Bên tr©i sÜÖng khói

TruyŒn trÀn hoài thÜ

Tony ló ÇÀu vào phòng tôi rÒi nói :

- Sang, 10 gi© h†p. Phòng 121.

Sau Çó anh ta nhìn tÆp sách trܧc m¥t tôi.

- Sao, thi final chÜa ?

Tôi nhún vai.

- TuÀn này.

- NhÜ vÆy, tôi cam Çoan không ai phá rÀy ông Çâu. Yên tâm mà làm toán.

Tôi nói cám Ön. Tony låi Çi ti‰p qua phòng cånh. Anh ta là x‰p phòng. TrÈ trung, yêu Ç©i và rÃt t‰u. M‡i lÀn ông ta cu©i, cä tÀng lÀu dÜ©ng nhÜ nghe suÓt ti‰ng cÜ©i cûa anh. Bây gi© anh Çang cÜ©i giªn cùng Çám thu¶c quyŠn. VÅn là nh»ng chuyŒn quen thu¶c. NFL. Baseball. Homerun. VÅn là nh»ng l©i ch‰ nhåo dành cho tên Tim, m¶t khán giä cuÒng tín cûa Philadelphia Eagles. Eagles låi thêm m¶t lÀn n»a bÎ Çåi båi trܧc Giant. Quaterback Cunningham bÎ vÆt tä tÖi. Tim væng tøc. Eagles stint. B‡ng nhiên, có ti‰ng la l§n cûa Tony v†ng qua :

- Cä ông Sang n»a, °ng cÛng là fan cûa Eagles. Sang, Eagles cûa ông bÎ Çåi båi rÒi. Cunningham bÎ n¢m trên bæng ca rÒi. Ông có buÒn không ?

Tôi cÜ©i m¶t mình, không trä l©i. TØ lâu, h† vÅn bi‰t tôi có cäm tình v§i Eagles. Tôi hay bào chºa Ç‹ bênh v¿c vŠ m¶t Ƕi banh tåi m¶t thành phÓ mà tôi Çã sÓng gÀn bÓn næm tr©i. RÒi b†n mày xem, Eagles së vào ÇÜ®c playoff . White là nhÃt. H¡n së vÆt th¢ng Sims tä tÖi. ChÌ có th¢ng Tim m§i là bån ÇÒng minh cûa tôi, bªi lš do giän dÎ là h¡n hiŒn ª Philadelphia, m‡i ngày lái xe hai ti‰ng ÇÒng hÒ qua New Jersey làm viŒc. Còn tôi, hiŒn ª Çây, mÜ©i næm rÒi, c§ sao tôi vÅn còn n¥ng tình n¥ng nghïa v§i nh»ng con diŠu hâu xanh Eagles kia. ñáng lë tôi phäi ngã vào hàng ngÛ cûa mÃy tên trÈ tu°i cùng nhóm. ñáng lë tôi phäi là fan cûa Jet hay Giant, bªi vì h† Çang chÖi trên sân Meadowland cûa New Jersey. Tôi cÛng không th‹ hi‹u n°i. Hay là tåi nÖi kia, tôi Çã ljn Ç‹ nÜÖng t¿a trong nh»ng ngày ÇÀu tiên cûa ki‰p Ç©i tœ nån. NÖi Çó, khu Logan, mà nh»ng ngÜ©i tœ nån Çã quen g†i là Lò gan, Çã thÃy gia Çình tôi tØ m¶t cæn lÀu ª tØng hai, gi»a bÓn bŠ t¶i ác, drug, rác rܧi, Çám ngÜ©i say rÜ®u ngä nghiêng, chai l† ÇÀy trên vïa hè. NÖi Çó v§i nh»ng b© thành ÇÀy ngÆp nh»ng giòng ch» sÖn vi‰t bÆy, nh»ng ngôi nhà cÛ kÏ bÕ hoang, nh»ng sân nhà cÕa dåi, ngÆp rác. NÖi Çó, chuy‰n xe trolley nghi‰n ræng trên ÇÜ©ng vào lúc 4 gi© sáng, vang lách cách trong Çêm vŠ sáng, cùng v§i nh»ng tia lºa xËt tØ hàng dây ÇiŒn tr©i. NÖi Çó, nh»ng nhóm ngÜ©i tœ nån, ViŒt Miên Lào hay Mông tø tÆp ª dܧi c¶t Çèn trong nh»ng bu°i sáng tinh sÜÖng, Ç‹ ch© các xe bus mang vŠ các nông tråi xa. NÖi Çó có gì Ç‹ tôi phäi nh§, phäi ghi ÇÆm tình nghïa. NÖi Çó, th¢ng con trai tôi ljn trÜ©ng Birney, nÖi mà ai cÛng chê khinh nhÜ th‹ m¶t ° hang tæm tÓi, Ç‹ nó b¡t ÇÀu nh»ng bài h†c v« lòng và ti‰p tøc mang school bag khi mùa t¿u trÜ©ng trª låi. NÖi Çó, tôi cÛng Çã ngÒi trong lòng xe ÇiŒn ngÀm, m‡i Çêm tØ trÜ©ng h†c trª låi nhà, v§i n‡i bÖ vÖ cûa ngÜ©i xa xÙ. NhÜ vÆy, có cái gì Ç‹ tôi phäi luy‰n lÜ, sau khi tØ giä.

