Tܮng than

TruyŒn ng¡n kinh dÜÖng vÜÖng

Ÿ Hu‰ mùa Hè b¡t ÇÀu vào nh»ng ngày cuÓi tháng tÜ. Bây gi© Çã quá trung tuÀn tháng Næm, n¡ng càng gay g¡t hÖn, cái gay g¡t cûa m¶t thÙ n¡ng lºa làm bÕng da. Ngay tØ sáng s§m, vØa thÙc dÆy Çã phäi hÙng ngay nh»ng cÖn gió Lào hØng h¿c bên kia TrÜ©ng sÖn th°i vŠ. SuÓt Çêm qua trên khu ÇÒi tr†c, nÖi Çåi Ƕi tôi Çang Çóng - làm l¿c lÜ®ng phòng thû quÆn Phú L¶c - mÃy anh lính không ng§t chåy Çi tìm m¶t ch‡ nào Çó ngoài tr©i Ç‹ có th‹ hܪng chút mát mÈ cûa nh»ng håt sÜÖng tan loãng trong m¶t bÀu không khí n¥ng nŠ oi bÙc. H† bÕ hÀm trú ra ngû ngoài, n¢m phÖi bøng, phÖi ng¿c, dù bi‰t nh»ng vø pháo kích thÜ©ng xäy ra và mänh Çån trái phá có th‹ xé tan thân th‹ h†. Trong phiên tuÀn Çêm, tôi nói v§i binh Thí : "B¶ anh muÓn bÕ mång sao ra n¢m ÇÜa thây Çó ?". Binh Thí cÜ©i hŠ hŠ : "Nóng quá, chÎu không thÃu ChuÄn úy à. HÀm chÆt cÙng, ngû ba bÓn ÇÙa thª sao n°i. Ch‰t bi‰t liŠn ch§ chi. Khi ch‰t thì chui xuÓng ÇÃt Çen Çån cÛng tìm theo".

Trª vào, tôi cÛng không sao ngû ÇÜ®c, cÙ n¢m læn qua trª låi và cuÓi cùng mê thi‰p Çi trong m¶t cÖn mê n¥ng nŠ, quái gª. Tôi mÖ thÃy tôi Çang n¢m trên m¶t ° rÖm. B‡ng nhiên tÃt cä nh»ng c†ng rÖm bi‰n thành m¶t bÀy r¡n lúc nhúc, m¶t bÀy r¡n lºa ÇÕ r¿c, chúng không làm gì håi tôi cä, nhÜng chúng bò lên che lÃp cä ngÜ©i tôi rÒi, hình nhÜ tôi Çã bi‰n thành r¡n cùng loåi, nhÜng là m¶t con r¡n chúa t‹, có uy quyŠn trên bÀy r¡n kia. Lúc tôi còn Çang chÖi vÖi trong cäm giác run rÄy nhÜ m¶t ng†n lºa s¡p t¡t, tôi nghe có ti‰ng ngÜ©i k‹ chuyŒn vŠ lºa, vŠ s¿ thiêu ÇÓt. Tôi nghe mÖ hÒ, rÒi tôi bi‰n thành m¶t ng†n lºa l§n, tan bi‰n trong m¶t màn Çêm dày.

Sáng hôm sau tôi thÙc dÆy s§m ngay hÖn thÜ©ng lŒ - nhÜ có m¶t viŒc gì thôi thúc - làm v¶i vã nh»ng viŒc l¥t v¥t.

Thay quÀn áo xong, tôi khom ngÜ©i chui ra khÕi hÀm, Çi th£ng ljn væn phòng Çåi Ƕi. Tôi còn ÇÙng chÀn ch© ngoài hàng hiên, ngåi phäi bܧc vào khu nhà tôn hÀm hÖi nhÜ hÃp Çó. Trong phòng, ngÒi ª bàn vi‰t, Trung sï Lâm Çang c¡m cúi làm viŒc, m¶t lúc lâu ông không r©i m¡t khÕi trang giÃy Ç‹ trܧc m¥t. Trung sï Lâm l§n tu°i nhÃt trong Çåi Ƕi - chúng tôi g†i Çùa là Trung sï BÓ - có hÖn ba mÜÖi tu°i lính, ông Çi lính tØ th©i KhÓ xanh, KhÓ ÇÕ. Ông thÜ©ng k‹ låi nh»ng trÆn chi‰n Çã tham d¿ tØ B¡c chí Nam, trÆn ñiŒn Biên Phû, và cä th©i kÿ sang Pháp Çánh gi¥c theo "mÅu quÓc" n»a. MÃy chú lính-s»a nghe hoài nh»ng chi ti‰t nhÜ: " Çån xuyên thûng quÀn không trúng", "ñån trúng ngay ng¿c nhÜng không hŠ hÃn gì, rÖi ngay xuÓng trÜÖc m¥t "... ÇÜ®c ông thích thú nh¡c Çi nh¡c låi nhiŠu lÀn. Ông quä quy‰t ngÜ©i ông có chÃt kœ Çån và không th‹ nào ch‰t vì Çån ÇÜ®c. " ñån bay t§i g¥p tui là phäi tránh vŠ hܧng khác liŠn, ông nói, sÙc mÃy mà trúng tui n°i. Tôi nhìn mái tóc hoa râm cûa Trung sï Lâm Çang rung rung theo cº Ƕng cûa nh»ng ngón tay thô gÀy. Tôi ÇÎnh hÕi xem ông Çã làm phi‰u, gªi ÇÖn xin phøc vø theo khä næng chuyên môn cûa tôi chÜa. NhÜng th¿c ra Çó không phäi là lš do tôi dÆy s§m và hÓi hä ljn Çây Ç‹ g¥p ông sáng nay. Vì m¶t chuyŒn khác, mà tôi không dám nghï h£n t§i và Ç‹ cho nó hiŒn ra rõ rŒt trong trí tôi. Tôi së phát run lên khi thÓt ra câu hÕi vŠ nó. Tôi phäi bÎt kín tai låi Ç‹ khÕi nghe câu trä l©i, m¥c dù tôi vô cùng nôn nóng muÓn ÇÜ®c nghe ông Lâm - hay bÃt cÙ ngÜ©i nào - k‹ laÎ rành rë v§i ÇÀy Çû chi ti‰t câu chuyŒn Çó n»a.

Tôi bܧc vào væn phòng. Ti‰ng Ƕng làm ông Lâm hÖi giÆt mình. Ông ÇÙng dÆy chào và than phiŠn ngay v§i tôi vŠ bän báo cáo vÛ khí cûa "cái th¢ng Hå sï Nghïa quân ngu ngÓc" nào Çó. Ông ÇÜa cho tôi xem t© giÃy và chÌ vào con sÓ ghi vÛ khí cÃp phát là 23, vÆy mà t°ng c¶ng các thÙ låi là 40, làm ông b¿c tÙc tÓi không chÎu n°i. Sau m¶t hÒi thº låi mÃy con tính c¶ng ông Ç‹ tôi ngÒi låi m¶t mình, bܧc ra cºa, nói Çi tìm cho ra "cái th¢ng Hå sï ngu" Ç‹ m¡ng cho m¶t trÆn.

Tôi ngÒi trên mé góc bàn vi‰t, chân thÃp chân cao. Gian phòng dùng làm Væn phòng ñåi Ƕi nÀy ÇÜ®c dành m¶t ch‡ ngæn ra b¢ng m¶t tÃm vách tôn g®n sóng. Trên tÃm tôn có treo m¶t mi‰ng giÃy bÒi có mÀu vàng nhåt, vi‰t mÃy ch» "VÔ PH

---

N S CƒM V€O" b¢ng bút nguyên tº ÇÕ, ki‹u nºa thì ch» in, nºa ch» thÜ©ng. ñó là kho vÛ khí cûa Çåi Ƕi, nÖi tàng tr» nh»ng cây súng cûa các chú lính-không-thích-Ç©i-lính Çã gªi låi - vŠ nghÌ phép rÒi biŒt tích luôn - rét rÌ chÜa kÎp Çem trä, và nh»ng thùng l¿u Çån chÜa ném gi¥c mà m‡i lúc m¶t vÖi Çi dÀn trong nh»ng vø "ném cá æn chÖi".

N¡ng Çã b¡t ÇÀu mÃt dÀn mÀu hÒng vàng cûa bình minh, Çang chi‰u ánh sáng tr¡ng xuÓng khoäng ÇÃt sân ÇÕ. Bên kia sân, con ÇÜ©ng dÓc chåy tØ c°ng vào gi»a khu ÇÒi. K‰ cÆn con ÇÜ©ng, ª mép ÇÒi là nh»ng hÀm trú Än mà cä Çêm lÅn ngày. Trong Çó chúng tôi sinh hoåt : æn uÓng, ngû, trò chuyŒn và Çánh bài. HÓ ÇÜ®c Çào sâu chØng vài thܧc, lÃy ÇÃt Ç¡p lên tÃn chung quanh, chÃt thêm mÃy l§p bao cát. Trên nóc che tôn, Ç° ÇÃt vun lên trông nhÜ nh»ng ngôi m¶ to l§n, chui vào có vÈ giÓng nh»ng nhà mÒ. Vào nh»ng bu°i trÜa mùa Hå, khi làn gió Lào th°i vŠ không ng§t, thì nh»ng nhà mÒ Çó bi‰n thành nh»ng lò hÃp bánh, trong Çó træn trª, læn l¶n nh»ng thân ngÜ©i trÀn trøi, ÇÀm Çìa mÒ hôi.

Trung sï Lâm trª låi, vÅn không ng§t phàn nàn "cái bän báo cáo m¡c toi". Ông không tìm thÃy "th¢ng hå sï cù lÀn". Ông ljn bên tÃm lÎch bóc m¶t t©, nhìn con sÓ chÌ ngày m§i rÒi vò nát tÃm lÎch cÛ trong lòng tay, vÃt vào chi‰c s†t rác méo mó, Ç‹ ngay dܧi chân gh‰.

- Tôi vŠ Hu‰ sáng nay nghe, ông Lâm. PhiŠn ông làm cho tôi t© phép.

Ông Lâm ngܧc lên nhìn tôi thoáng chút dò hÕi. Tôi cÛng nhìn låi ông.

