l†ng, ng¿a và ngÜ©i, trên nh»ng con diŠu bay cao phía trên nh»ng cánh ÇÒng lúa chín. CÆu l© m© hi‹u Çó là Ç©i sÓng. NhÜng làm sao cÆu có th‹ hi‹u ÇÜ®c Ç©i mình Çang sÓng låi ª cuÓi con ÇÜ©ng dài bÃt tÆn, nhÜ m¶t giÃc mÖ xanh? Sao không phäi trong khu vÜ©n nhÕ cûa NguyŒt ?

- NgÒi xuÓng Çây, - NguyŒt nói- ch‡ này là m¶ cûa mË chÎ, em bi‰t rÒi. S® à ? Không sao Çâu. ChÎ m‡i ngày ra Çây chÖi m¶t mình. Em xem kìa, chung quanh tÜ©ng kín mít, không ai vào Çây, không ai bi‰t chÎ ª Çây. Ba chÎ không ljn Çây n»a tØ ngày ông lÃy bà dì. Ch‡ này là ch‡ cûa chÎ, m¶t mình chÎ thôi.

ThÆt không ? Thøc phân vân. ñ©i sÓng cûa ngÜ©i bån nhÕ mÜ©i chín tu°i cûa cÆu là m¶t góc ÇÃt bÜng bít. Sao không phäi trong ngôi nhà l§n ? Ÿ ch‡ nh»ng cÜ©i nói, nh»ng Çi ÇÙng, nh»ng máy dŒt Òn ào, nh»ng con thoi hæm hª. Khi Thøc bܧc qua cánh cºa cûa cæn nhà ngói nâu Çen mÓc, cÆu tܪng Çã nhìn thÃy. Ai Çó cÜ©i chào ª phía xa. Nø cÜ©i yên l¥ng nhÜng y nhÜ có ti‰ng khua Ƕng loäng xoäng cûa pha lê gi»a hai hàm ræng thÆt tr¡ng. Thøc. NgÜ©i con gái phía sau khung cºi ÇÙng lên v¶i vàng. NgÜ©i Çàn ông ngÒi d¿a ngºa hä hê trên gh‰.- CÆu Thøc, ngÒi chÖi Çi. —n ào quá phäi không ? CÛng tÓt thôi. Còn ba mÜÖi ngày n»a là Çám cܧi cûa con NguyŒt. Nó lÃy chÒng, thêm ngÜ©i, ch‡ này còn Òn ào hÖn n»a. Hà, hà...- ñúng vÆy. NhÜng sao NguyŒt chÌ bi‰t có m¶t góc sân con, xa khuÃt m†i thÙ, tàng cây vú s»a tØ ngoài tÜ©ng vÜÖn cao, xòe úp, che kín vòm tr©i nhÕ, ngôi nhà mÒ cºa Çóng, hai con kÿ lân chÀu ch¿c phía trܧc, trên nŠn xi mæng hËp và Äm. Hai con vÆt nhìn nhau b¢ng nh»ng con m¡t cûa Çá. Cûa trÓng không. Thøc rùng mình :

- Sao vÆy ? Låi s® à ?

- Em thÃy sao giÓng m¶t cái nhà tù quá.

- BÆy! ñó là cái nhà mÒ.

- Không phäi cái Çó. Ÿ Çây này, ch‡ này. Im l¥ng quá. BÜng bít quá. VÆy mà chÎ nói Çây là ch‡ cûa chÎ. Còn ª trong kia ? ñám cܧi n»a. ChÌ còn ba mÜÖi hôm thôi.

- ñám cܧi ? Thøc, em không bi‰t Çâu. NgÜ©i chÎ lÃy là m¶t ông cán b¶. ChÎ g¥p ông ta Çâu m¶t hai lÀn gì Çó. Già l¡m rÒi. Ba chÎ nói chÎ phäi lÃy ông này.

- Tåi sao låi phäi lÃy?

- ñ‹ ba có th‹ nh© vào th‰ l¿c cûa ông ta. ChÌ có vÆy mà em không hi‹u sao?

- ChÎ NguyŒt, t¶i nghiŒp chÎ. NhÜng chÎ có...

NguyŒt cÜ©i :

- Không muÓn có ÇÜ®c không ? Còn ba mÜÖi ngày n»a Çám cܧi rÒi mà !

NguyŒt ngØng låi, giâu lâu cô nói :

- MË chÎ ª trong kia. MË cÛng bi‰t rÒi. Ba nói mË không thích Çi ra ngoài n»a, không thích nghe nh»ng ti‰ng Òn ào n»a. Và Ba Çã khóa cºa låi. ChÎ không nghï là mË không thích Çi ra ngoài. ChÌ tåi dì không thích thôi. NhÜng cÛng không sao. Bây gi© thì chÎ Çã bi‰t, cánh cºa Çó không ngæn n°i mË Çâu. Ba Çóng hay mª không quan hŒ gì h‰t. MË Çã bi‰t chuyŒn cûa chÎ. MË không bao gi© muÓn chÎ lÃy ông già Çó.

- Sao chÎ bi‰t ?

- Vì chÎ không muÓn. Ngày xÜa khung cºi ÇÓi v§i chÎ rÃt dÍ thÜÖng. Bây gi© thì khác rÒi. ChÎ thù ghét, s® hãi. ChÎ không muÓn làm viŒc n»a, chÌ muÓn ra Çây.

Thøc nhìn cánh cºa nhà mÒ Çóng cÙng câm, lܧi nhŒn giæng ngang nhÜ cái hình bát quái cÆu vÅn nhìn thÃy ª các ÇŠn th©.

- Có ch¡c là mË chÎ còn ª trong Çó không ?

- Ch¡c chÙ.

