SINH HOAT NGHE THUAT

cuc trin lm tranh ca 3 ha s vn :

L vn Hܪng, Phm ngc Thn v Nguyn tun Khanh

ti Portland, Oregon

 

       KIM BNG

 

Ln u tin ti thnh ph Hoa Hng Portland, mt cuc trin lm tranh ca cc Ha s VN ܮc t chc, k t 20 nm khi ngܩi VN nh c ti thnh ph ny. y c l l mt im ǥc bit trong sinh hot ngh thut ca Cng ng ngܩi Vit ti Portland, v t trܧc ljn nay, ti thnh ph y thng xanh v sng m ny, cha c mt hi on hay mt t chc no ܮc thnh lp trong tp th nhng ngܩi lm ngh thut. K t khi Hi Ha s VN vng Ty Bc Hoa K ܮc thnh lp - Ch tch u tin l Ha s L vn Hܪng - ljn nay, vn vn trong mt thi gian rt ngn, t chc cuc trin lm tranh u tin Nj ra mt trܧc cng ng ngܩi Vit v ngܩi bn x.

 

Chng ti ljn phng tranh ca 3 ha s Phm ngc Thn, Nguyn tun Khanh v L vn Hܪng ng vo thi im cc ha s ang t chc bui tip tn, 4 gi chiu ngy 4-1-1996. Nhng ht ma m thn quen ca Portland nh nhng cn ma phn bay trong ci thinh lng ca Hu xa, ngi nh xy mu gch m mc ru phong nh ci lng mn m mng ca lt c, em ljn mt cm xc nh nhng, khi chng ti ǥt chn ljn a im trin lm. Cnh ca nng n nh ngn chn ci x b ca x hi bn ngoi. nh sng m p ta ra t nhng ngn n trn trn, mu sc v nhng ܩng nt, cch b tr nhng bc tranh trn tܩng to ra mt khng kh tuyt diu.

 

 

Quang cnh phng tranh v quan khch thܪng ngon.

Ha s Phm ngc Thn, k dܧi tn Da Da, l ngܩi tr nht trong 3 ha s, ljn Hoa K nm 1991, tt nghip Computer Graphic Designer nm 1994 ti PCC, Fine Art nm 1995 ti PSU, 2 bng danh d ti OR v CA., l thnh vin Hi Ha s vng Ty Bc Hoa K, hiu trܪng trܩng Vit ng Vn Lang, Portland OR.

Ngh thut l mt ngn ng khng cn ch vit, v trong loi ngn ng ny bn c th ni nhng iu cn ni, nhanh hn v tt hn c ch vit. Ha s Phm ngc Thn mun x dng ǥc tnh cho ring ngn ng ca mnh, bng nhng cht liu thin nhin. Anh x dng tt c nhng cht liu c ܮc trong ǩi sng chung quanh, ǥt vo nhng mu sc nh chnh tm hn ca tc gi, to cho chng mt ǩi sng, mt suy ngh ring t v ri "Frame" chng li trong mt qu tim y nhn bn.

Anh yu thch sn du, bi v theo tc gi, chnh n to ra sc mnh, chnh n to ra mt loi nh sng ǥc bit, cho bc tranh v cho chnh nhng hnh th ܮc th hin trong tranh. Ha s say m v tranh, say m nhn ngm nhng sc mu trong khung v nh mt k i kht. " Tone" mu no s ni ln ting

ni cho tm hn ca bc tranh m tc gi mun th hin ? V ri anh v nh m.

" Lt trong tm tܪng" to cho chng ti mt Ƕng lc vn ln vi nhng nt c, nhng bt sn du, nh nhng ngn thng vt cao trong sng m bui bnh minh Lt.

"Mt gc ca x hi Hoa K" tri li gy cho chng ti mt hoi nim v qu kh qu hng, trܧc nhng b bn mun mu ca mt x hi y cm d v cm by ny, nhng u trong bc v, ngܩi xem vn cn nhn thy mt gc nh thn quen ca cng lng, cy a, ging nܧc, bnh d v hin ha ca qu hng Vit Nam.

40 nm sng trn qu hng to cho tm hn tc gi mt nt hin lnh, nh nhng trong ǩi sng v trong tranh v, v 4 nm ti Hoa K, gia mt x hi mun vn nhng rng buc nghit ng, phi chng, chnh l mt gc cnh m ha s mun th hin Nj ni ln nhng cm xc gia nhng ging co ca hai ǩi sng tm linh khc nhau, trong hai x hi cng y khc nhau.

Ch tch Hi Ha s Vit Nam vng Ty Bc Hoa H, Ha s L vn Hܪng, trng by 10 bc tranh, tiu biu cho hai thi im khc nhau ca cuc sng.