- B»a nay cÃm tråi mà, ChuÄn úy. Ông ngÆp ngØng trä l©i.

- €... há, tôi cÓ kéo dài gi†ng Ç‹ thay l©i giäi thích là tôi cÛng có nh§ ÇiŠu Çó, Çã xem qua lŒnh cÃm tråi và cÛng bi‰t ljn n‡i lo l¡ng cûa ông qua hai ti‰ng "cÃm tråi" trong m¶t ngày Ç¥c biŒt. Tôi gøc gÆt ÇÀu nhè nhË ra chiŠu Çã hi‹u.

Ông vÅn còn nhìn tôi ch© Ç®i, dÜ©ng nhÜ ông cho r¢ng tôi cÀn phäi tÕ ra bi‰t ÇiŠu hÖn chút n»a, phäi nói thêm m¶t vài l©i bi‹u ÇÒng tình cho ông ÇÜ®c yên tâm. NhÜng tôi låi mÌm cÜ©i, khi‰n cho ông không hi‹u, Çâm ra b¿c b¶i.

Tôi vÅn ngÒi ª mép bàn, mÃy ngón tay lÒng vào nhau, kËp gi»a hai Çùi, Çu ÇÜa chi‰c chân hÕng ÇÃt, nŒn gót giày vào chân bàn cÒm c¶p. M¶t lúc lâu sau, trܧc khi cúi xuÓng v§i công viŒc, Trung sï Lâm m§i nói :

- ChØ không th‹ làm giÃy phép ÇÜ®c, ChuÄn úy. ChÌ có th‹ cÃp S¿ vø lŒnh, mà s® °ng - ñåi Ƕi Trܪng - cÛng không chÎu kš n»a à.

Tôi nói "không sao" Ç‹ ông ta yên lòng, bªi nét m¥t ông lúc Çó tÕ vÈ ái ngåi Çã không giúp tôi ÇÜ®c viŒc mà lë ra ông Çã làm m¶t cách dÍ dàng trong nh»ng ngày thÜ©ng.

Thôi, không cÀn giÃy phép n»a, tôi nói l»ng l©. Tôi dù vŠ m¶t lát, ch¡c cÛng không ljn n‡i gì Çâu.

Tôi muÓn hÕi låi ông câu chuyŒn mà lúc m© sáng tôi Çã nghe ông nói không ÇÜ®c rõ ràng - tôi dª thÙc dª ngû - nhÜng tôi vÅn ngÒi im l¥ng. Trí tܪng tÜ®ng cûa tôi Çã vë ra nh»ng hình änh khûng khi‰p khi‰n tôi phäi v¶i xua Çu°i. Tôi s® ông Lâm së khi‰n cho câu chuyŒn Çó trª thành s¿ thÆt. Tôi muÓn thính giác tôi Çã có s¿ lÀm lÅn trong khi nghe ông Lâm nói vŠ ÇiŠu Çó lúc m© sáng.

- Nh© Trung sï nói låi v§i ñåi Ƕi Trܪng giùm nghe. Tôi phäi Çi Hu‰ ngay, có chút viŒc cÀn.

Ngoài sân m¶t chi‰c xe Dodge Çang rÒ máy. Tôi g†i l§n:

- ThÜ®ng sï ñæng, cho tôi vŠ Hu‰ v§i. Ông Lâm, tôi Çi nghe.

Tôi nhäy xuÓng - làm chi‰c bàn Çóng b¢ng ván g‡ pháo binh rung rinh - phóng ra sân, leo lên ngÒi bên cånh ThÜ®ng sï ñæng. Ông bäo tôi vào trong Ç‹ ông ngÒi ngoài vì ông có súng. Tôi cÜ©i nhìn gÜÖng m¥t såm n¡ng cûa ông và vØng trán khuÃt m¶t nºa dܧi chi‰c mÛ Çen r¶ng vành hai mÀu. Ông gi» khÄu cac-bin M2, nÖi th¡t lÜng Çeo lûng l£ng mÃy quä l¿u Çån. Lúc xe ra ljn ÇÀu con ÇÜ©ng dÓc Ç° xuÓng c°ng, tôi còn thÃy Trung sï Lâm ÇÙng nhìn theo ái ngåi và khi xe læn chÀm chÆm xuÓng dÓc, ông chåy ra gi»a sân nói theo :

- ChuÄn úy Çi ÇÜ©ng coi chØng, cÄn thÆn. B»a nay ÇÜ©ng Çi nguy hi‹m.

Tôi vÅy ông, v¶i ÇÜa tay lên làm loa hét trª låi :

- Ch‰t thì chôn, lo gì.

Chi‰c xe chª ÇÀy quÀn áo cÛ Çem vŠ Ç°i ª phòng ti‰p liŒu Ti‹u khu. NgÒi bên trái, sau lÜng tôi, m¶t ngÜ©i lính nghïa quân tay læm læm cây M2, ngón trÕ luôn Ç‹ h© bên cånh ° cò, m¡t anh Çæm Çæm nhìn vào phía núi. Dãy núi Ç° dÓc xuÓng nh»ng thºa ru¶ng lúa chín, m¶t vài nÖi Çã g¥t còn trÖ låi gÓc rå. ThÃp thoáng trong nh»ng Çám ru¶ng gÀn chân núi, n°i lên gi»a mÀu lúa chín vàng nh»ng chÃm tr¡ng nón lá và nh»ng tÃm lÜng áo Çen di Ƕng.

Xe bÎ ch‰t máy ª khoäng ÇÒi 30, lúc s¡p qua m¶t quãng Çèo ng¡n. ThÜ®ng sï ñæng và ngÜ©i lính nhäy ngay xuÓng ÇÜ©ng chÌa súng vào hܧng ru¶ng lúa. Tài x‰ dª n¡p xe sºa ch»a. M¶t lúc, xe n° máy. ThÜ®ng sï ñæng lên xe, lÃy khæn tay ra lau nh»ng gi†t mÒ hôi vä lÃm tÃm trên vÀng trán da Çen bóng.

- Chi‰c xe m¡c dÎch, ông phàn nàn. ThÆt khéo l¿a ch‡ ch‰t máy. ñiŒu này coi chØng không vŠ t§i Hu‰.

Ông móc túi lÃy cái bÆt lºa Ç‹ vào lòng nón quËt châm thuÓc. Làn khói ÇÀu tiên rít h‰t hÖi phà ra miŒng mÛi có vòi bÎ gió th°i qu¥t vŠ phía sau tan bi‰n.

- Thi‰u úy DÛng, ñåi d¶i Trܪng cÛ bÎ phøc kích ch‰t tåi ÇÒi 30 Çó. ThÜ®ng sï ñæng k‹. Ông ÇÜa Çám tang Trung sï I Chánh lên ñá båc, lúc trª vŠ thì bÎ. Ngay ban ngày ch§ phäi tÓi tæm gì. ñám lính Çi dàn chào chÌ Çem theo vài bæng Çån, b¡n h‰t bÕ chåy. Ông bÎ thÜÖng ª chân không chåy ÇÜ®c, tháo lon l‰t vô trÓn trong kËt Çá, tøi nó lôi ra b¡n ch‰t.

Anh tài x‰ cho xe chåy nhÜ bay, anh nói chåy ÇÜ®c lúc nào hay lúc Ãy, vì chi‰c xe không Çáng tin cÆy. Vä, chåy nhanh nhÜ th‰, may ra có th‹ lܧt qua nh»ng ° mìn ?

- ThÜ®ng sï có nghe tin gì vŠ trÆn Çánh ÇÒn LÜÖng mai Çêm hôm không ? ThÓt nhiên tôi bu¶t miŒng hÕi ông ta.

M¡t vÅn không r©i khÕi m¥t ÇÜ©ng lÒi lõm, ông d« chi‰c mÛ vuÓt mái tóc Çã Çi‹m båc cho xuôi theo hܧng gió, thong thä trä l©i :

- Nghe Çâu khi máy bay lên thä trái sáng thì chÌ thÃy m¶t ÇÓng lºa Çang cháy r¿c, không còn chi ti‰t nào khác n»a. Sáng nay có phái Çoàn trên ti‹u khu ra thÎ sát và lÃy xác.

Tôi nh¡m m¡t låi. Ông ñæng Çã vØa giúp tôi d« tÃm väi phû trên gÜÖng m¥t nát cûa ngÜ©i thân ch‰t thäm thÜÖng tôi Çã kÎp nhìn thÃy trܧc khi che hai m¡t låi.

Xe hãm b§t tÓc l¿c, rÈ xuÓng con ÇÜ©ng vòng vào m¶t ru¶ng vì cây cÀu vØa bÎ giÆt sÆp mÃy ngày trܧc Çây. M¶t thân chi‰c cÀu c¡m xuÓng bùn sâu, phÀn còn låi chÓng lên tr©i, d¿ng ÇÙng th£ng góc v§i m¥t ÇÜ©ng.

Trên suÓt quãng ÇÜ©ng tØ ÇÒi 30 ljn giáp cÀu TruÒi ljm cä thäy bäy ° mìn Çã n°. Hai chi‰c xe hàng bÎ lÆt còn Ç‹ tåi ch‡, n¢m ÇÜa bÓn bánh lên tr©i. ñi trên quãng ÇÜ©ng nÀy bao gi© ljn nÖi m§i tin mình còn sÓng. NgÒi trên xe Çi luôn có cäm tܪng chi‰c xe s¡p bay b°ng lên và không bi‰t lúc nào tÃt cä chúng tôi cùng tan rã v§i m§ quÀn áo cÛ.

NhÜng dÀu s¿ lo l¡ng có cæng th£ng thÀn kinh tôi ljn th‰ nào Çi chæng n»a, hình änh ng†n lºa thiêu tr†n ÇÒn LÜÖng mai vÅn cÙ chÆp ch©n trܧc m¡t. Hình änh cûa Çám lính trong ÇÒn liŠu mång bæng qua chính bãi mìn phòng thû cûa mình Ç‹ thoát thân, khi‰n cho gan ru¶t tôi cÒn cào và m¶t n‡i khi‰p s® lÅn ghê tªm ch®t ljn, quÃn ch¥t lÃy tôi ljn n‡i, cuÓi cùng tôi thÃy mình bi‰n thành m¶t ng†n lºa run rÄy t¿ thiêu mình, và trong tÆn cùng n‡i tuyŒt v†ng, b‡ng nÄy sinh m¶t äo tܪng.