NguyŒt gÆt ÇÀu. NhÜng cô bi‰t, lúc này cô không mÃy ch¡c ch¡n vŠ ÇiŠu Çó. Dù vÆy cô vÅn nói :

- Ch¡c chÙ. Bà së không Çi Çâu h‰t. VÅn còn ª Çó.

Thøc l¡c ÇÀu :

- Em không nghï nhÜ chÎ Çâu. MË chÎ ch‰t rÒi. Không có ª Çây n»a.

- Không Çâu.

- ChÎ NguyŒt, em nói Çúng Çó. Này, chÎ có muÓn lÃy ông già Çó không? ChÎ không muÓn, có phäi không? ChÎ không muÓn thì mË chÎ cÛng không muÓn, có phäi không? NhÜng chÌ còn m¶t tháng nºa là Çám cܧi rÒi. ChÎ không nhÆn ra à ?

Câu nói cûa Thøc nhÜ m¶t nhát dao chém xuÓng trên s®i giây cæng, và NguyŒt buông tay, sºng sÓt. Tôi chÌ còn có ba mÜÖi ngày thôi sao? Trái tim NguyŒt b‡ng nhói th¡t, rÒi nhË hÅng, trÓng không. ñúng vÆy. MË Çã không còn ª Çó n»a. Không phäi ljn bây gi© NguyŒt m§i nhÆn ra ÇiŠu này. Khi ba cô chÜa g¡n ° khóa vào cánh cºa kia, Çã nhiŠu lÀn, ngÒi m¶t mình trong khu vÜ©n trÓng, khi nghï r¢ng mË cô vÅn còn ª Çó, cô chÌ thÃy nh»ng cái miŒng câm nhÜ Çá cûa nh»ng con lân trܧc nhà mÒ. Nh»ng lúc Çó, cô v¶i vã chåy ljn mª cánh cºa. TÃm änh Çã cÛ m©. Bát hÜÖng tro lånh. NhÛng con dán chåy ngung ngoæn trên bŒ Çá. ChÌ có nh»ng con dán. MË cô không phäi là nh»ng con dán.

NguyŒt ÇÙng vøt dÆy. Trong cái cº Ƕng Çó, cô b‡ng thÃy mình vøt chÓc trܪng thành.

- En Ç®i chÎ ª Çây.

- ChÎ làm gì vÆy?

- ñ®i chÎ m¶t lát.

Cô vào nhà. Ti‰ng Òn ào cûa máy dŒt chøp lÃy cô, nhÆn chìm. NhÜng cô nói l§n, rõ ràng, trܧc m¥t cha cô :

- Ba ÇÜa con chìa khóa cûa mË. Con muÓn mª cºa.

- Mª làm gì ? - NgÜ©i Çàn ông Çang ngÒi ngºa thÕa mái trên gh‰ d¿a chÒm dÆy- Không ÇÜ®c. Không bao gi© ÇÜ®c mª ra n»a. MË con không muÓn Çâu.

- Không phäi mË con không muÓn, nhÜng là dì không muÓn, Çúng không?

NgÜ©i Çàn ông nhìn quanh :

- Nói bÆy.

- VÆy thì sao ? Cho ljn khi Çi lÃy chÒng con vÅn không ÇÜ®c nhìn thÃy mË con m¶t lÀn nào n»a à ?

LÃy chÒng. Hai ti‰ng Çó vØa nh¡c nhª ông ÇiŠu quan tr†ng nhÃt. NgÜ©i con gái nhÕ trܧc m¥t ông bây gi© có rÃt nhiŠu quyŠn hån. ChÌ còn ba mÜÖi ngày n»a thôi. Ông nói ÇÜ®c rÒi, và ÇÙng lên, ÇÜa cho NguyŒt chi‰c chìa khóa.

Khi NguyŒt trª ra vÜ©n, cô thÃy Thøc Çang ÇÙng ª trܧc nhà mÒ. Cô im l¥ng ljn trܧc cánh cºa, tra chìa vào ° khóa, mª cºa. NÃm m¶ nhÜ m¶t cái h¶p b¢ng Çá. BÙc änh dày bøi. Vuông nhà mÒ trÓng hÓc.

- ChÎ thÃy không ? MË chÎ không có ª Çây.

- MË không có ª Çây.

NguyŒt thÄn th© nh¡c låi.

- MË chÎ ch‰t rÒi, lâu rÒi, không có ª Çây n»a. ChÎ nhìn xem !

NguyŒt òa khóc :

- Thøc...

Thøc bÓi rÓi :

- Em xin l‡i. NhÜng s¿ th¿c là nhÜ vÆy. Ÿ dܧi cái khÓi Çá kia Çâu còn gì, có phäi không? ChÎ bây gi© m¶t mình. CÛng nhÜ em vÆy.

Thoåt ÇÀu, NguyŒt không nhÆn ra Thøc vØa nói gì. Câu nói sau cùng trôi tu¶t. NhÜng chÌ m¶t giây, câu nói vang v†ng. Cô im b¥t, nhìn Thøc:

- Em nói gì ?

- Ba mË em bÎ b¡t h‰t rÒi. Ba em bÎ b¡t hai tuÀn lÍ trܧc. MË em thì m§i Çây, hai hôm nay.

- Tr©i Öi. -NguyŒt kêu lên- ThÆt à ?

- Lúc ÇÀu em cÛng không dám nghï là thÆt.

- RÒi em làm sao?

- Em không bi‰t. NhÜng có ÇiŠu em bi‰t ch¡c là em không th‹ ngÒi Çây nhÜ chÎ. Ch‡ cûa chÎ n‰u không phäi ª trong kia thì cÛng không phäi ª Çây. ChÎ NguyŒt, phäi nghï ljn nh»ng ngày cûa chÎ s¡p t§i.