Có gì Ç‹ luy‰n lÜu. Luy‰n lÜu l¡m chÙ. Hai chân cûa th¢ng con trai tôi Çã cao dÀn lên tØ khu xóm tÓi tæm mà ngÜ©i MÏ g†i là slum Ãy. TØ nh»ng ngày tôi chÃt bÓn viên gåch trܧc cºa nhà Ç‹ nó có th‹ ÇÙng trên Ãy mà mª khóa m¶t mình, ljn ba viên, hai viên, m¶t viên, rÒi không còn viên gåch nào n»a. Nó Çã l§n dÀn lên, cao h£n lên, nhÜ hôm nào ÇÙng trên sân khÃu cûa trÜ©ng trung h†c vào ngày tÓt nghiŒp, gi»a m¶t vùng ánh sáng tØ nh»ng ng†n Çèn nhiŠu n‰n. Nó Çã džc bài diÍn væn ra trÜ©ng. Nó nói vŠ slum xÜa, nó khuyên bån bè cùng khóa nh§ låi nh»ng thÀy nh»ng cô cÛ. Nó quay vŠ quá khÙ Ç‹ nhìn vŠ tÜÖng lai. Và ª trên hàng gh‰ dành cho phø huynh, nh»ng ngÜ©i MÏ Çã quay låi chúc mØng tôi. Congratulations. H† b¡t tay tôi. Tôi sung sܧng ljn Ùa nܧc m¡t. NhÜ vÆy làm sao tôi có th‹ quên Logan ÇÜ®c. NhÜ vÆy làm sao tôi có th‹ quên ông thÀy Shannon, ngÜ©i giáo viên MÏ Çen, Çã bÕ bao nhiêu công sÙc Ç‹ ÇÜa con tôi tØ ch‡ thÃp nhÃt lên ch‡ cao nhÃt. NhÜ vÆy làm sao tôi bÕ rÖi Eagles ÇÜ®c.

MÜ©i gi© sáng. Phiên h†p thÜ©ng lŒ. Tony nhìn mÃy ÇÙa nhân viên rÒi la : Sao chÌ còn chØng nÃy ÇÙa sao ? Anh ta nhíu mày, nhún vai. Låi Çùa c®t. Tôi không hi‹u nh»ng gì trong ÇÀu ngÜ©i trܪng phòng. Cay Ç¡ng hay m¶t s¿ chÃp nhÆn. M§i ngày nào, cä lÀu tÃp nÆp ngÜ©i, bây gi© mÃy th¢ng còn sói låi cùng nh»ng hành lang hoang v¡ng mông mênh. M§i ngày nào nhóm X., chuyên vŠ Mainframe, trên hai mÜÖi ngÜ©i gÒm cä contractor, consultant, bây gi© võn vËn còn hai ngÜ©i. Và ngay cä nhóm cûa tôi n»a. M§i m¶t tháng mà hai ÇÙa Çã r©i xa, tìm ch‡ khác. ñó là business. SÓ phÆn chúng tôi g¡n liŠn vào nh»ng báo cáo hàng tháng vŠ l©i l‡, vÓn li‰ng cûa hãng. May mà tôi vÅn còn có m¥t sau mu©i næm nay.