"Ng†c Çang ÇÙng ª ngܪng cºa ra vào cæn nhà b‰p. NhÜ thÜ©ng ngày, nó m¥c chi‰c quÀn Çùi ÇÕ, Ç‹ mình trÀn, bày ra cái lÒng ng¿c xËp lép trÖ xÜÖng. ThÃy tôi vŠ nó ÇÜa tay lên vÅy : "Ê, m§i vŠ Çó hä bÒ ? dù coi chØng bÎ nhÓt nghe." Không kÎp trä l©i, tôi chåy bay t§i ôm lÃy nó mà khóc, vì mØng r«."Ng†c Öi ! Mày còn sÓng ! Mày còn sÓng, hä Ng†c ?". Nó có vÈ ngåc nhiên lôi tôi ngÒi xuÓng chi‰c giÜ©ng ngû - mà Çã bao nhiêu lÀn chúng tôi cùng ngû chung trong nh»ng Çêm h†c bài thi - hÕi giÆt gi†ng : " Cái gì vÆy, hä ? Có gì thì k‹ tao nghe, sao låi khóc ? ". Tôi vÅn ôm lÃy nó không trä l©i. Ng†c quàng m¶t tay lên vai tôi bóp nhË : " Cái gì làm mày ljn n‡i phäi khóc ? ñiên à ? Lính tráng gì mà y‰u quá vÆy ?". Gi†ng Ng†c Çã thoáng có vÈ lo l¡ng. Tôi ngÄng lên nhìn nó m¶t lúc, nhÜ muÓn Ç‹ tin ch¡c r¢ng, tôi không Çang sÓng trong m¶t giÃc mÖ. Nó Çó, Ng†c Çó. V§i Çôi m¡t sâu và c¥p lông mày dÀy nhÜng nhåt màu, mái tóc quæn quæn kia. Hai vai thì lòi xÜÖng Çòn gánh và nh»ng ngón tay dài quá kh° Çang Ç‹ trên vai tôi kia. Phäi, Çó là Ng†c, b¢ng xÜÖng thÎt, Ng†c Çang còn sÓng trên cõi Ç©i. "ñêm qua ÇÒn LÜÖng mai bÎ tøi nó xÖi g†n rÒi. Tao tܪng mày...". Ng†c cÜ©i to lên, cúi xuÓng ôm lÃy tôi si‰t låi m¶t cái thÆt månh tܪng chØng tôi bÎ gÅy xÜÖng. Nó buông tôi ra mà cÖn cÜ©i vÅn chÜa dÙt, hai tay không ng§t v‡ xuÓng b¡p Çùi trÀn chan chát, ÇÀu nghiêng ngã, gøc gÆt ra chiŠu Ç¡c š." Cái sÓ tao cao l¡m," Ng†c d¢n cÜ©i, nói, rÒi låi cÜ©i lên ha hä. "Dåi gì Çi trình diŒn s§m chÙ. Ÿ låi chÖi cái Çã. ñi Çánh nhau ch§ phäi Çi æn c‡ Çâu mà Çi s§m. Mày thÃy tao hên không ? Phäi Çi trình diŒn Çúng ngày thì chØ tiêu tùng rÒi còn gì !" ñ¶t nhiên, nø cÜ©i t¡t trên môi nó, vÈ m¥t Ng†c trÀm ngâm h£n låi. Tôi có cäm tܪng nhÜ nó Çang chìm vào giây phút m¥c niŒm m¶t - th¢ng - Ng†c - nào - Çó - là hình bóng cûa nó - vØa tØ biŒt cõi Ç©i m¶t cách tÙc tܪi thay cho nó.."Không còn gì cä Ng†c å Tôi nói. Tøi nó hai ti‹u Çoàn, pháo kích và tÃn công ch§p nhoáng. Pháo binh mình phäi y‹m tr® trên møc tiêu. Hôm nay 19 tháng 5, mày nh§ chÙ ?". Ng†c gøc gÆt ÇÀu tÕ š Çã hi‹u."Mìn n° trên suÓt quãng ÇÜ©ng tao vŠ Çây, tøi nó lÆp chi‰n công dâng Bác và ñäng mà, Ng†c nói, quàng vai tôi ÇÙng lên, nhìn vào m¥t tôi cÜ©i. B‡ng nhiên tôi thÃy nø cÜ©i nó không gây cho tôi chút hÙng thú nào. Tôi cau mày nhìn låi và nø cÜ©i nó v¶i t¡t.

... Hôm hai ÇÙa ljn bÓc thæm ch†n ÇÖn vÎ ª ti‹u khu - theo l©i Thi‰u tá Tham mÜu Trܪng thì trong hai mÜÖi chín ngÜ©i vŠ trình diŒn Çã có t§i hai mÜÖi sáu ngÜ©i, cha mË ho¥c thân nhân có quen bi‰t v§i ông, t§i "nh© thi‰u tá trông nom h¶", nên Ç‹ ÇÜ®c công b¢ng, ông phäi t° chÙc cu¶c bÓc thæm. NhÜng ông lÜu š các tân sï quan, së không có m¶t ngÜ©i nào ª låi hÆu cÙ - dù là Chi khu Çi n»a - tÃt cä ÇŠu phäi Çi làm Trung Ƕi Trܪng chi‰n ÇÃu "cho quen Çån"! ´t nhÃt là nºa næm . Khi Ng†c bÓc cái thæm có vi‰t ÇÎa danh LÜÖng mai thì Thi‰u tá Tham mÜu phó nói ngay :" Anh ÇØng ngåi, Çåi Ƕi Çóng ª Çó tÓi Ça là ba tháng thôi". Ông quay låi hÕi viên phø tá :"ñåi Ƕi mÃy hè ?". "Då 213". "€, ñåi Ƕi này Çã Çóng ª LÜÖng mai m¶t tháng rÒi, ông nói. Hai tháng n»a tôi së cho Ç°i vŠ gÀn !" Chúng tôi ngÖ ngác không hi‹u gì. LÜÖng mai ª Çâu, nhÜ th‰ nào, mà theo l©i ông có vÈ "dÍ s®" quá vÆy ? Trong lúc Ng†c bÓi rÓi nhìn quanh thì thÜ®ng sï Tân - hå sï quan hܧng dÅn chúng tôi - v¶i n¡m khu›u tay nó dìu ra m¶t nÖi.

Chúng tôi vÅn lÀn lÜ®t lên rút nh»ng cái thæm ÇÎnh mŒnh, Ç¿ng trong chi‰c mÛ s¡c Ç‹ cao lên quá ÇÀu. KÈ Phú thÙ, ngÜ©i Phú vang. Có ngÜ©i vŠ Quäng ÇiŠn, Phong ÇiŠn, Vinh L¶c. PhÀn tôi bÓc nh¢m Phú l¶c, m¶t QuÆn lœ n¢m ven quÓc l¶ 1, cách Hu‰ hÖn bÓn mÜÖi cây sÓ vŠ hܧng Nam.

Theo l©i ThÜ®ng sï Tân, thì LÜÖng mai là m¶t vùng tº Çiå. Ông nói v§i Ng†c b¢ng vÈ m¥t nghiêm tr†ng :

- Tôi nói không phäi Ç‹ làm ChuÄn uš mÃt tinh thÀn Çâu. Ch‡ Çó có ti‰ng nguy hi‹m xÜa nay, VC nhÜ rÜÖi. M§i næm ngoái Çây, ÇÒn Çã bÎ hÓt såch m¶t lÀn rÒi. NgØng låi Ç‹ ch© ngÜ©i nghe kÎp hi‹u rõ nh»ng l©i mà ông nghï là rÃt Çáng lÜu tâm, nhÃt là ÇÓi v§i m¶t sï quan m§i ra lò nhÜ Ng†c, rÒi ông thän nhiên nói ti‰p :"Nói vŠ cái c¿c kh° thì... ông l¡c ÇÀu, trŠ làn môi dܧi ra rÒi thä l»ng l© mÃy ti‰ng " không chê ÇÜ®c ". Ông cam Çoan, Çó là m¶t cái ÇÒn cô Ƕc nhÃt th‰ gi§i. M¶t tuÀn m§i có m¶t chuy‰n bay ti‰p t‰ m¶t lÀn, g¥p tr©i mù thì... hai tuÀn, có khi cä tháng, chÌ có cÖm sÃy Ç° nܧc mà thôi và cá h¶p...trÜ©ng kÿ. Ông ngØng nói, rít nh»ng hÖi thuÓc dài. Ông ÇÎnh nói thêm gì n»a,nhÜng chÌ nhìn qua nét m¥t lo âu cûa Ng†c, ông hÖi lÜ«ng l¿. Ông cÓ tìm nh»ng chi ti‰t hån ch‰ b§t Çi s¿ bi thäm s® làm Ng†c nän lòng, v§i hai con m¡t nhìn ông không ch§p, hai tròng m¡t lÒi cûa Ng†c ÇÙng yên, dán vào Çôi môi khô thâm Çang ngÆm ch¥t Çi‰u thuÓc gÀn tàn.

- Nói xin l‡i ChuÄn úy, l¡m khi... Çi ÇÒng cÛng phäi bò tØ trong ÇÒn ra cÀu, ch§ hÍ Çi sÕng lÜng thì... t¡c cøp! Th‰ là xong. Tøi nó b¡n së tài tình l¡m. Mà låi núp trong bøi b©, làm sao mình thÃy ÇÜ®c!

NhÜng rÒi ông låi trÃn an Ng†c:

- MÃy tháng nay nghe nói có m¶t ti‹u Çoàn pháo binh MÏ và ñåi Hàn Çóng trên Çó, nhÜ vÆy có lë cÛng Ç« . Ông v‡ vai Ng†c khuyên nhû nhÜ m¶t ngÜ©i anh tØng träi nói v§i ÇÙa em s¡p sºa dÃn thân vào chÓn hi‹m nghèo:

- Nói là nói vÆy, ch§ con ngÜ©i sÓng ch‰t có sÓ cä, lo l¡ng làm chi cho thêm mŒt. ñ©i nhà binh không Ço lÜ©ng tính toán ÇÜ®c. Có khi thÃy tܪng xui mà låi hoá ra hên và ngÜ®c låi. Thôi cÙ t§i Çâu thì hay t§i Çó.