- ChÎ không chÎu n°i Çâu. ThÙ ÇÒ gì, ræng vÄu nhÜ cuÓc. Thôi không nói n»a. ChÎu thôi.

- VÆy chÎ ÇÎnh làm gì ?

- ChÎ không bi‰t. Còn em, em ÇÎnh làm gì ?

- Em cÛng không bi‰t.

Thøc cäm thÃy mŒt mÕi. CÆu ngÒi xuÓng thŠm xi mæng. Hai ngÜ©i ngÒi bên nhau hÒi lâu. Thøc b‡ng nói :

- Này chÎ, chÎ bi‰t không, có rÃt nhiŠu ngÜ©i bÕ Çi rÒi. H† Çi xa l¡m, không trª vŠ n»a.

- ChÎ bi‰t. NhÜng mình không th‹ b¡t chܧc nhÜ h†. H† có thuyŠn. NhÜng Thøc, em chÌ nói chÖi thôi, phäi không ? Mình làm sao mà Çi ÇÜ®c ?

- Em chÌ m§i nghï ljn ÇiŠu Çó thôi. MË em cÛng nghï nhÜ vÆy.

- NhÜng mË em bi‰t làm sao Ç‹ Çi không ?

- Ch¡c là mË em phäi bi‰t.

- N‰u h† không thä mË em ra thì sao ?

- MË em Çâu có làm gì. H† së thä ra mà.

- NhÜng n‰u h† không thä ra ?

- Em cÛng không bi‰t phäi làm sao.

- Phäi rÒi, mình Çâu bi‰t làm gì. MuÓn Çi xa phäi có thuyŠn. Em cÛng bi‰t nhÜ vÆy mà.

- Không cÀn thuyŠn. XuÒng cÛng ÇÜ®c. Ÿ ngoài kinh có xuÒng.

- Phäi rÒi, con kinh së Çi ra bi‹n.

ThÜa mË, có phäi con kinh së Çi ra bi‹n không ? ñiŠu này sao mË không nói trܧc v§i con ? - Phäi rÒi, con kinh së Çi ra bi‹n. Câu nói bây gi© nhÜ bàn tay cûa gió Çang s© soång nh»ng mi‰ng tÓi trên cành cao. Thøc muÓn khóc. Nh»ng bông hoa vÅn ch©n v©n. Con ÇÜ©ng Çang chìm n°i. CÆu nghï ljn bi‹n, nhÜ tàng cây vú s»a Çen Ç¥c trên ngôi nhà mÒ, bÒng bŠnh, che kín bÀu tr©i cûa NguyŒt. Ti‰ng trÈ con khóc Çâu Çó trong nh»ng cæn nhà lân cÆn. ñêm chÆp choång Çi vào các cánh c°ng nhÜ bܧc chân cûa m¶t ngÜ©i mù.

Bu°i chiŠu, khi Thøc Çang còn n¢m mê thi‰p trong cÖn sÓt thì có ti‰ng quát g†i :

- Ê, dÆy Çi chÙ. Ba bÓn gi© mà n¢m ngû. Sung sܧng quá. TÜ bän hä mÆy ?

Thøc lÒm cÒm ngÒi dÆy. Gã vØa nói là m¶t du kích xã, m¶t tay cÀm M.16 cûa MÏ, m¶t tay n¡m kéo Thøc ÇÙng lên. Thøc nhìn nh»ng ngÜ©i Çàn ông lÓ nhÓ trܧc m¥t, s® hãi :

- Các ông muÓn gì ?

M¶t ngÜ©i nói :

- Nhà này bÎ tÎch thu. GiÃy t© Çây này. € thôi, không cÀn nói v§i mày. Mày không cÀn bi‰t làm gì. Mày chÌ viŒc lÃy ÇÒ Çåc cûa mày rÒi Çi ra Çi. ChÌ có vÆy thôi !

- Các ông ljn lÃy nhà cûa tôi à ?

- Không phäi là nhà cûa mày n»a. Này, mày có nghe tao nói gì không. MÀy Çã tÌnh ngû chÜa ? Thôi, sºa s†an Çi.

- Các ông bäo tôi Çi Çâu ?

- Làm sao tao bi‰t mày Çi Çâu ! Tìm ch‡ mà Çi !

- Tôi không bi‰t các ông muÓn làm gì, nhÜng mà phäi Ç®i mË cûa tôi vŠ Çã.

- €, th¢ng này láo. L§n lên tí n»a thì là phän Ƕng ÇÃy. Tåi sao phäi Ç®i ? MË mày không vŠ n»a Çâu !

- Các ông nói gì ?

- Còn hÕi nói gì ? Tao nói mË mày không vŠ n»a ! Cha mày cÛng vÆy. T¶i n¥ng l¡m mày không bi‰t Çâu.

M¶t ngÜ©i Çàn ông mang kính tr¡ng bܧc t§i trܧc m¥t Thøc. Ông ta Ç¥t m¶t tay trên vai cÆu, nói chÆm rãi :

- Cháu là Thøc, có phäi không ? H† nói Çúng Çó. Cha mË cháu t¶i n¥ng l¡m không th‹ tha ÇÜ®c.

Thøc la l§n :

- Không Çúng ! Cha mË cháu làm gì mà có t¶i ?