Nhng nt c hin ha chn cht, nh nhng ܮc ha s th hin qua nhng ch NJ truyn thng qu hng VN. Nhng bn chn, bn tay th kch trong tc phm, cng chnh l ci chn tht trong tm hn ngܩi VN qua bao thng trm ca cuc sng dn d, ܮc ha s th hin trn nn sn mi vi nhng mu en, vng cam, , nu t, l nhng mu sc ca lng thn xa c, d to cho ngܩi xem mt cm xc nh nhng, thanh bnh.

" m cܧi", "Ht b" l nhng bc v ܮc ha s L vn Hܪng trnh by rt thanh thot, li cun, vi nhng chm cht ng qy ca mt ngܩi lm ngh thut. Tri li vi nhng bc v v qu hng VN, trong ln trin lm tranh k ny, ha s cng to cho ngܩi thܪng ngon mt ci nhn khc v cuc sng ca anh hin ti. Vi nhng nt ct mnh bo trn tranh trong ch NJ "B cc" hay trong "Cn bo" , Ha s nh mun by t mt sc mnh v song ca ngܩi lm ngh thut, v hnh nh tc gi dn tt c mi sinh lc trong con ngܩi, trong nhng gi pht xut thn nht, Nj truyn qua nt c to nn nhng bc tranh y sc sng mnh lit. Nhng nt ct , c lc l nhng ܩng thng bn nhn, c lc l nhng ܩng cong nut n, chng quyn ln vo nhau trong mt chiu nh sng tuung phn, lm ni bt nhng bt mu, chng nh nhng cn sng d di ca i dng bao la, nh nhng thn lc mnh bo ljn t mt khong khng hoang tܪng, hay i lc li nh mt gii la nh nhng bay lܮn trong khng trung nh nhng ui diu trn ng c qu hng ngy no. Vi s ti tnh trong b cc, t mu sc m nht, t kch thܧc ca ch NJ trong tranh v, ljn nhng im mnh im yu, qua nhng nt chm ph trn tranh, tc gi to cho bc tranh mt chiu su nh trong mt bc ha v phong cnh, d ch l bng nhng nt ct, t dn dt ngܩi xem ljn mt vng t y th mng hay cung n - m min t , hm nay ang c du chn chng ta, ang c du chn tc gi, chng ta ang dm p, hay nh nhng len lch qua trong cuc sng vy ba chung quanh ny. Nhng ngܩi xem cng cn nhn thy mt gc nhn quay v vi lng chn tht ca con ngܩi VN - gc nhn ܮc ha s th hin bng nhng "tone" mu rt nh nhng - mu xanh nht, mu ca hy vng, mu ca tri cao soi mnh bn i dng xanh l - d rt nh b trong c mt ch NJ ln y mnh bo. ng th, cho d nhng Ǯt sng ca i dng, dng ǩi, c bo cung bao nhiu, lng ca tc gi, hay ca chnh tm hn con ngܩi VN, cng khng h phai nha tnh hin ha ca qu hng. iu m L vn Hܪng mun thc hin hm nay, chnh l dng nhng nt c ty phng, nhng b cc ty phng, nhng mu sc ca th k 20, Nj ni ln ci bnh d, ci xa c ca qu hng trong qu kh. Bi v, bn kia nhng Ǯt sng cung say ca Thi Bnh dng chnh l lng qu ca tc gi v nhng ngܩi Vit Nam xa x, vn cn nhng hng da ng bng trn nn mu nܧc xanh nht, hin ha.

Ha l mt ngn ng khng cn m thanh, ch vit. L vn Hܪng to ܮc s xc Ƕng qua ngh thut ca anh. Chng ti nghe ܮc ting sng r ro ca i dng, nghe ܮc ting vng ko kt trong tra h lng qu, v cm nhn ܮc ci nng hng hc bc ln t nhng bc tranh, cng vi lng nhit thnh v chn tht ca anh trong cuc sng.

Vi Ha s Nguyn tun Khanh, bt danh " Rng", nt v hon ton tri hn vi hai ha s nu trn. Ln u tin chng ti ܮc bit mt, ܮc tham d cuc trin lm ca anh ti nܧc ngoi, du rng tn anh, tt c nhng ngܩi yu thch tranh ti Vit Nam hay mt s quc gia khc trn th gii, bit ljn t lu. Th tht, khi bܧc chn vo phng trng by, chng ti b thu ht tht nhiu bi nhng bc v ca anh, vi mt ch NJ duy nht : "Phiu du Mng tܪng, nh sng v Bng ti" , ch bng hai mu duy nht : en v , v cng ch bng mt cht liu duy nht : Sn mi. Nhng cuc phiu du m Nguyn tun Khanh th hin ln ny, dn dt ngܩi ta ljn nhng vng t c tht hay hoang tܪng, ty theo mi ngܩi, trong ln ln nh sng v Bng ti. Chng c th dn ta ljn Thin ng hay Ha ngc. Chng c th a ta ljn nhng iu thin hay