Nói xong ông lãng Çi, bÕ Ng†c ÇÙng låi m¶t mình.

Tôi b‡ng chua xót nghï thÀm: "Ch£ng có sÓ mŒnh con khÌ khô gì ráo. N‰u không gây ra chi‰n tranh, n‰u không Çem con ngÜ©i ra trong cái "trò-chÖi-xº-tº-lÅn-nhau" " Ãy,thì làm sao h† có th‹ ch‰t hàng Çàn hàng lÛ nhÜ vÆy ÇÜ®c? SÓ mång? Tôi ghét cay ghét Ç¡ng và thÜÖng håi nh»ng kÈ t¿ lØa gåt mình và lØa gåt cä thiên hå b¢ng hai ti‰ng vô nghïa Çó. ñó là m¶t thÙ ngøy tín cûa b†n š chí suy nhÜ®c, bÃt l¿c và ngu xuÄn, ho¥c cûa b†n xäo quyŒt, có ác tâm, dùng Ç‹ lØa Çäo.

BÓc thæm xong, chúng tôi tøm næm, tøm ba låi bàn tán. Có nh»ng ngÜ©i Çùa nghÎch Çòi Ç°i bù tiŠn Ç‹ lÃy ch‡ có ti‰ng hi‹m nghèo mà ngÜ©i bån không may Çã v§ phäi.

Tôi quàng vai Ng†c xuÓng lÀu. ThÃy nét m¥t rÀu rÀu cûa bån, Tôi không muÓn làm cho Ng†c thêm lo v§i câu chuyŒn cûa m¶t ngÜ©i lính mà tôi vØa nghe ÇÜ®c. Theo l©i anh ta thì nh»ng ngÜ©i ra ÇÒn LÜÖng mai ít ai có dÎp vŠ phép. LÀn vŠ nghÌ phép cûa h† là dÎp h† nhÆn m¶t giÃy phép vŠ chÖi bên kia th‰ gi§i -nh»ng ngÜ©i lính g†i Çùa là "thuyên chuy‹n vŠ Vùng 5- và mình m¥c m¶t chi‰c "sÖ mi g‡ tåp".

Lúc chúng tôi xuÓng nºa bÆc thang, có ngÜ©i chåy theo g†i Ng†c, anh ta nhäy tØng hai bÆc thang m¶t:

- Nghe mày cÛng ra LÜÖng mai hä? H¡n v¶i ÇÜa cái thæm cho Ng†c xem. Tôi thÃy rõ hai ch» "LÜÖng mai". ñi cho có Çôi, Ç« buÒn. H¡n ta nói. Mày ÇÎnh bao gi© trình diŒn? ñi trÍ trÍ Ç®i tao. Gi†ng buÒn mà quä quy‰t, Ng†c nói sau khi Çã chºi thŠ:

- Cho ch‰t! Tao cóc cÀn! Ÿ nhà t§i cuÓi tháng luôn, chÖi cho Çã rÒi së hay.

*

Xe dØng låi trܧc Ti‹u khu, tôi v¶i phóng xuÓng Çón chuy‰n bušt vŠ ch® ñông ba. N¡ng hå tuÀn tháng 5 ng¶t ngåt, Çi b¶ vŠ ljn nhà tôi hoa m¡t.

Ông cø tôi bäo:

- Sao con låi måo hi‹m vÆy? ... ñ‹ qua ngày khác Çi có hÖn không ?

Bà cø tôi nói:

- Con nó m§i vŠ còn mŒt, ông Ç‹ nó nghÌ, hÕi dông dài chi vÆy. RÒi bà dÎu dàng bäo tôi:

- Con Çi rºa m¥t, t¡m rºa cho khÕe.

Bà giøc ÇÙa em gái út pha cho tôi ly chanh Çá. NhÜng tôi không làm theo l© bà cø mà chÌ cªi b¶ ÇÒ trÆn, n¢m sãi tay trên m¥t xi mæng nh¡m m¡t låi.

M¶t lúc, hÓt nhiên tôi mª choàng m¡t, hÕi ông cø m¶t cách Ƕt ng¶t :

- Ng†c Çi trình diŒn ÇÖn vÎ nào vÆy, ba ?

- Thì nó cÛng Çi hôm con vŠ Phú L¶c Çó, nhÜng không có máy bay nên bu°i trÜa vŠ låi. Mãi hôm sau m§i Çi ÇÜ®c. Hình nhÜ nó m§i Çi hôm kia.

Tôi ngÒi bÆt dÆy, mª to m¡t nhìn ông và b¡t g¥p ông cÛng Çang nhìn tôi, vÈ nghi ng© dò hÕi.

- ñÒn Ng†c bÎ Çánh mÃt Çêm rÒi. Tôi nói, nhÜ hoàn toàn do bÃt ng©, lÜ«i tôi run lên vÆy, rÒi ngä mình không gÜ®ng, n¢m xuÓng låi. M¡t nhìn vô ÇÎnh lên trÀn nhà. DÜ©ng nhÜ cho mình Çã nghe lÀm, ông cø lÆp låi nh»ng l©i tôi vØa nói thành câu hÕi :

- ñÒn Ng†c bÎ Çánh ? MÃt Çêm rÒi ? NhÜng nó m§i Çi hôm kia Çây mà. Con nghe tin Çó ª Çâu vÆy ?

- Ÿ ban truyŠn tin Çåi Ƕi con. ñ‰n hôm nào mà chúng ch£ng Çánh ÇÜ®c ? Tôi Çáp x£ng. B‡ng dÜng tôi tÙc giÆn vô c§ và cäm thÃy mình lÓ bÎch. Tôi dÎu gi†ng nói v§i ông :

- Ba làm Ön báo cho bác Huÿnh hay Ç‹ bác sang ti‹u Çoàn hÕi låi cho Çích xác. Theo ch‡ con bi‰t thì không có mÃy ngÜ©i chåy thoát.

ñ‹ mình trÀn, ông cø tôi chåy bæng ngang ÇÜ©ng sang nhà bác Huÿnh - ÇÓi diŒn v§i nhà tôi.

Còn låi m¶t mình, tôi n¢m yên và nh§ låi cái cäm giác bàng hoàng thäng thÓt khi tôi vØa vŠ ljn c°ng nhà, nhìn qua khung cºa b‰p nhà Ng†c trÓng trÖn. Ng†c Çâu có ÇÙng Çó, tôi Çâu có ÇÜ®c ôm Ng†c khóc sung sܧng nhÜ tôi Çã tܪng tÜ®ng.

Cä khu phÓ công chÙc im lìm trong bu°i trÜa n¡ng cháy. Bu°i trÜa nhÜ m¶t khÓi thûy ngân r¿c r« chïu n¥ng, Çè xuÓng lòng ngÜ©i. M¶t s¿ im lìm trông có vÈ nhÜ vô håi cûa m¶t khÓi thuÓc n°. Cái yên l¥ng trong khu rØng Çã có s¤n ° phøc kích.

Khi tôi sang nhà Ng†c, ông cø tôi hãy còn ª Çó. Bác Huÿnh ngÒi x‰p b¢ng tròn trܧc mâm cÖm có Çïa cà muÓi, bát canh cäi xanh và Çïa cá ÇÓi kho. Ÿ vành mâm trܧc m¥t bác, chén cÖm ÇÀu vØa b§i ra, chÜa Ƕng ÇÛa, Çang bÓc hÖi.

Bác mª to Çôi m¡t Óc nhÒi nhìn tôi nói, tܪng nhÜ bác muÓn nghe tôi b¢ng hai con m¡t muÓn lòi ra Çó, trên gÜÖng m¥t thÃt Çäm xám xanh. ñôi ÇÛa trong tay bác run lên, cái trán hói nhæn låi nh»ng n‰p sâu, Çã rÎn mÒ hôi. MiŒng bác há hÓc Ç‹ l¶ mÃy chi‰c ræng vàng Çóng Çen nh¿a thuÓc lá.

M¶t lúc lâu bác m§i hÕi tôi, b¢ng m¶t gi†ng mÃt h£n âm ÇiŒu thÜ©ng ngày mà n‰u tôi không trông thÃy bác ch¡n h£n tôi không còn nhÆn ra :

- ThiŒt...thiŒt hä con ? ñÒn th¢ng Ng†c mÃt Çêm rÒi Ò..Òi à ?

- Då... Con cÛng nghe tin ÇiŒn tåi ñåi Ƕi con nhÜ vÆy thôi. ˆn cÖm xong bác qua ti‹u khu hÕi låi cho ch¡c.

NhÜng bác Çã v¶i ÇÙng lên thay áo quÀn Çi ngay. Chén cÖm còn nguyên Çang ngu¶i dÀn. Bác Çã quên b»a cÖm.

*

Cä khu xóm công chÙc cûa tôi Çã hay tin, nhÜng ngÜ©i ta còn ch© ông cø Ng†c trª vŠ Ç‹ bi‰t ch¡c ch¡n. M‡i ngÜ©i nhÜ có gài s¤n trong tim m¶t quä mìn n° chÆm. Th©i gian trôi qua và nh»ng trái tim cæng, s¡p v«.

N¡ng hØng h¿c nhÜ có Çám cháy ngay trên ÇÀu, không có lÃy m¶t làn gió nhË. Lá cây rû xuÓng trong s¿ chÎu Ç¿ng kiŒt l¿c. SuÓt con ÇÜ©ng v¡ng tanh. N¡ng. ChÌ có n¡ng Çang ng¿ trÎ, thä ra muôn ngàn con Çom Çóm lóa sáng m¥t nh¿a ÇÜ©ng, trên các mái ngói.