- Phäi hay không, không phäi là chuyŒn cûa bác và cháu cãi nhau Çâu. Cæn nhà này bÎ nhà nܧc tÎch thu rÒi. Cháu còn m¶t ngÜ©i chú ru¶t, hãy ljn v§i ông ta Çi. Không ai có th‹ làm gì khác cho cháu ÇÜ®c Çâu. N‰u cháu chÓng låi, ngÜ©i ta së có biŒn pháp. Nhà nܧc cÛng phäi nghï cho cháu. Cháu m¶t mình ª Çây, æn gì, uÓng gì ? Vì vÆy h† së ÇÜa cháu ljn m¶t ch‡ khác n‰u cháu không chÎu ljn nhà chú cûa cháu.

Thøc lo s® :

- Ch‡ nào ?

- €, cái ch‡ Çó...

NgÜ©i Çàn ông Çeo kính tr¡ng ngØng låi. Thøc nhìn ông ta. ñôi môi mÕng máy Ƕng. Ông ta ÇÎnh nói ÇiŠu gì Çó, nhÜng m¶t ngÜ©i phía sau lÜng ông Çã nóng näy lên ti‰ng :

- Thì ông nói Çåi Çi, lanh quanh làm gì ?

Thøc næn nÌ :

- Ông nói h† cho cháu ª låi vài ngày n»a. N‰u mË cháu không vŠ, cháu cÛng còn phäi Ç®i bác cûa cháu. Ông ta s¡p ljn rÒi. Khi ông ta ljn së nói v§i h† không lÃy nhà cûa cháu n»a.

- Ông ta là ai ? M¶t ngÜ©i hÕi.

- Ông TÜ©ng. Ông Ãy së ljn mà !

Thøc nói. CÖn sÓt làm m¡t cÆu mù m©. ñÀu cÆu vang vang ti‰ng chuy‹n Ƕng, gÀm thét. Nh»ng chi‰c xe nhÕ xíu bÎ ném xa tít t¡p cuÓi con ÇÜ©ng bøi ÇÕ. GÜÖng m¥t bà TriŠu Nghi càng lúc càng khÄn trÜÖng, và y nhÜ ngÜ©i Çàn ông nào Çó, trên chi‰c xe hÖi phóng nhanh, Çang hÓi hä Çu°i theo Çoàn tàu. Bác cháu së ljn. Thøc lÆp låi. NgÜ©i Çàn ông mang kính tr¡ng li‰c nhìn nh»ng ngÜ©i chung quanh, cúi m¥t, ÇÜa bàn tay gÀy nhám lên vuÓt tóc. Bàn tay dØng låi ª sau gáy, bÃt Ƕng. Thøc im l¥ng ch© Ç®i. CÆu nghï r¢ng ông ta Çang tìm m¶t cách nào Çó Ç‹ giúp Ç« cÆu. Thình lình, ngÜ©i Çàn ông nhìn lên, nói nhanh :

- Bác là ông TÜ©ng Çây !

Thøc nhìn s»ng. Trong ÇÀu óc mê sÓt y nhÜ nh»ng chi‰c xe vØa si‰t th¡ng, Çám bøi mù tan hÅng.

- Này cháu...

Thøc kêu lên :

- Bác là ... ông TÜ©ng ?

- ñúng vÆy.

- Ông TÜ©ng ? Cách Çây hai hôm cháu và mË cháu ra tÌnh N tìm bác, bác có bi‰t không ?

- Không bi‰t, bác không bi‰t. -Ông TÜ©ng nói v¶i vàng- €, à... vŠ chuyŒn cháu muÓn ljn ª v§i bác phäi không ? Lâu l¡m rÒi, mË cháu có nói v§i bác. NhÜng bác nghï låi thì không ÇÜ®c. Bác cÛng phäi nói ngay là bác không có cách gì giúp Ç« cho ba mË cháu. Nhà nܧc h† công b¢ng l¡m cháu à. Nhà nܧc không thiên vÎ ai h‰t. Vä låi, bác không còn ª tÌnh N n»a, vào Çây mÃy tháng rÒi, làm viŒc ª Çây. Bác không có nhà. TÜ sän m§i có nhà. Cæn nhà này nhà nܧc tÎch thu và cÃp cho bác. Không phäi là bác xúi h† nhÜ vÆy Çâu, cháu ÇØng nghï bÆy. Bác cÛng nói th£ng v§i cháu là, vì nh»ng t¶i trång cûa ba mË cháu, ngÜ©i ta không muÓn Ç‹ cháu ª låi v§i bác. Cháu ÇØng nên nghï ljn ÇiŠu này n»a. Cháu nên ljn nhà chú Thông cûa cháu Çi.

Thøc ngÒi phÎch xuÓng mép giÜ©ng. NhÜng ngay sau Çó, ÇÙng ph¡t dÆy. S¿ tuyŒt v†ng và lòng khinh bÌ khi‰n cÆu cäm thÃy không th‹ Ç‹ ông TÜ©ng xem cÆu nhÜ là m¶t ÇÙa trÈ con. CÆu nhìn ông, l¡c ÇÀu. Khi ông nói cháu thu x‰p Çi, cÆu cÜ©i låt :

- Ông không cÀn phäi nh¡c tôi Çâu.

Ông TÜ©ng nói v§t vát :

- Cháu có gì muÓn nói v§i bác n»a không ?