Bây gi© Tony m§i lÃy cái h¶p dÃu ª dܧi chân bàn. Anh ta tháo h‰t nhuÛng mänh giÃy b†c, lôi ra chi‰c ÇÒng hÒ. Anh ta nhìn tôi rÒi nói :

- ñây là quà dành cho ông Sang sau mÜ©i næm làm viŒc. Chúc mØng ông.

Tôi nhÆn lÃy, nói cäm Ön Tony. Tôi nhìn chæm chú cái tên kh¡c vào bäng ÇÒng. Mu©i næm. Thì ra tôi cÛng Çã träi qua mÜ©i næm, và vÅn còn tÒn tåi. MÜ©i næm, th©i gian Çû dài Ç‹ tôi có th‹ ngÄng ÇÀu cùng m†i ngÜ©i trong kinh nghiŒm. Tôi chuyŠn món quà cho Çám bån trÈ. H† lÎch s¿ chúc mØng tôi nhÜ h† Çã lÎch s¿ cùng nh»ng ngÜ©i bån khác trong nh»ng dÎp anniversary 5, 10, 15, 20 næm. NhÜng m¶t sÓ l§n nh»ng ngÜ©i mà h† Çã chúc tøng thì Çã bÕ Çi, mÃt hút, ch£ng lÜu låi chút gì k› niŒm. Và có lë, chÌ còn m‡i m¶t mình tôi là kë thâm niên tØ tu°i tác ljn tu°i làm. Có lë së ljn m¶t ngày tôi cÛng trª thành m¶t cái bóng trong Ç©i h†, không tình, không nghïa, không kÏ niŒm kh¡c ghi. Ngay cä tôi cÛng vÆy. MÜ©i næm qua, tôi Çã làm viŒc bên bi‰t bao ngÜ©i. Tôi Çã tham d¿ bi‰t bao lÀn bu°i mØng sinh nhÆt, hay bi‰t bao b»a tiŒc cùng v§i h†, nhÜng mà, ljn gi© phút này, tôi ch£ng mang theo m¶t cäm xúc vŠ s¿ mÃt mát. Tåi sao ? Có lë s¿ ª låi hay ra Çi này nhÜ là m¶t ÇiŠu tÃt y‰u trong Ç©i sÓng cûa ngÜ©i MÏ. S¿ thay Ç°i Çã trª nên quá quen thu¶c v§i chúng tôi. M¶t b»a tiŒc ÇÜa tiÍn, v§i nh»ng l©i nói, nh»ng cái b¡t tay thân mÆt, cuÓi cùng cÛng rÖi vài n‡i quên lãng. Ch£ng còn ai ngÒi låi Ç‹ nh¡c nhª vŠ ngÜ©i xÜa. Có lë, chúng tôi Çã không có nh»ng ngày mà máu và nܧc m¡t džng låi, b¢ng n‡i sÓng và ch‰t, b¢ng lÀm than và hånh phúc chia xÈ cùng nhau.