Trong nhà tôi, nét m¥t m†i ngÜ©i trª nên xa v¡ng m¶t cách kÿ cøc. M‡i ngÜ©i ch†n cho mình m¶t ch‡ và cách ngÒi, b¶c l¶ tâm trång h†, nhÜ nh»ng ngÜ©i tham thiŠn, h† thÃu hi‹u tÜ tܪng cûa nhau, không cÀn phäi th° l¶ b¢ng l©i nói : h† Çang ch© tin m¶t tai h†a mà h† còn nuôi chút hy v†ng ÇÜ®c cÙu vãn b¢ng m¶t phép mÀu vào giây phút cuÓi cùng. M¶t thÙ äo änh cûa ngÜ©i khát nܧc trong sa måc, khi h† chÜa ngã xuÓng, niŠm hy v†ng chÌ bám víu vào nh© s¿ phù h¶ cûa m¶t quyŠn l¿c vô hình.

ñ¶t ng¶t, phá tan bÀu không khí yên l¥ng, tØ ÇÀu ÇÜ©ng có ti‰ng máy xe hÖi nhà binh vang t§i. RÒi m¶t chi‰c xe "ÇÓt" xuÃt hiŒn, chåy chÀm chÆm vào con ÇÜ©ng. Cä xóm nhÜ bÎ d¿ng dÆy, m†i ngÜ©i Ç° xô ra ÇÙng ª hàng hiên nhìn trân trÓi chi‰c xe vØa dØng låi trܧc nhà Ng†c. Anh Hå sï tài x‰ tØ trên xe bܧc xuÓng. Cä nhà tôi cùng chåy sang. Chú Kham ª liŠn vách nhà Ng†c, bܧc choàng qua hàng rào dâm bøt, không kÎp vào b¢ng cºa chính. Hai bên hàng xóm kéo t§i. Chúng tôi ÇÙng vây lÃy anh. Anh Hå sï ÇÜa m¡t nhìn kh¡p m¶t lÜ®t Ç‹ Çáp låi nh»ng tia nhìn cûa chúng tôi Çang Ç° dÒn vŠ anh, rÒi v§i nét m¥t buÒn, nhÜng gi†ng ÇiŠm tïnh, anh nói :

- Tôi muÓn g¥p thân nhân cûa ChuÄn úy Ng†c.

Bác Diên trai v¶i g†i vói vào nhà :

- Bác Huÿnh gái Çâu ? NgÜ©i ta ki‰m... €, kia rÒi. Có anh Çây muÓn g¥p bác Ç‹ báo tin... Bác ngØng b¥t, chÜa bi‰t nói gì thêm, nét m¥t hoàn toàn bÓi rÓi.

Anh Hå sï rë Çám ngÜ©i, bܧc t§i trܧc m¥t bác Huÿnh gái mà gÜÖng m¥t Çã tái nh®t nhÜ m¶t hình n¶m. Thân hình bé cho¡t cûa bác nhÜ bÎ dìm mÃt trong trång thái vô giác. Bác ÇÙng vòng hai tay trܧc bøng, ÇÀu ngoÈo sang bên gÀn th£ng góc v§i chi‰c vai so, vÈ thäm thÜÖng, bác nhìn anh lính trân trÓi. B‡ng m†i ngÜ©i nghe ti‰ng khóc nÙc n« cûa HÜÖng - cô em gái k‰ Ng†c. Anh Hå sï quay nhìn HÜÖng ÇÙng dÃu m¥t khóc sau cánh cºa, Çoån nhìn th£ng vào m¥t bác Huÿnh gái :

- ThÜa vâng. Tôi xin báo tin buÒn cho bà ÇÜ®c bi‰t, ChuÄn úy Ng†c Çã tº trÆn hôm qua. Xác së ÇÜ®c Çem vŠ Ç‹ tåi nhà "Vïnh biŒt" bŒnh viŒn NguyÍn Tri PhÜÖng. Gi†ng nói cûa ngÜ©i lính nghe rõ ràng, âm Ƕ vØa phäi, không vÃp váp, nhÜ Ç†c m¶t câu anh Çã h†c thu¶c lòng vì tØng lÆp låi nhiŠu lÀn. Khi nào tÄm liŒm, anh nói ti‰p, chúng tôi xin tin bà ÇÜ®c bi‰t.

Anh cúi chào bác Huÿnh gái, hÖi nghiêng ngÜ©i vŠ phía Çám Çông, rÒi l¥ng lë rë lÓi bܧc ra xe.

HÜÖng khóc to lên g†i tên Ng†c thÃt thanh : "Anh Ng†c Öi! Anh Ng†c Öi!..." Nàng ôm lÃy m¥t và nh»ng gi†t nܧc m¡t chäy ràn røa qua kë tay nàng.

M†i ngÜ©i có m¥t cÛng khóc theo nàng. M¶t vài ngÜ©i cÓ dùng nghÎ l¿c Ç‹ chÓng låi cÖn cäm xúc, chÌ ch®t tái m¥t Çi, nhÜng nܧc m¡t réo g†i ÇÜ®c nܧc m¡t và cuÓi cùng ngÜ©i ta cÛng cäm thÃy h† kín Çáo quay m¥t Çi Ç‹ giÃu nܧc m¡t trong khæn tay.

Bá Diên gái vØa khóc vØa Ç« bác Huÿnh Çang ngã ra bÃt tïnh :

- Bác Huÿnh ! Bác Huÿnh Ö..Ö..Öi! Kh° quá! Bác Huÿnh! Bác Huÿnh Öi! Bác tÌnh låi. Bác Diên gái réo ba hÒn chín vía bác Huÿnh gái. NgÜ©i ta phø nhau Ç« bác Huÿnh vào nhà.

Chú Kham m¡t ÇÕ hoe, chåy Çi lÃy Óng dÀu ngºi. Nh»ng ngÜ©i khác læng xæng Çem t§i tí thuÓc cÃp cÙu nào ª nhà h† tìm thÃy. Bà Phán bên nhà c¡t m¶t lát sâm, cåy miŒng cho bác Huÿnh gái ngÆm. Bác Çang n¢m thiêm thi‰p trên giÜ©ng v§i chi‰c khæn m¥t thÃm nܧc lånh Ç¡p ngang trán. Da m¥t bác tr¡ng nhÜ m¶t t© giÃy. Mãi cho ljn khi bác Huÿnh trai trª vŠ làm cho chút hy v†ng mÖ hÒ cûa m†i ngÜ©i tan ra nhÜ mây khói - và ngÜ©i ta låi xúm nhau khóc m¶t lÀn n»a - bác Huÿnh gái vÅn chÜa tïnh.

Bác Diên gái vØa khóc m‰u máo vØa thÓt lên nh»ng ti‰ng gì nghe không rõ, nhÜ là "tr©i Öi" và "t¶i nghiŒp". HÀu nhÜ không ai còn l©i gì khác hÖn Ç‹ nói. Bác HÒng, bà Phán cÛng chÌ thÓt lên nh»ng ti‰ng Ãy.

Còn bác Huÿnh trai khóc mà không có nܧc m¡t. ChÌ thÃy cái miŒng móm cûa bác méo xŒch và Çôi m¡t ÇÕ hoe. Tôi có cäm tܪng nhÜ bác Çang làm trò. Bác khóc m¶t lÙc rÒi ngØng h£n låi k‹ chuyŒn. K‹ xong bác låi ti‰p tøc khóc theo cái lÓi Ç¥c biŒt cûa bác. Nh»ng lúc bác nói, tôi tܪng bác Çang k‹ ljn cái ch‰t cûa m¶t ngÜ©i xa lå nào không phäi chính con trai bác.

- Xong rÒi, các bác Öi ! Ba ông ChuÄn úy m§i ra trÜ©ng tiêu h‰t tiŠn rÒi... Còn gì !

Bác k‹ r¢ng..., và... ñó là nh»ng ÇiŠu bác vØa nghe vŠ trÆn Çánh ngÜ©i ta k‹ låi bên Ti‹u khu.

Xác Ng†c chÜa Çem vŠ ÇÜ®c. Bác hÕi š ki‰n bác Diên vŠ cách t° chÙc Çám tang và phäi Ç¥t quan tài Ng†c ch‡ nào trong cæn nhà chÆt ch¶i cûa bác.

Chúng tôi xúm nhau Çào l‡ d¿ng c¶t, che tåm m¶t mái hiên b¢ng hai tÃm bông-sô ghép låi. Chú Kham theo bác Huÿnh trai xuÓng nhà xác Mang cá nhÕ ch© nhÆn xác Ng†c. Bác Huÿnh vØa khóc vØa nói :

- Các bác coi. T¶i nghiŒp th¢ng nhÕ tôi, nó vØa m§i ra trÜ©ng sï quan. VØa Çi hôm kia Çây ch§ lâu la gì cho cam. NgÜ©i ta hÙa chín mÜ©i hôm n»a së cho nó vŠ làm ª væn phòng. Bác khóc rÓng lên thê thäm. Cái sÓ con sao mà Çen quá vÆy Ng†c Öi! Con Öi! GÆp Çôi ngÜ©i låi, hai tay ôm lÃy bøng, nhÜ ru¶t bác vØa m§i ÇÙt ra. Phäi nghe l©i ngÜ©i ta thì Çâu ljn n‡i này. Bác k‹ l‹. H† bäo trong th©i gian ch© Ç®i, hãy khai bŒnh n¢m nhà thÜÖng Çi, ch© cho ljn khi nào ÇÜ®c Ç°i vŠ làm ª væn phòng rÒi xuÃt viŒn Çi làm. Tôi không nghe, cÛng n°i máu anh hùng rÖm, xúi nó Çi trình diŒn, "con trai mà, thº lºa m¶t chút cho bi‰t", tôi nói v§i nó nhÜ vÆy. Tr©i Öi! Con Öi! Nào ng© lºa nóng quá, con chÎu không thÃu, Ng†c Öi ! Mà hôm Çi thÃy nó cÛng vui vÈ. Cä th¢ng bån nó cÛng vÆy. M¥t hai ÇÙa tÜÖi tÌnh, Çâu có vÈ gì là s¡p ch‰t bÃt Ç¡c Çâu. ChÌ có hôm nó ûi b¶ ÇÒ trÆn bÎ cháy cái lon, tôi Çã sinh nghi, nhÜng låi cho là dÎ Çoan, ch§ có ng© Çâu là ÇiŠm d»... RÒi bác Huÿnh låi khóc ngÃt.

- Tr©i Öi ! Chú Kham hoäng hÓt kêu lên. Làm sao, sao vÆy ? Bác Huÿnh! Bác Huÿnh! Bác Huÿnh tái m¥t dÀn, m¡t tr®n ngÜ®c rÒi ngã ra bÃt tÌnh. NgÜ©i ta v¶i v¿c bác Çem vào nhà, trong phòng riêng cûa bác.