Thøc không trä l©i. CÆu Çi ljn ch‡ tû Ç¿ng quÀn áo ª góc phòng, løc låo trong ngæn tû tìm cái túi väi, dÒn nhét vào Çó vài b¶ quÀn áo, quÖ v¶i Çôi giày ª dܧi gÀm giÜ©ng, nhìn nh»ng ngÜ©i Çàn ông m¶t giây, rÒi dÙt khoát, bܧc qua trܧc m¥t ông TÜ©ng, Çi th£ng ra cºa. T§i sân trܧc, cÆu ÇÙng låi. Ti‰ng nói cûa nh»ng ngÜ©i Çàn ông lao xao. LÆp tÙc, cÆu bܧc Çi, vòng ra con ÇÜ©ng phía sau, hܧng vŠ xóm cûa nh»ng ngÜ©i dŒt väi. CÖn sÓt làm cÆu cäm thÃy khô khát trong cuÓng h†ng. M¶t cành cây vܧng víu trên con ÇÜ©ng bøi quÆt vào mu bàn chân Çau Çi‰ng. Thøc nhÆn ra cÆu Çang Çi chân không , Çôi giày väi bÓ Çang cÀm trên tay. CÆu ngÒi xuÓng bên lŠ ÇÜ©ng, mang giày, ki‹m soát låi túi väi, nhÆn ra cÆu không mang theo gì ngoài hai b¶ quÀn áo, m¶t chi‰c th¡t lÜng s©n cÛ. Chi‰c th¡t lÜng còn m§i, nh»ng quÀn áo cÆu Üa thích máng trên nh»ng chi‰c Çinh trên vách, lúc Çi, cÆu Çã không nh§ ra. M¶t chi‰c xe tØ ÇÀu con ÇÜ©ng Çang ti‰n vào. Ông TÜ©ng ? Tia hy v†ng Çâu Çó trong trí nh§ mù m© cûa hai ngày trܧc Çây còn sót låi ch§p hiŒn. Thøc l¡c månh ÇÀu, xua Çu°i cÖn bŒnh. Ông ta Çã ljn rÒi. ñ‰n thÆt s¿ rÒi. CÆu nói. HiŒn gi© thì ông ta Çang hä hê xem xét cæn nhà cûa cÆu, løc l†i trong nh»ng ngæn tû, ngºi n‰m nh»ng thÙc æn ª trong b‰p, n¢m thº trên chi‰c giÜ©ng trong phòng ngû cûa mË. Thøc ÇÙng lên, xÓc låi áo, v¡t túi väi nhË hÅng lên vai, chÆm räi, Çi vŠ phía nhà cûa NguyŒt.

Cánh cºa mª ra. Không có nø cÜ©i y nhÜ có ti‰ng khua Ƕng cûa pha lê ª gi»a hai hàm ræng tr¡ng. NgÜ©i Çàn ông không ngÒi d¿a ngºa hä hê trên gh‰. NgÜ©i Çàn ông ÇÙng ª trܧc cºa, gÜÖng m¥t gay g¡t, khó chÎu.

- Con NguyŒt không có Çây.

- ThÜa bác, chÎ NguyŒt Çi Çâu rÒi ?

- Cháu tìm nó có viŒc gì ?

- Cháu chÌ Ç‰n thæm.

- Nó ª ngoài vÜ©n.

- Cám Ön bác.

Thøc nói, v¶i vã Çi ra vÜ©n. Cánh cºa chÌ khép h©. Ÿ phía trܧc ngôi nhà mÒ, NguyŒt Çang ngÒi vòng tay, úp m¥t trên hai ÇÀu gÓi.

- ChÎ NguyŒt.

NguyŒt ngÄng lên. Nܧc m¡t ÇÀm Çìa.

- ChÎ NguyŒt. ChuyŒn gì vÆy ?

Thøc hÕi, ngÒi xuÓng bên NguyŒt. CÆu ÇÜa tay ÇÎnh g« mäng tóc ܧt dính trên gò má NguyŒt, nhÜng dØng låi, nhìn bån, thÃy cÖn sÓt cûa mình trên khuôn m¥t cô sÜng ÇÕ.

- ChÎ NguyŒt, chÎ bÎ bác Çánh phäi không ?

NguyŒt hÆm h¿c nh¥t hòn sÕi ném ra xa.

- CÛng tåi ông già Çó.

- Ông già nào ?

- Thì còn ông già nào ? Cái lão cán b¶ Çó. ñÒ chó. ChÎ Çang ÇÙng ª nhà sau. Ông ta ljn lúc nào không bi‰t, ôm Çåi chÎ. Tr©i Öi, cái lão thô bÌ. ChÎ xÃu h° quá, tát cho lão m¶t cái nên thân, chäy máu mÛi. - NguyŒt cÜ©i -.

- ThÆt à ?

- Còn không thÆt ?

- NhÜng chÎ NguyŒt, có ÇiŠu em không hi‹u, chÌ còn ba mÜÖi hôm n»a thôi mà.

- Ba mÜÖi hôm hay ngày mai cÛng vÆy. ChÎ Çã nói gì v§i lão Çâu ? ChÎ có nói là së lÃy lão Çâu ?

- RÒi sao n»a ?

- Lúc Çó lão hét lên : Cô ÇÎnh gi‰t tôi à ? Và ba chÎ chåy ra.

NguyŒt ngØng låi, nhìn vòng tÜ©ng thÃp trܧc m¥t, tàng cây vú s»a xòe úp. Cô muÓn nhìn thÃy bÀu tr©i, nhÜng m¶t gi†t n¡ng cÛng không r§t n°i qua Çám lá Çen Ç¥c, nhÜ m¶t cái n¡p ÇÆy kín. Cái ch‡ cûa cô bây gi© tù túng, chÆt hËp. GÜÖng m¥t cha cô hung hãn, Òn ào. Mày ÇÎnh gi‰t tao à ? Mày ÇÎnh gi‰t tao à ? CÛng m¶t gi†ng hét lanh länh nhÜ lão cán b¶. Nh»ng cái tát t§i tÃp làm cô tÓi tæm m¥t mÛi. NguyŒt ÇÙng vùng dÆy. Ng†n gió b‡ng n°i lên, rung chuy‹n tàng cây thÃp, nh»ng nhánh nhÕ cong bÆt, nhÜ nh»ng ng†n roi s¡p sºa Çánh xuÓng.