Hôm nay, ngày ÇÀu tuÀn, ngày mà cä b†n thÜ©ng hay k‹ nh»ng trÆn college football hay football chuyên nghiŒp vào ngày thÙ bäy hay chû nhÆt hôm trܧc, thÃy ch£ng ai buÒn nh¡c. TØng ngÜ©i m¶t Çã vào phòng x‰p l§n, Ç‹ nhÆn phong thÖ. Ai cÛng bi‰t nh»ng gì s¡p sºa. TuÖng lai có vÈ u ám. Nhà. Xe. Bäo hi‹m. TiŠn h†c phí cho con. MÃt job có nghïa là mÃt h‰t. Ch¡c gì ki‰m m¶t công viŒc tÓt lÜÖng hÆu nhiŠu quyŠn l®i nhÜ công viŒc hiŒn tåi cûa h†. Ai cÛng cÓ bám víu. NgÜ©i không may Çã lÀn lÜ®t ra Çi, và ngÜ©i sÓng sót Çang ch© ch¿c cái búa giáng xuÓng ÇÀu. Dù là cái búa b¢ng cao su, plastic hay b¢ng Çá. Hôm nay, cái búa b¢ng cao su. Hãng ban ân huŒ cho nh»ng ai muÓn tình nguyŒn nghÌ viŒc. Tùy theo thâm niên tiŠn ân huŒ càng l§n. Sau Çó, cái búa së là cái búa Çá. Có nghï là ra Çi v§i bàn tay tr¡ng. NhÜ vÆy chúng tôi phäi có m¶t quy‰t ÇÎnh. NhÜ vÆy, hôm nay, thay vì tÆp trung trí näo vào công viŒc, chúng tôi låi tÆp trung vào cái quy‰t ÇÎnh Çi hay ª. Nhìn vào sÓ tiŠn ân huŒ rÒi suy tính. Có th‹ trä n°i cái nhà, cái xe vài næm Ç‹ nhà bæng khÕi tÎch thu trܧc khi tìm m¶t viŒc khác. Có th‹ rong chÖi vài tháng tà tà trܧc khi kéo cày. NhÜng câu hÕi khác låi bûa ljn : RÒi sau Çó, liŒu có ai mܧn cái tên già trên næm mÜÖi ? Hay mình Çã làm viŒc ÇÜ®c mÜ©i næm, ráng thêm mÜ©i næm Ç‹ æn tiŠn hÜu trí ... Ra Çi có nghïa là mÃt h‰t. NhÜng mà, n‰u sau Çó, mình låi bÎ thäy gi»a ÇÜ©ng thì sao ? Bao nhiêu câu hÕi. Có lë tôi phäi làm bài toán vŠ xác xuÃt. Và nhét vào computer, v§i nh»ng bi‰n cÓ liên hŒ Ç‹ tìm ra k‰t quä l®i hay håi. Hay có lë tôi phäi chÖi màn bÓc thæm. Hay có lë tôi phäi theo cái thuy‰t ÇÎnh mŒnh, ljn Çâu thì ljn. ñÀu óc tôi nóng bØng. Låy tr©i cho tôi m¶t quy‰t ÇÎnh. Låy tr©i cho tôi ÇÜ®c nhÜ m¶t ngÜ©i bình thÜ©ng nhÜ træm ngàn ngÜ©i khác. ¯, có gì Çâu, khi ngày xÜa, mình cÛng Çã tØng m¶t th©i làm trâu làm ng¿a rÒi mà. Tôi t¿ an ûi v§i tôi nhÜ th‰. Ngày xÜa, mình cÛng Çã tØng bán cà rem, kéo xe vÆn täi, chùi cÀu tiêu Çàn ông, Çàn bà rÒi mà. Mà tåi sao låi th¡c m¡c, dùng d¢ng, khi cuÓi cùng, cÖm áo chÌ là nh»ng miŒt mài buÒn muÓn khóc.

Cä hành lang bây gi© v¡ng tênh, ch£ng m¶t ti‰ng nói cÜ©i nhÜ thÜ©ng lŒ. h† ch¡c cÛng nhÜ tôi Çang ngÒi trܧc bàn vi‰t trong nh»ng cubicle v§i nh»ng câu hÕi. Ch¡c h† së cân nh¡c, Ço lÜ©ng, tính toán, và Çôi khi mong mÕi nh»ng th¢ng bån cûa h† së trª thành nh»ng kÈ không may m¡n. Ch¡c h† së mong ܧc, bån bè cûa h† m§i là nån nhân.