Bác Huÿnh gái vØa tïnh låi. Nh»ng ngÜ©i Çàn bà hàng xóm Çã ra vŠ, chÌ còn låi bà Phán, v® chÒng Lan - ChÎ cä cûa Ng†c - Çang sæn sóc cho bác. Bác n¢m trên giÜ©ng, læn qua trª låi, ÇÆp chân tay xuÓng m¥t giÜ©ng réo tên Ng†c thäm thi‰t. Bác ÇÃm vào ng¿c thình thÎch. Bà Phán gi» tay bác låi, tìm l©i an ûi :

- Thôi bác Huÿnh, dÅu sao cháu nó cÛng Çã mÃt rÒi. Bác cÛng không nên buÒn bã âu sÀu quá mà có håi ljn sÙc khÕe. Bác vØa m§i qua cÖn Çau, ngÜ©i Çang còn y‰u. Bác nên nghï ljn HÜÖng, th¢ng Bé và HuŒ.

Bác Huÿnh gái nhìn bà Phán, Çôi m¡t dåi cûa bác dÀn dÀn lÃy låi ÇÜ®c thÀn s¡c. Bác nhÆn ra Lan Çang ôm lÃy vai bác khóc thút thít. Bác n¢m th£ng c£ng, hai m¡t nhìn không ch§p lên trÀn nhà nhÜ nhìn m¶t vÆt, m¶t ngÜ©i nào nhÜng chÌ m¶t mình bác thÃy. Và rÒi, hai giòng nܧc m¡t tuôn chäy ra hai bên khóe, læn tràn xuÓng kë tai, thÃm ܧt cä chi‰c gÓi. Giòng nuu§c m¡t tràn ra tØ hai khóe m¡t cûa bác Huÿnh gái tܪng chØng nhÜ hai måch nܧc ngÀm chäy ra tØ m¶t kë ÇÃt nÙt, không bao gi© dÙt. M¶t lúc m¥t gÓi ܧt ÇÀm Çìa nhÜ Ç° nܧc dù Lan không ng§t lÃy khæn tay thÃm Çi cho bác.

TØ buÒng bên, chú Kham Çi ra cho hay bác Huÿnh trai cÛng Çã tÌnh låi, Çang s»a soån Çi lÃy xác Ng†c, nghe Çâu Çã ÇÜ®c chª vŠ.

*

Bác Diên ÇÙng ª c°ng ra vào nhà bác Huÿnh nói chuyŒn v§i chú Kham, Ç®i bác Huÿnh cùng xuÓng Mang cá nhÕ.

- CÛng còn chút hy v†ng ch§ chú. Nghe nói trong ÇÒn chÌ có bÓn sï quan mà chÌ ch‰t ba. Bi‰t Çâu Ng†c nó Çang còn chåy låc ª Çâu Çó chÜa tìm thÃy. Có nh»ng trÜ©ng h®p lå lùng l¡m. CÙ Çinh ninh là ch‰t rÒi, cä nhà xúm låi khóc lóc, lÆp bàn th© khói hÜÖng nghi ngút sì søp vái låy. MÃy hôm sau lù lù trª vŠ nhÜ ma hiŒn hÒn.

Chú Kham ái ngåi nhìn bác Diên, chú trä l©i bác, gi†ng nhÕ nhË và cÓ làm cho trª nên nhË nhàng, tÕ cho bác Diên là chú không muÓn làm cho chút hy v†ng vØa ch§m nª cºa bác tan nhÜ b†t sóng va vào Çá cu¶i :

- Vâng, tôi hi‹u š bác. Bác muÓn nói ljn vÎ sï quan thÙ tÜ chÙ gì ? ñó là ông ñåi Ƕi phó Çi phép, Çêm tÃn công ông không còn ª trong ÇÒn n»a. Bác Huÿnh vØa g¥p ông ta bên Ti‹u khu. Vä, ngÜ©i ta Çã tìm thÃy xác Ng†c có Çeo tÃm thÈ Çính bài kh¡c rõ tên h†. Sª dï xác chÜa Çem vŠ ÇÜ®c vì còn phäi Ç®i máy bay.

Chú Kham và bác Huÿnh trai vØa ra khÕi c°ng thì m¶t chi‰c xe jeep Ç° låi. M¶t ông trung úy H¡c báo ljn cho hay, chính ông Çã tìm thÃy xác Ng†c trܧc tiên bÎ vùi dܧi hÓ cát, và cæn cÙ vào thÈ bài kim khí, ông Çã vi‰t låi rõ ràng tên h† cûa Ng†c trên m¶t t© giÃy Çính vào xác cho thân nhân dÍ nhÆn. Nói xong ông lái xe Çi ngay, bÕ låi bác Diên ÇÙng s»ng nhÜ bÎ tr©i trÒng. Bóng bác in xuÓng m¥t nŠn xi mæng, Çen nhÜ m¶t v‰t dÀu h¡c loang.

*

Bác Diên gái rÖm r§m nܧc m¡t nói v§i tôi :

- T¶i nghiŒp Ng†c quá con à. Bác thÜÖng nó nhÜ con vÆy. M§i mÃy ngày trܧc Çây, nó qua nhà bác løc cÖm ngu¶i æn v§i ñÙc - con trai bác Diên, Çi trܧc Ng†c hai khóa - khi hai ÇÙa Çi chÖi khuya vŠ Çói bøng. Có chuyŒn gì Ng†c cÛng k‹ låi cho bác nghe và hÕi š ki‰n bác. VÆy mà b»a nay Ng†c không còn trên cõi Ç©i n»a. ThÆt nhÜ n¢m mÖ, bác không th‹ nào tin ÇÜ®c là Ng†c Çã ch‰t. VÆy mà Çó là s¿ thÆt. Bác ngØng låi, lÆt våt áo lên lau m¡t.

Nghï ljn bån, m¡t tôi cÛng b¡t ÇÀu thÃy cay cay. NhÜng tôi cÓ kìm hãm - m†i ngÜ©i Çã khóc, Çó là công viŒc cûa Çàn bà và cûa nh»ng ông già tinh thÀn suy nhÜ®c. Tôi không muÓn tÕ ra - ít ra là trܧc m¥t m¶t ngÜ©i thÙ hai - là tôi cÛng y‰u ÇuÓi nhÜ vÆy. Tôi an ûi bác Diên, và thÆt khó chÎu, khi chính tôi cÛng låi nói ljn sÓ mŒnh - trong hoàn cänh cûa b†n thanh niên chúng tôi ÇÓi v§i cu¶c chi‰n tranh này, tôi không sao hi‹u n°i hai ch» Çáng thÜÖng Çó - Ç‹ làm cho bác Diên dÎu b§t cÖn phiŠn não - Çó là cái sÓ không may cûa riêng Ng†c hay là cái sÓ khÓn nån chung cho cä th‰ hŒ chúng tôi trong cu¶c chi‰n tranh hiŒn nay ?!

Bác Diên gái nói ti‰p :

- V® chÒng bác Huÿnh lâu nay sÓng c¿c kh°, th¡t lÜng bu¶c bøng nuôi con æn h†c, vØa thành tài thì bÎ b¡t Çi lính Ç‹ bây gi© ra nông n°i vÆy. Ng†c nói v§i bác là khi nào lãnh lÜÖng Ng†c së ÇÜa h‰t cho cha mË... Ng†c là nguÒn hy v†ng Ƕc nhÃt m§i ch§m nª cûa gia Çình bác Huÿnh, Çã v¶i tàn. Th¢ng Bé thì chÖi b©i lêu lÕng, ch£ng k‹ gì ljn nhà cºa. Con HÜÖng th¢ng HuŒ còn Çi h†c. Lan có chÒng con yên phÆn nó. Bác Huÿnh trai ngày hai bu°i còng lÜng trên chi‰c xe Çåp, bÃt k‹ n¡ng mÜa v§i sÓ lÜÖng ít Õi, có Çû Çâu vào Çâu. Còn bác gái thì quanh næm suÓt tháng chúi ÇÀu vào b‰p có bi‰t ljn m¶t trò chÖi giäi trí nào. Ng†c ch‰t là nguÒn hy v†ng cûa gia Çình bác cÛng t¡t h£n. HÜÖng rÒi së Çi lÃy chÒng. ñ®i cho ljn lúc th¢ng Bé, th¢ng HuŒ l§n lên làm sao Ç®i n°i ? Già s¡p xuÓng l‡ ljn nÖi rÒi.

Bác Diên nói v§i tôi r¢ng, bác có khuyên bác Huÿnh gái hãy Ç‹ thì gi© mà cÀu Tr©i khÃn PhÆt cho Ng†c nó ÇÜ®c tai qua nån khÕi. Chính bác Çêm nào cÛng tøng kinh, xin tr©i PhÆt phù h¶ cho ñÙc, con trai bác.

- Nói xin l‡i con, bác ti‰p l©i. Ch§ nhÜ ngay ljn chÒng bác bây gi© bác cÛng không cÀn Çâu con. ChÌ có nh»ng ÇÙa con cûa bác thôi. Chúng nó mà có làm sao thì ch¡c bác không sÓng n°i con à ... T¶i nghiŒp, trܧc hôm Çi Ng†c có hÙa v§i Çám con bác, bao gi© lãnh lÜÖng ráp-pen chuÄn úy nó së Çãi Çám nhÕ Çi xi nê. MÃy ÇÙa nhÕ mùng r« vây lÃy Ng†c, "hoan hô anh Ng†c m¶t phát".

Gi†ng bác Diên gái m‡i lúc trª nên bình tïnh hÖn, giÓng m¶t bÀu tr©i trong sáng lên dÀn khi gió th°i ÇÄy Çi xa nh»ng Çám mây u ám.

Bác k‹, bu°i sáng cách Çây ba hôm, bác thÃy m¶t chi‰c xe "ÇÓt" dØng låi trܧc nhà Ng†c. Trên xe Çã có ngÜ©i bån cûa Ng†c. Ng†c xách chi‰c ba lô tØ trong nhà Çi ra cÜ©i v§i bån :

- Ê, sao b»a trܧc nói ª nhà chÖi cho Çã mà b»a nay låi Çi s§m vÆy bÒ ?