- ñi !

Thøc ÇÙng lên :

- ñi Çâu ?

- ñi Çâu cÛng ÇÜ®c. ñi !

NguyŒt n¡m tay Thøc Çi vŠ phía cánh cºa khép h©. NhÜng cánh cºa Çã Çóng cÙng. Thøc kinh ngåc :

- Sao lå vÆy ?

- ñØng hÕi n»a.

NguyŒt nói, lôi Thøc chåy trª låi phía nhà mÒ. ñ‰n ch‡ góc tÜ©ng, nÖi nh»ng thùng cây chÒng chÃt gÀn sát ÇÀu tÜ©ng thÃp, cô Ãn vai Thøc :

- Em leo ra Çi.

- Còn chÎ ?

- Em lên trܧc Çi.

- ñÜ®c.

Thøc nói. CÆu leo lên nh»ng thùng g‡, trèo lên ÇÀu tÜ©ng. Phía bên ngoài là vÜ©n sau cûa cæn nhà k‰ cÆn, cây vú s»a m†c sát ch‡ cÆu ÇÙng, nh»ng cành l§n v¡t ngang. NguyŒt cÛng vØa leo ljn nÖi. Hai ngÜ©i lÀn theo nh»ng cành cây trèo xuÓng. H† Çi bæng qua nh»ng luÓng rau cäi, chui qua m¶t hàng rào thÜa, ra con ÇÜ©ng ÇÃt phía ngoài.

- ñi nhanh Çi !

- ChÎ NguyŒt, mình Çi Çâu ?

- Em quên rÒi sao ? Ÿ ngoài kinh có nhiŠu xuÒng.

Thøc ÇÙng låi, nhìn NguyŒt. CÛng Çôi m¡t Çó. ñen tròn. NhÜng bây gi©, ª trên m¶t khuôn m¥t sÜng ÇÕ, Çôi m¡t trª nên hung hãn khác thÜ©ng. Thøc rùng mình :

- NhÜng con kinh có phäi së Çi ra bi‹n không ?

- ChÎ không bi‰t. ChÎ cÛng không bi‰t bi‹n ª Çâu. NhÜng em s® à ?

- Không phäi.

- VÆy thì Çi.

Thøc ngÀn ngØ :

- NhÜng còn mË em ?

- MË em ?- NguyŒt ngÅm nghï. Cô cÛng vØa nhìn thÃy cái túi väi trên tay Thøc - Em cÀm cái gì vÆy ?

- QuÀn áo.

- QuÀn áo ?

- Em chÜa nói v§i chÎ. Chúng nó tÎch thu nhà cûa em rÒi. Bäo em phäi Çi lÆp tÙc.

Có ti‰ng chó sûa, NguyŒt kéo Thøc bu§c Çi.

- ThÆt sao Thøc ?

- Em ljn chÎ, vì không bi‰t Çi Çâu.

- Em không th‹ ljn v§i ông chú cûa em, ÇiŠu này em Çã nói v§i chÎ nhiŠu lÀn rÒi. €, hay là em muÓn tìm ông gì Çó ª tÌnh N ? Em có muÓn chÎ và em Çi ljn Çó không ?

Thøc l¡c ÇÀu :

- Không. ChÎ NguyŒt, ông ta Çã ljn rÒi. Ông ta ljn chi‰m cæn nhà cûa em. HiŒn gi© ông ta Çang ª Çó.

- Tr©i Öi, thÆt sao ?

- MË em Çã mÃt nhiŠu thì gi© vì ông ta quá. Bi‰t trܧc nhÜ vÆy...

- Này Thøc,-NguyŒt thª dài- em bây gi© không bi‰t Çi Çâu, không bi‰t ª Çâu, có muÓn Ç®i mË em, cÛng không ÇÜ®c. Ÿ Çâu mà Ç®i ? HÖn n»a, ngÜ©i ta së không thä mË em ra Çâu. Em phäi Çi v§i chÎ.

Thøc gÆt ÇÀu :

- Lúc ra khÕi nhà, em không nghï là phäi Çi Çâu. Chân em t¿ nhiên Çi vŠ phía chÎ.

- Thøc.

NguyŒt kêu nho nhÕ. Cô n¡m tay Thøc.

- Tay em nóng quá. Em bŒnh à ?

- Em bÎ sÓt. NhÜng chÎ ÇØng lo. Em không sao. Em s¡p khÕi rÒi.

- ¯, em phäi khÕi nghe.

- Này chÎ NguyŒt ...

- Gì em ?

- MË em Ç‹ m¶t ít tiŠn ª nhà. Lúc Çi em quên mÃt. Hay là em lÈn vŠ lÃy, ÇÜ®c không ?

- TiŠn à ? BÕ Çi. NgÜ©i ta Çã Ç°i tiŠn ngày hôm qua rÒi. TiŠn cûa em không xài ÇÜ®c n»a.

- ñ°i tiŠn ? Là sao ?

- ñ°i tiŠn cÛ lÃy tiŠn m§i. Em không hi‹u Çâu. Thôi bÕ Çi !

Thøc im l¥ng. ñi ÇÜ®c vài bܧc, cÆu nói :

- Này chÎ NguyŒt...

- Gì em ?

- Tåi sao ba chÎ Çóng cánh cºa låi vÆy ?