iu c. Chng c th du ta vo ci sng hay ni cht. chng c th ǥt ta vo cnh tay m du ca thin thn hay nanh vut ca c qu. Th y, nhng bng ti dy ǥc, ln ln trong mt khong khng gian m u, xen ln nh sng v bng ti. Mt m la bch lp le li trong bng en vy ph. Mt cnh chim nh nhoi chi vi gia i dng khn khip y bng ti. Hay mt vnh trng lܫi lim xanh mܧt th mnh trong khong khng gia mt h en ǥc. Nhng mu en sc chen nhau ph mnh trong tranh v a mi ngܩi vo nhng cuc hnh trnh trong hoang tܪng, m ai ai cng c ln ǥt chn ljn, du ch trong gic m. Nhng chng c tht, min t ha y nhng th mng, nhng cng y gh tm, dn dt ngܩi xem gp nhng iu khc nhau trong cuc phiu du k th. Mu tܮng trng cho sc mnh, con ngܩi hay thܮng lj, mu en tܮng trng cho bng ti, s cht, ܮc ha s ǥt ln ln chen gia nhng sc trng hay xanh bic him hoi. Nhng mu sc d dܮi, mt mi, hay l mt li thot ?

Th y, tc gi dn ta lc vo mt cnh rng, cnh rng rt n gin nhng y k b, trong mt b cc rt l lng mi m, mu thm chen gia nhng sc trng m mng nh nhng si khi mong manh huyn hoc - v khi ta nhm mt li, nhng sc mu li trn ngp trong tm hn ta, mt ci bnh yn tuyt diu nht. V th v thay, vi nhng bt mu n gin, ܮc to bng nhng mng cong, hnh gy, m trn, hnh vung tܮng trng cho mt bnh yn nh nhng, tc gi a ta vo nhng cuc phiu du y mng m, nh mong. S tng phn gia mu v mu en, gia nh sng v bng ti, gia ܩng mnh, im yu, v hnh nh c gia ci thin v ci c, gia sc mnh v hin ha, li tr thnh nhng suy ngh rt ring t trong mi ngܩi, qua tng bc tranh khc nhau, v qua c cch th hin "Portrait" hay "Landcaping" ca ch NJ - du rng chng ch ܮc th hin trn mt nn sn mi rt ng phng hin ha, v thun nht.

K t 1960, vi nhiu cuc trin lm tranh ti VN v nܧc ngoi, tt nghip Cao ǣng M thut Hu, thnh vin hi HS/VN vng Ty Bc Hoa K, ha s Nguyn tun Khanh em li cho nn ngh thut VN v th gii nhng tc phm qu

gi, nhng suy ngh rt "cch mng" y n tܮng, nhng li trong mt np sng n gin bnh d ca ngܩi VN.

Con ngܩi lc no cng ch mun vn ln, nh nhng thn cy len li qua nhng vng bng ti vy quanh, Nj tm nh sng m p ca mt tri, cuc sng. Xin cm n Anh, cho chng ti mt cuc phiu lu rt k l hm nay.

 

Nhng Ǯt sng hin ha hay cung say ca bin c c th l " Mt gc Hoa K" no ca Phm ngc Thn, nhng bt sng v tan trong k bn b i dng c th l "Cn bo" ca L vn Hܪng, nhng cng gia khong khng xanh bic, bn trn nhng Ǯt sng mun ǩi kia, mt cnh chim nh nhoi dn a chng ti vo nhng vng t y hoang tܪng ca Nguyn tun Khanh. mt gc phng tranh, i mt xa xm ca L vn Hܪng soi trn trong mt b cc y nghit ngh, dng dp bun ru ca Phm ngc Thn np mnh trong " Mt gc Hoa K" mnh mng, v nt mt trm lng ca Nguyn tun Khanh nh ang m chm trong mt thi qu vng ca " Chin tranh v ti", tht s to cho phng tranh mt nt rt ǥc bit trong nhng phng tranh trn t M. Bi v, l mt s phi hp gia ba cch th hin khc nhau, nhng li trong mt suy ngh ging nhau v trong mt hon cnh ging nhau : ngܩi VN v tranh trn t M.

Xin thnh tht cm n cc Ha s, cho chng ti hm nay, v mi mi sau ny, c ܮc nhng cm xc tt p trong ǩi sng qua nhng bc v ca cc bn, ǥt vo trong mu sc ca cc bn mt tri tim : Tri tim Vit Nam.

 

 

T tri qua phi :

Ha s Rng (Nguyn Tun Khanh), L vn Hܪng,

Da da (Phm ngc Thn) trong cuc trin lm ti Fire House Gallery-Portland, Oregon thng 1/96.

 

 

       KIM BNG

Portland, OR. 1996

Tr v SNGVN 2
Return to TWP Contents
HOME