- Thì nói th‰ thôi. ñi phÙc cho rÒi, ª nhà ch£ng bi‰t làm gì. NgÜ©i bån cÛng tÜÖi cÜ©i trä l©i :

Ng†c quæng x¡c lên xe hÕi :

- LÀn này ch¡c có máy may không Çó ? Ng†c vØa hÕi vØa leo lên xe. Không khéo Ç®i ljn trÜa rÒi låi trª vŠ nhà nhÜ b»a trܧc.

Má Ng†c chåy theo ra ÇÙng cånh hông xe nhìn lên. Bác hiŠn lành quá, ch£ng bi‰t nói v§i con nh»ng gì trܧc khi tØ biŒt. Bác cÙ ÇÙng vÎn tay vào b© thành s¡t mà nhìn Ng†c mãi nhÜ muÓn thu lÃy cho rõ ràng hình änh ÇÙa con trai yêu vào tâm khäm, ÇÙa con trai bác rÙt ru¶t ÇÈ ra, nh†c công nuôi nÃng cho l§n khôn, bây gi© s¡p xa bác, Çi vào chÓn hi‹m nghèo.

Ng†c chÓng tay lên càng xe, cúi xuÓng nói v§i mË :

- Thôi, má vào nhà Çi, ÇÙng Çó làm gì cho thêm n¡ng. Con Çi ít lâu có phép låi vŠ thæm nhà. ñâu có xa xôi gì má lo. Lên ljn con vi‰t thÜ vŠ liŠn cho má yên lòng.

Bác Huÿnh nhìn con van lÖn :

- M¥c kŒ má con à, n¡ng chút có sao. con cho má ÇÙng nhìn con m¶t lát. Con Çi rÒi, có muÓn má cÛng không nhìn con ÇÜ®c n»a

- NhÜng n¡ng quá mà, má. Ng†c nôn nao nói. con Çi lâu nhÃt là hai tháng con låi vŠ, má à. Ng†c cÜ©i tÜÖi. lúc Çó tha hÒ má nhìn con ch§ gì.

Má Ng†c gÜ®ng cÜ©i, lÆp låi l©i nói :

- KŒ má, con. Cho má ÇÙng Çây nhìn con m¶t lát. Xe chÜa chåy mà.

Bác Huÿnh trai Çã Çi làm, lÛ em Ng†c Çi h†c.

Bu°i sáng, khi dÅn chi‰c xe Çåp ra ÇÜ©ng, ông b¡t tay Ng†c, cái b¡t tay ÇÀu tiên ông dành cho ÇÙa con trai :

- Lát n»a... Ba không có nhà... Thôi con Çi månh giÕi.

Hai ÇÙa em l‰ Ng†c, HÜÖng và HuŒ, tay mang c¥p, cÛng nói :

- Anh Ng†c Çi månh giÕi nghe.

HÜÖng, cô em gái nói mà không nhìn anh, quay m¥t dÃu nܧc m¡t sau vành nón lá. Còn HuŒ, cÆu em trai thì lí l¡c :

- Anh Çánh gi¥c cho chì nghe. LÃy vŠ cho em cây súng, nh§ nghe. Em b¡n chim.

Bác Diên gái cÛng ra ÇÙng ª cºa. Trông thÃy, Ng†c ÇÙng th£ng ngÜ©i ÇÜa tay lên chào theo lÓi nhà binh, rÒi cÜ©i nói :

- LÀn này ch¡c con Çi thÆt rÒi, lâu lâu con m§i vŠ, vì ÇÜ©ng giao thông khó khæn. Con xin chúc hai bác ª låi månh giÕi.

NgÜ©i tài x‰ Çã cho n° máy xe. Ng†c quay sang mË, cÀm lÃy hai tay bà rÒi bÃt ng©, hôn lên làn má nhæn nheo cûa mË :

- Má, con chúc má ª nhà bình an. Nói con gªi l©i chào ba con và các em. thôi, con Çi nghe. Xe s¡p chåy rÒi, má vào Çi kÈo n¡ng.

M¥c cho Ng†c có nói gì, ngÜ©i mË cÛng vÅn ÇÙng Çó, hai mË con nhìn nhau. Ng†c g¡ng gÜ®ng cÜ©i tÜÖi cho mË yên lòng.

Chi‰c xe læn bánh. Hai tay ngÜ©i mË níu lÃy thành xe r§t xuÓng, trÖ tr†i. Nhìn theo con, bÃy gi© hai giòng nܧc m¡t m§i tuôn tràn xuÓng má.

TrÈ con trong xóm chåy theo g†i "Anh Ng†c, anh Ng†c". Ng†c cÜ©i, ÇÜa tay vÅy. Có ÇÙa nghÎch ném lên xe m¶t hòn sÕi. Ng†c cung tay làm ÇiŒu b¶ b¡n súng, miŒng hét : "P¢ng! P¢ng!, b†n trÈ con vÅn chåy Çu°i theo xe. Ng†c vÅn quay låi b¡n b¢ng miŒng cho ljn lúc chi‰c xe tæng tÓc Ƕ bÕ låi l§p bøi m© và khuÃt mÃt ª khúc quanh ÇÀu ÇÜ©ng.

- Bây gi©, bác Diên ti‰p. Bác còn nghe rõ ràng ti‰ng Ng†c cÜ©i nói, ti‰ng giày Ng†c nŒn cÒm c¶p trên m¥t ÇÃt lúc Ng†c chåy ra xe. Bác l¡c ÇÀu, thÆt khó tin quá con å, bác khó tin là Ng†c Çã ch‰t th¿c rÒi.

Bác thª dài, chào tôi ra vŠ. Tôi ÇÜa bác ra c°ng, không bi‰t phäi nói l©i an ûi nào v§i bác cho phäi. Bác còn nán låi thêm chút n»a, nói :

- Ng†c thÆt vô t¶i con å. Ng†c ch‰t vô t¶i. Công lao cha mË nuôi nÃng hÖn hai mÜÖi næm trÜ©ng cÀm b¢ng Çem Ç° xuÓng sông. Mà có ích l®i gì cho ai Çâu ? L®i cho ai thì ch£ng thÃy, chÌ thÃy thiŒt thân con cháu mình và làm Çau buÒn các bÆc cha mË. Thôi, con vào æn cÖm Çi, bác vŠ. Mai con còn ª låi ch§ ? €, con nên nói v§i anh em trong xóm giúp Ç« bác Huÿnh ÇÜa Ng†c ljn nÖi an nghÌ cuÓi cùng. M¶t lÀn trong Ç©i ngÜ©i, nghïa tº nghïa tÆn. RÒi thì ngÜ©i sÓng có công viŒc cûa ngÜ©i sÓng, còn ai có thì gi© mà nh§ ljn Ng†c n»a, phäi không con ?

*

Bu°i chiŠu thì tôi nghe xác Ng†c Çã ÇÜ®c liŒm, Çang còn quàng tåi chùa DiŒu lj. Nghe Çâu Ng†c ch‰t nh¢m ngày trùng n¥ng nên bác Huÿnh c» không dám Çem vŠ nhà.

Sau khi mª cu¶c låc quyên trong xóm lÃy tiŠn mua lÍ vÆt phúng Çi‰u, chúng tôi - nh»ng thi‰u niên trong xóm - ljn chùa làm lÍ.

Quan tài Ng†c ÇÜ®c kê trên hai bøc g‡, Ç‹ ngay trܧc sân chùa, bên trên phû lá c© dài rû xuÓng che gÀn khuÃt hai bên hông. Trên n¡p áo quan, cháy leo lét m¶t hàng sáu cây n‰n tr¡ng. Ÿ m¶t ÇÀu có Ç¥t bàn th© v§i tÜ®ng PhÆt Bá Quan Th‰ Âm. Bác Huÿnh Çang bàn viŒc chôn cÃt v§i sÜ ông trø trì. Bác cho chúng tôi bi‰t, là bác Çã liŒm Ng†c b¢ng m¶t bao bÓ trà Tàu. Bác nh© chúng tôi làm m¶t mái hiên cho quan tài Ng†c, "kÈo mai n¡ng d†i t¶i nghiŒp nó".

Hôm sau, suÓt bu°i sáng tôi bÆn viŒc nên không ljn chùa ÇÜ®c. Nghe Çâu sáng Çó, Trung tá Ti‹u Khu Trܪng và phái Çoàn chính quyŠn có ljn phúng Çi‰u. Ông có džc m¶t bài Çi‰u væn ng¡n theo thông lŒ v§i n¶i dung sáo, r¢ng Ng†c là m¶t sï quan can Çäm "Çã sát cánh cùng ÇÖn vÎ chi‰n ÇÃu ljn giây phút cuÓi cùng" và "Çã hy sinh cho chính nghïa, Ç‹ låi bao ti‰c thÜÖng cho dân t¶c "... Ng†c ÇÜ®c truy thæng cÃp bÆc thi‰u úy và g¡n anh dÛng b¶i tinh kèm nhành dÜÖng liÍu.

Bu°i trÜa, trܧc khi vŠ ÇÖn vÎ, tôi xuÓng chùa, g†i là Ç‹ tØ giã vong linh Ng†c lÀn cuÓi.

Chi‰c hòm Çã ÇÜ®c sÖn màu lam nhåt, trang trí hai bên hông hình bông sen tr¡ng. Trên ÇÀu quan tài, bÙc änh Ng†c chøp khi m§i g¡n Alpha ÇÜu®c phóng to, lÒng khung kính. Bên cånh Ç‹ c¥p lon Thi‰u úy, hoa mai ÇÒng vàng chói n°i bÆt trên nŠn väi nhung Çen. Tôi ÇÙng xa nên không thÃy tÃm huy chÜÖng Ç‹ ch‡ nào.

Th¢ng cháu nhÕ Çi theo tôi nói :

- Anh Ng†c ÇÜ®c thæng cÃp Thi‰u úy. Tôi hÕi nó :

- Cháu có thích làm Thi‰u úy nhÜ anh Ng†c không ?