NguyŒt giÆt mình, nghï ljn cánh cºa khu vÜ©n khóa cÙng. Không bi‰t cha cô ÇÎnh làm gì ? NhÓt cô ª Çó cho ljn ch‰t ? Trói cô låi giao cho lão cán b¶ nhÜ ngÜ©i ta bán m¶t con heo ? Hay là ? NguyŒt rùng mình. Hay là cha cô së cho lão cán b¶ vào Çó, trong khu vÜ©n thÖ Ãu cûa cô, gi»a nh»ng bÙc tÜ©ng bÜng bít và tàng cây vú s»a øp xuÓng nhÜ m¶t cái n¡p ÇÆy kín. - Không ÇÜ®c. ñi nhanh lên, Thøc.- Cô nói, kéo Thøc Çi nhanh. Hai ngÜ©i Çi nhÜ chåy. Phút chÓc, h† ra khÕi con ÇÜ©ng mòn len lÕi phía sau xóm cûa nh»ng ngÜ©i dŒt väi. Trܧc m¥t h† là nhà ga xe lºa. V¡ng ng¡t. Nh»ng cây g‡ l§n ng°n ngang. vÕ khô cÙng, bong lª. LÛ trÈ con không trª låi. NguyŒt ngoái nhìn phía sau. Con ÇÜ©ng trÓng không.

Lúc Çó là næm gi© chiŠu. Khi hai ngÜ©i ljn giòng kinh, m¥t tr©i Çang chìm dÀn phía sau nh»ng lùm cây b© phía bên kia. Con nܧc vàng Çøc, l© Ç© chäy xuôi vŠ phía thÎ trÃn. Nhà cûa nh»ng ngÜ©i buôn bán n¢m thøt vŠ phía bên trong, cách b© kinh m¶t con ÇÜ©ng ÇÃt. NguyŒt muÓn qua Çó. NhÜng chi‰c cÀu Çã gÅy. Ÿ dܧi chân cÀu, cô nhìn thÃy m¶t chi‰c xuÒng nhÕ. Hai ngÜ©i Çi lÀn xuÓng mé nܧc. Chi‰c xuÒng bu¶c vào chân cÀu b¢ng m¶t s®i thØng dài, tÃp sát vào nh»ng mô ÇÃt cÙng.

- ChÎ xuÓng Çi.

NguyŒt bܧc xuÓng. Chi‰c xuÒng nghiêng Çäo, dåt xa khÕi tÀm tay Thøc.

- ChÎ ngÒi xuÓng, ÇØng s®.

Thøc nói. CÆu chåy vŠ phía chân cÀu, m¶t tay n¡m s®i giây, m¶t tay tháo g« nh»ng nút bu¶c. Tháo xong nút cuÓi cùng, cÆu kéo ghì chi‰c xuÒng trª låi.

- CÄn thÆn nghe Thøc.

- Xong rÒi.

Thøc nói. Thình lình, täng ÇÃt dܧi chân cÆu søp lª. CÆu hoäng hÓt buông tay, chøp v¶i chân cÀu. S®i giây rÖi xuÓng nܧc, chìm nghÌm. LÃy låi thæng b¢ng, cÆu chåy v¶i vŠ phía chi‰c xuÒng. ChÌ næm sáu bܧc cÆu Çã ljn sát bên NguyŒt.

- ChÎ NguyŒt.

Thøc ÇÜa tay ra. NguyŒt cÛng ÇÜa tay vói n¡m bàn tay cûa Thøc. Nh»ng ngón tay chåm nhau rÒi høt hÅng. Chi‰c xuÒng tØ tØ, tØng phân m¶t, nhích ra, nhích ra xa tí n»a. Thøc bܧc qua m¶t mô ÇÃt khác. Nh»ng ngón tay låi chåm nhau, låi vu¶t mÃt. Chi‰c xuÒng, rÃt bình thän, rÃt chÆm chåp, nhích ra, nhích ra xa tí n»a.

Thøc nói l§n :

- ChÎ NguyŒt, lÃy cái dÀm ÇÄy thuyŠn vào Çây !

- Không có cái dÀm nào ª Çây h‰t !

- ChÎ dùng tay Çi. Dùng tay bÖi vào. M¶t tí thôi là ÇÜ®c rÒi !

NguyŒt bÕ tay xuÓng nܧc quÅy månh. NhÜng cô càng quÅy, chi‰c xuÒng càng dåt xa thêm. Thøc lo s®. CÆu nhìn xuÓng chân.

- Thøc, l¶i xuÓng nܧc Çi !

- Ch‡ này nܧc sâu l¡m. Mà em có bi‰t bÖi Çâu !

- ChÎ cÛng không bi‰t. NhÜng chÎ nhäy xuÓng Çåi à !

Thøc hét :

- Không ÇÜ®c. Nhäy xuÓng là ch‰t Çó. Nܧc sâu l¡m !

- VÆy làm sao ?

Chi‰c xuÒng dåt xa thêm, lúc này cách ch‡ Thøc Çã hÖn nºa con sào. CÆu ÇÙng nhìn NguyŒt ngÒi nhÃp nhÕm trên xuÒng, chÖ vÖ gi»a giòng nu§c Çøc. Sau lÜng cô, chòi canh sØng s»ng trên mÕm ÇÃt doi, Çen bÀm trên nŠn tr©i xám. Chi‰c xuÒng Çã ra ljn gi»a giòng, b¡t ÇÀu trôi xuôi, chÀm chÆm. NguyŒt hét g†i :

- Thøc Öi, làm sao bây gi© ?

Ti‰ng g†i Çã nghe xa. Ti‰ng g†i høt hÖi. Thøc vøt chåy theo b© kinh. Ÿ gi»a giòng, chi‰c xuÒng m‡i lúc m¶t trôi nhanh hÖn. Thøc ti‰p tøc chåy. Thình lình, cÆu ÇÙng låi. Trܧc m¥t cÆu là ÇÒn canh, hàng rào tre và giây këm gai dÀy Ç¥c bít lÓi. Chi‰c xuÒng chÀm chÆp trôi qua, NguyŒt chÒm lên vÅy g†i. Thøc ÇÙng im s»ng. Nܧc m¡t cÆu Ùa ra. Cu¶c chia tay Çành Çoån. CÆu bi‰t ngÜ©i bån Çã bÕ Çi, vŠ m¶t ch‡ nào không bi‰t, nhÜng vïnh viÍn không còn trª låi n»a.