Vâng, mÜ©i næm nay, tôi Çã chÙng ki‰n bao nhiêu ngu©i bÕ Çi, và bao nhiêu ngÜ©i ÇÜ®c Ç°i ljn. Tôi cÛng Çã d¿ bi‰t bao nhiêu bu°i tiŒc tØ giã, Çã kš trên bao nhiêu tÃm card chúc mØng, Çã b¡t tay bao nhiêu ngÜ©i không quên nói good luck. Quä thÆt vÆy không. Trong m¶t bài h†c gì Çó mà tôi không th‹ nh§ tên n°i, bà giäng sÜ nói r¢ng trung bình trong Ç©i cûa m¶t ngÜ©i MÏ Çã có ljn 20 lÀn thay Ç°i nghŠ, và Çã bÎ nhiŠu ngÜ©i phän ÇÓi. Tôi không ÇÒng š v§i bà bªi vì mÜ©i næm nay tôi vÅn có m‡i m¶t công viŒc này Ç‹ bám trø. NhÜng tôi ÇÒng š v§i bà, ª l©i giäi thích, r¢ng dØng nghï là mình trª nên quan tr†ng hay cÀn thi‰t cho t° chÙc. ñØng giÆm chân tåi ch‡. Phäi l®i døng cÖ h¶i Ç‹ ti‰n lên. S¤n sàng r©i bÕ hãng không cÀn bÎn rÎn. ñ‰n Çây, tôi nh§ ra rÒi, tôi có hÕi bà ta nhÜ vÆy làm sao nhân viên th® thuyŠn låi sÓng ch‰t cho hãng. Làm sao m‡i ngÜ©i trª nên m¶t công cø sän xuÃt Ç¡c l¿c ? ñám h†c viên nhìn tôi có lë nghï tôi là tay ngÓc nhÃt th‰ gian này. Vâng, tôi Çã ngÓc rÒi. Tôi bi‰t tåi sao nܧc này Çã ljn v§i ViŒt Nam và r©i khÕi ViŒt Nam. Tôi së không bao gi© hÕi nh»ng câu hÕi nhÜ th‰ n»a Çâu.

Tôi cÛng bi‰t rÒi Çây, không ngåc nhiên, thêm vài ngÜ©i n»a bÕ Çi. Và thêm vài cubicle trÓng träi trÖ tr†i, còn sót låi tÃm bäng tên g¡n ngoài tÃm vách ch¡n. RÒi m†i thÙ vÅn quen thu¶c. Không k› niŒm. Không vui, không buÒn. Không tình nghïa. Không ÇÒng Ƕi. Không luy‰n lÜu.

T© báo ngày Çang n¢m trên bàn. Tôi džc lܧt trang ÇÀu. M¶t tin có vÈ khôi hài nhÜng cay Ç¡ng ÇÜ®c Çang b¢ng tiêu ÇŠ l§n. M¶t vø Çu°i b¡t trên con ÇÜ©ng liên bang 95 gi»a nhân viên công l¿c và m¶t tay lái xe truck liŠu lïnh. Và cuÓi cùng tay tài x‰ ÇÀu hàng sau khi cänh sát hÙa së cho m¶t ° sandwitch cùng thuÓc lá. Lš lÎch cûa tên tr¶m xe này là m¶t kÈ vô gia cÜ, nguyên là m¶t computer programmer bÎ thÃt nghiŒp và bÎ v® bÕ. Tôi džc và nghËn. S¿ thÆt quä nhÜ vÆy sao ? Làm gì låi bi thäm ljn Ƕ phäi æn tr¶m cä xe truck, và sau Çó phäi thúc thû b¢ng m¶t mi‰ng bánh mì và m¶t Çi‰u thuÓc. Thì ra cÖm áo vÅn là m¶t thäm kÎch. Nó Çã bi‰n con ngÜ©i trª nên m¶t tù nhân. M¶t tù nhân không có nhà tù.

Nh»ng ngày cuÓi næm trôi qua quá äm Çåm. Dù không ai nói ra nhÜng ch¡c ch¡n trong lòng m‡i ngÜ©i ÇŠu chÃt chÙa nh»ng câu hÕi buÒn thäm. Nh»ng chuÄn bÎ quen thu¶c cho m¶t mùa Holidays Greetings, hay Holiday Season Çã không còn n»a. V¡ng Çi nh»ng viŠn kim tuy‰n, nh»ng chÆu hoa màu ÇÕ, nh»ng cây thông xanh, hay cä nh»ng l©i chúc tøng r¶n ràng. V¡ng Çi cái bÀu không khí xôn xao tØ ti‰ng nhåc Noel quen thu¶c. Lúc này chúng tôi Çang ch© Ç®i. LiŒu chúng tôi là nh»ng Óc Çã rÌ, nh»ng b¶ máy Çã cÛ, nh»ng language Çã bÎ Çào thäi nhÜ assembler, machine language, nh»ng cái chip Çã bÕ vào s†t rác nhÜ cái chip 8086 xa xÜa.