Nó dÅy nÅy :

- Làm Thi‰u tܧng cháu cÛng không thèm. Ch‰t rÒi thì còn bi‰t gì n»a. Nghï ng®i m¶t lúc, nó phát bi‹u thêm :

- Ch‰t rÒi mà cho làm T°ng thÓng cháu cÛng không Üng. Làm dân thÜ©ng mà sÓng sܧng hÖn.

Tôi nhìn Çæm Çæm vào bÙc änh cûa Ng†c. Tôi nh§ låi l©i tôi Çã nói v§i nó bu°i sáng hai ÇÙa Çi nhÆn s¿ vø lŒnh :

- Ng†c này, Thi‰u tá nói còn hai tháng n»a Çåi Ƕi mày së ÇÜ®c Ç°i vŠ ch‡ tÓt. Hai tháng k‹ ra không là gì, ngay nhÜ haio næm cÛng vÆy, ÇÓi v§i m¶t Ç©i ngÜ©i. NhÜng mày nh§ cho là gi»a s¿ sÓng và s¿ ch‰t khoäng cách không ÇÀy m¶t giây ÇÒng hÒ.

Ng†c Çã làm thinh không trä l©i. Mãi lâu sau nó m§i nói m¶t cách giÆn d» :

- –i thôi! KŒ cha nó, hÖi Çâu mà lo l¡ng cho mŒt xác. Nói xong nét m¥t Ng†c trª nên buÒn rÛ rÜ®i. TØ ngày Çó ljn nay m§i hÖn m¶t tuÀn lÍ.

Tôi muÓn ljn chào vïnh biŒt Ng†c, nhÜng chân tôi vÅn không nhúc nhích. Tôi nhìn änh Ng†c Çang mÌm cÜ©i v§i ánh m¡t sáng r« kia mà t¿ nhû : " Không Ng†c å. Tao không cÀn phäi ljn chào vong linh mày. Không cÀn thÙ hình thÙc phiŠn toái tÀm thÜ©ng Çó. Cái ÇiŠu tao phäi làm khó khæn hÖn nhiŠu. Và không phäi m¶t mình tao có th‹ làm n°i. Nó cÀn ljn tÃt cä nh»ng ngÜ©i còn lòng xót thÜÖng cho sÓ phÀn kh° äi cûa ÇÃt nܧc nÀy. Nó cÀn ljn sÜ chung sÙc cûa cä dân t¶c mình Çó Ng†c. MÀy ch‰t yên phÆn mày, bÕ cái cõi sÓng ÇÀy bÃt tr¡c này låi cho bån bè ..."

Ngay trÜa hôm Çó tôi trª vŠ ÇÖn vÎ. ñám tang Ng†c mãi x‰ chiŠu m§i ÇÜa.

*

Trong cái ch‰t Ng†c có hai ÇiŠu mà ngÜ©i nhà cûa Ng†c không muÓn cho ai bi‰t.

ThÙ nhÃt, Ng†c chÜa có v® mà låi ch‰t nh¢m ngày trùng n¥ng. Ba má Ng†c s® có chuyŒn r¡c rÓi trong gia Çåo do hÒn oan cûa Ng†c không chÎu Çi ÇÀu thai trª vŠ quÃy phá, nhÜ trÜ©ng h®p các cô gái còn trinh ch‰t uÃt Ùc.

Tôi bi‰t ÇiŠu này không th‹ xäy ra ÇÜ®c, dÀu cho có thÆt chuyŒn hÒn oan Çi n»a, vì Ng†c Çã không còn là m¶t cÆu trai tân. Chính tôi Çã d¡t Ng†c xuÓng Çò sông HÜÖng, xô nó vào lòng m¶t ä và, m†i s¿ Çã xäy ra hoàn toàn nhÜ š, dù r¢ng trܧc Çó nó có phän ÇÓi lÃy lŒ và khi cô gái choàng tay ôm nó, nó run lên nhÜ cÀy sÃy. ñÓi v§i Ng†c, viŒc Çó có th‹ chÜa rõ ràng và cÛng ch£ng lÃy gì làm ÇiŠu, nhÜng bây gi© ch¡c nó cÛng ÇÜ®c yên tâm Çi ÇÀu thai ki‰p khác và t¿ hào k‹ v§i nh»ng con ma ngây ngô r¢ng, nó Çã tØng bi‰t Çàn bà là gì rÒi.

Còn ÇiŠu thÙ hai, thì chÌ riêng bác Huÿnh và chú Kham bi‰t rõ mà thôi, khi hai ngÜ©i nhÆn xác Ng†c Ç‹ tÄm liŒm. Chi ti‰t hŒ tr†ng này bác Huÿnh và chú Kham không tÕ cho ai bi‰t nhÃt là ÇÓi v§i nh»ng ngÜ©i trong gia Çình Ng†c. NhÜng chú Kham Çã không cÀm lòng ÇÜ®c khÕi k‹ låi v§i tôi, trong lúc tôi Çang s»a soån trª låi ÇÖn vÎ.

- Cháu vŠ tråi Çó hä ? Chú hÕi tôi. Này, Çi ÇÜ©ng cÄn thÆn nghe cháu, mÃy ngày nay b†n h† hoåt Ƕng ghê l¡m. Cháu không nghe các trÆn Çánh xäy ra kh¡p nÖi, mìn Çua nhau n° trên quÓc l¶ Çó sao ? RÒi, sau m¶t hÒi trÀm ngâm, chú v¶i nói, nhÜ vØa ch®t nh§ ra :

- €, cháu không Çi kÎp ÇÜa Çám Ng†c hä ? T¶i nghiŒp Ng†c, cháu å. Chú låi im l¥ng m¶t lúc rÒi m§i ngÆp ngØng nói ti‰p :

- Ng†c bÎ ch‰t thiêu, cháu à. Áo quÀn cháy h‰t. Ch‰t trÀn truÒng và không ÇÜ®c toàn thây. Chú nói, nhÜng cháu Ç‹ bøng, ÇØng k‹ låi v§i ai n»a mà tûi cho vong linh nó. Gi†ng chú trª nên thì thÀm, nhÜ t¿ nói v§i mình m¶t ÇiŠu gì quan tr†ng. Chú nhìn cÛng ch£ng ra n»a cháu à. Y nhÜ m¶t khúc than hÀm. Phäi, m¶t khúc than không hÖn kém. "TÜ®ng khÕa thân Çàn ông" cûa m¶t Çiêu kh¡c gia bi quan thu¶c trÜ©ng phái bi‹u tÜ®ng. MÃt m¶t phÀn ÇÀu và cä cánh tay m¥t, ngÜ©i lÃy xác bäo tìm mãi không thÃy. Làm sao tìm ra cho ÇÜ®c, phäi không, khi nó Çã cháy røi trong Çám tro than Ãy chÙ ? N‰u trên c° tay Ng†c không còn låi tÃm l¡c thì ch£ng bi‰t Ç¢ng nào mà nhÆn ra n»a cháu å. Thê thäm quá! Trông tang thÜÖng cái cänh cha liŒm xác con Ãy. Không làm sao m¥c áo quÀn vào cho nó ÇÜ®c. ThÆt là khó khæn quá. ChÌ có th‹ Ç‹ yên nhÜ vÆy rÒi quÃn väi tr¡ng bao chung quanh thì m§i gi» cho nguyên lành ÇÜ®c. Cháu nghï, chín røc h‰t cä rÒi, Ƕng t§i là nó rã ra cä. Thôi Çành thÃt lÍ v§i cháu nó vÆy và cÀu cho vong linh nó thÃu rõ lòng cha nó chua xót ljn Ƕ nào Çã phäi làm nhÜ vÆy.

Tôi nói :

- Cháu vì bÆn chút viŒc chiŠu qua. N‰u không, cháu cÛng theo chú Çi nhÆn xác Ng†c.

- Thôi cháu å, chú nói cháu ÇØng trách, không Çi mà låi hÖn. ñi chÌ thêm Çau lòng. chuyŒn vui m§i nên chia xÈ. Trong hoàn cänh này, tÓt hÖn là nên gi§ hån nó låi. Gieo r¡c thêm n‡i kh° tâm cho ngÜu©i khác có ích gì. Chú và bác Huÿnh Çã Çû rÒi. Áo não l¡m cháu å. Lúc ngÜ©i ta m§i d« tÃm khæn che lên chÌ cho bác Huÿnh cái khúc than Çó nói là xác cûa Ng†c, ông khóc rÓng lên :

- Con Öi ! Sao mà con ch‰t thê thäm nhÜ vÀy ... Ai b¡t con ch‰t, ai xui con ch‰t vÆy con Öi ... Con tôi vô t¶i. Con Çã làm nên t¶i tình gì mà b¡t con phäi ch‰t oan Ùc gi»a tu°i thanh xuân...? Ng†c Öi ! Công Ön cha mË sinh thành, dÜ«ng nuôi, con chÜa ÇŠn Çáp mà... Ai b¡t con ch‰t, Ng†c Öi ?!

Ông ôm lÃy xác Ng†c khóc nhÜ m¶t ngÜu©i Çiên loån, chú phäi h‰t l©i khuyên can ông m§i nguôi, chi‰c áo tr¡ng cûa ông lÃm ÇÀy bøi than.

Tôi ÇÙng l¥ng yên nghe chú Kham nói. Chú ngÜng k‹ nhìn tôi hÕi :

- Bao gi© cháu Çi ? Cháu Çi ngay bây gi© chÙ ? ¯, thôi cÛng ÇÜ®c. Ráng mà lo bäo toàn lÃy tÃm thân cháu nhé. Công lao cha mË nuôi dÜ«ng mÃy mÜÖi næm trÜ©ng m§i nên ÇÜ®c nhÜ ngày nay. Chú b¡t tay tôi :

- Cháu Çi månh giÕi và may m¡n. Chú còn gi» tay tôi, m¡t Çæm chiêu. Cháu å, nhÜ vÆy là Ng†c chÜa kÎp lãnh lÜÖng ChuÄn úy n»a nhÌ ?

- ThÜa chú vâng. Tôi Çáp. Ng†c vÅn còn lãnh lÜÖng trung sï.

- M§i mÃy hôm Ç©i lính.

Chú nói, v¶i buông tay tôi.

KINH DÐ÷NG VÐ÷NG

Trª vŠ S¹NGVˆn 3
Return to TWP Contents
HOME