Thøc ÇÙng Çó rÃt lâu. CÖn sÓt càng lúc càng n¥ng nŠ trên Çôi m¡t trïu søp. CÆu g¡ng chÓng mª. Giòng kinh trÓng không. Có ti‰ng quát tháo ª phía bên kia hàng rào. Ti‰ng súng lên nòng lách cách. Thøc quay lÜng, Çi thÆt chÆm rãi, vŠ phía nhà ga xe lºa.

MË, gi© này mË Çang ª Çâu ? Cha Çang ª Çâu ? Và nh»ng ngÜ©i khác n»a. Sao b‡ng dÜng con trª nên m¶t trÈ thÖ không mË, không nhà ? Sao b‡ng dÜng tÃt cä ÇŠu bi‰n mÃt, không còn ai, không còn ch‡ nào là Ç©i sÓng n»a ? Cái ch‡ mà mË muÓn con ljn, con không nhìn thÃy ª Çâu. Không phäi ª tÌnh N. CÛng không phäi trong khu vÜ©n cûa NguyŒt. Có th‹ cái ch‡ cûa mË muÓn thÆt s¿ ª bên kia b© bi‹n l§n. NhÜng bi‹n ª Çâu, và ÇÜ©ng nào Çi ra bi‹n, ÇiŠu này sao không bao gi© mË nói v§i con ? Cho ljn bây gi© con vÅn nghi ng© nh»ng chi‰c xuÒng con và giòng kinh Çen Çøc. NguyŒt Çã Çi rÒi. NhÜng làm sao m¶t chi‰c xuÒng nhÕ, m¶t giòng kinh Çen låi có th‹ ÇÜa chΠljn m¶t b‰n b© nào Çó xa tít nhÜ chiêm bao ? Con vÅn bi‰t có m¶t ch‡ nào Çó y nhÜ là Ç©i sÓng, ch‡ Çó có khu vÜ©n Ãu thÖ cûa NguyŒt, có ngôi nhà mÒ cûa mË chÎ, có tàng cây vú s»a, nhÜng không phäi úp chøp nhÜ cái n¡p ÇÆy kín v§i cánh cºa khóa cÙng. Khu vÜ©n to l§n hÖn, và trong tàng cây vú s»a có ÇÒng cÕ xanh và bÀu tr©i giÓng nhÜ nh»ng bài thÖ cûa mË. NhÜng làm sao Ç‹ ljn Çó, con không bi‰t. MË, con không bi‰t. Thøc Çi ngang qua sân ga, ÇÙng låi ch‡ ÇÓng cây g‡ chÒng chÃt nhìn vŠ phía xóm cûa nh»ng ngÜ©i dŒt väi, cæn nhà cûa cÆu Çâu Çó trong nh»ng lùm cây bÜng bít. CÖn sÓt xô cÆu ngã chúi. CÆu gÜ®ng ÇÙng th£ng, bܧc Çi. Nh»ng bܧc Çi n¥ng chÎch, không ch¡c ch¡n vŠ phía nào. Sau lÜng cÆu, ª ch‡ ÇÒn canh, ng†n c© ÇÕ trên cành cao vÅy g†i.

Khi Thøc Ç¥t chân lên ÇÜ©ng tàu, cÆu nhÜ vØa nhìn thÃy ÇiŠu gì Çó cuÓi con ÇÜ©ng s¡t th£ng t¡p, biŠn biŒt vŠ phía chân tr©i. Ÿ Çó, ánh n¡ng m¥t tr©i l¥n hÅng sáng, bÀu tr©i y nhÜ mª r¶ng ra phía sau nh»ng hàng cây, nh»ng mái nhà, nh»ng s®i giây ÇiŒn chùng thÃp. Y nhÜ bi‹n l§n, y nhÜ nh»ng cánh ÇÒng hoa có nh»ng bài hát vui và hånh phúc, y nhÜ khu vÜ©n r¶ng thênh thang cûa NguyŒt. Ÿ ch‡ Çó là cuÓi con ÇÜ©ng tàu. Và Thøc bܧc Çi, Çi mãi, b¢ng nh»ng bܧc chân n¥ng nŠ, b¢ng nh»ng bܧc chân nhË hÅng, nhÜ con xuÒng nhÕ cûa NguyŒt, Çi vŠ bi‹n.

Sau lÜng Thøc có ti‰ng gÀm thét cûa Çoàn tàu. Con tàu chÒm lên, hung hãn, lao vút qua, nhÜ m¶t cÖn bão d» cuÓn tåt giÃc mÖ xanh cûa Thøc, rÒi m© khuÃt. Còn låi, chÌ là con ÇÜ©ng s¡t ÇÕ

· NguyÍn Sao Mai

Trª vŠ S¹NGVˆN 1
Return to TWP Contents
HOME

" Nh»ng ch‡ chúng ta t¿ Çùm túm

Ç‹ chui vào không bao gi© có th‹ g†i

ÇÜ®c là m¶t cæn nhà bao lâu nh»ng Çe d†a

vÅn rình rÆp ngày Çêm, bao lâu ª Çó vÅn còn là nh»ng

ch‡ cûa bóng tÓi."

ñ†c CˆN NHà, m¶t truyŒn dài trܧc næm 1975 chÜa xuÃt bän, khªi Çæng ª sÓ này .