CÖm áo. Tôi c¡n ræng không dám nghï, nhÜng phäi nghï. Cä nܧc MÏ, m†i Çài truyŠn hình, m†i báo chí ÇŠu nh¡c nhª ljn vø layoff khûng khi‰p, b¢ng nh»ng tin hàng ÇÀu. Stock tæng lên vùn vøt. M¶t Ç¢ng v‡ tay vui mØng và m¶t Ç¢ng Çau theo v‰t cÙa. ñó là business. ñó là nܧc MÏ. Vua chúa không phäi là t°ng thÓng, thÓng ÇÓc, bí thÜ mà là boss. ChÌ có chû m§i cho nhà cao cºa r¶ng, xe ÇËp, con h†c trÜ©ng tÓt. Chû mà không muÓn thì tÃt cä mÃt h‰t.

Bu°i chiŠu, tôi trª låi nhà. có nên nói vŠ phong bì và cái ân huŒ cûa hãng cho Oanh hay là nín câm. Mùa thu Çã s¡p tàn, trên nh»ng l§p lá khô càng lúc càng phû ÇÀy sân nhà. Mª n¡p thùng thÖ. M¶t phong bì dày gªi tØ quê nhà. Hà Tiên. Ch» vi‰t mŠm. Mª ra. ThÜ cûa ngÜ©i nào, thoáng g¥p trong cu¶c Ç©i. M¡t nh¡m låi, tôi bi‰t lòng tôi Çang chånh. Lá thÜ nhÜ th‰ này :

Ông Öi, ông còn nh§ ngày xÜa, ông và bån bè ông ra b© sông ª ch® Tròn vác gåo hay không ? Hôm Ãy ông nh© tôi dÃu giùm bài thÖ ông làm trong tråi cäi tåo. Sau Çó, tôi không còn bi‰t tin tÙc cûa ông ª Çâu n»a. Bây gi© bi‰t ông Çang ª xÙ MÏ, tôi rÃt vui mØng mà không còn bâng khuâng n»a. ñây là bài thÖ ông vi‰t cách Çây mÜ©i tám næm, tôi xin gºi hoàn vŠ chû cûa nó, g†i là m¶t chút gì Ç‹ nh§.

Chuy‰n Çò nào ÇÜa em vŠ trong mÜa

Tôi mang Çôi m¡t em theo giòng kinh xám

Tôi nói m¶t mình, tôi chÌ còn em

ChÌ còn em, có nghïa là lòng tôi nhÕ lŒ

¯ thì Çò ÇÜa ngÜ©i xa khuÃt rØng lau

RÒi tôi së vŠ cùng ÇÀm då tråch

Em còn mang cho tôi chi‰c khæn s†c r¢n

Vܧng thêm s®i tóc dài bÕ sót

S®i tóc mÃy næm em làm tình nhân

Khi em theo tôi m¶t th©i lÆn ÇÆn

Khi nh§ nhung theo con nܧc ÇÀu sông

Khi Çêm ngày ng°n ngang chÎu Ç¿ng

Khi tôi yêu, em trª thành thua l‡

B¡t chܧc ca dao hái nø kh° Çau

M¡t tôi cay nÒng. Thì ra gi»a lúc tôi Çang mŒt lä vì mi‰ng cÖm manh áo, gi»a cõi ngÜ©i, nÖi mà t¿ do dân chû, giàu sang thÎnh vÜ®ng bÆc nhÃt hoàn cÀu, nhÜng tôi vÅn không th‹ tìm ra m¶t cõi tình nghïa chân thÆt, n‡i ân cÀn dÎu dàng nhÜ tôi Çã g¥p trên quê hÜÖng tôi. Ÿ Çó là con tim, nhÜ con tim cûa m¶t ngÜ©i con gái nào Çã âm thÀm theo tôi qua giòng lÆn ÇÆn và mãi ljn bây gi©.

Trang giÃy ngày xÜa Çã vàng Ói, cÛ mèm, ch» cûa tôi cÛng vÆy, cÛng nghiêng ng»a trong hÖi thª høt hÅng và s® hãi âu lo nhÜng nó vÅn còn ÇÜ®c gi» gìn qua bao nhiêu chÆp chùng cûa lÎch sº. ChÌ có tôi là quá Ç°i vô tình.

TR„N HO€I THÐ

Trª vŠ S¹NGVˆn 3
Return to TWP Contents
HOME